Η ψυχική υγεία αποτελεί μια ολοένα μεγαλύτερη πρόκληση για τη δημόσια υγεία, καθώς οι αγχώδεις διαταραχές και οι διαταραχές διάθεσης, όπως η κατάθλιψη, καταγράφονται συχνότερα. Η μεγαλύτερη ενημέρωση έχει οδηγήσει περισσότερους ανθρώπους να αναζητήσουν βοήθεια, ενώ η φροντίδα έχει βελτιωθεί σημαντικά. Παραμένει, όμως, ένα βασικό ερώτημα. Αυξάνονται τα νέα περιστατικά ή οι άνθρωποι χρειάζονται πλέον περισσότερο χρόνο για να αναρρώσουν;
Νέα μελέτη από την Ολλανδία δείχνει ότι η απάντηση μπορεί να βρίσκεται, τουλάχιστον εν μέρει, στη μεγαλύτερη διάρκεια αυτών των διαταραχών. Σε σύγκριση με 12 χρόνια πριν, περισσότεροι ενήλικες εξακολουθούσαν να πληρούν τα διαγνωστικά κριτήρια μέσα στην επόμενη τριετία, ένδειξη ότι οι δυσκολίες ψυχικής υγείας σήμερα ενδέχεται να υποχωρούν πιο δύσκολα.
Τι άλλαξε μέσα σε 12 χρόνια
Οι ερευνητές συνέκριναν δύο μεγάλες ομάδες ενηλίκων από την Ολλανδία, με διαφορά 12 ετών. Στην πρώτη ομάδα, που ξεκίνησε το 2007–2009, συμμετείχαν 6.646 άτομα, ενώ στη δεύτερη, η οποία ξεκίνησε το 2019–2022, 6.194 άτομα.
Όλοι αξιολογήθηκαν στην αρχή της έρευνας και ξανά κατά τη διάρκεια των επόμενων τριών ετών. Για να είναι η σύγκριση για την ψυχική υγεία όσο το δυνατόν πιο αξιόπιστη, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τα ίδια διαγνωστικά κριτήρια και περιόρισαν τη σχετική ανάλυση σε ενηλίκους ηλικίας 18 έως 64 ετών.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το ποσοστό των ανθρώπων που εξακολουθούσαν να πληρούν τα κριτήρια για κάποια αγχώδη διαταραχή αυξήθηκε από 24,4% στην παλαιότερη ομάδα σε 40,1% στη νεότερη. Στις διαταραχές διάθεσης, το αντίστοιχο ποσοστό ανέβηκε από 33,5% σε 48,8%.
Τι σημαίνει ότι μια διαταραχή «επιμένει»
Ο όρος «επιμονή» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα συμπτώματα παρέμειναν αδιάκοπα για τρία χρόνια. Στη συγκεκριμένη μελέτη, οι συμμετέχοντες θεωρούνταν ότι εξακολουθούσαν να αντιμετωπίζουν τη διαταραχή εφόσον πληρούσαν ξανά τα διαγνωστικά κριτήρια σε οποιαδήποτε στιγμή της τριετούς παρακολούθησης.
Η διάκριση είναι σημαντική, επειδή το άγχος και η κατάθλιψη δεν ακολουθούν πάντα μια ευθεία πορεία. Τα συμπτώματα μπορεί να υποχωρούν για ένα διάστημα και να επιστρέφουν αργότερα ή να μεταβάλλονται ως προς την ένταση και τη μορφή τους. Έτσι, μια προσωρινή βελτίωση δεν ισοδυναμεί πάντοτε με πλήρη και σταθερή ανάρρωση.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η μεγαλύτερη διάρκεια των δυσκολιών συνδεόταν με παράγοντες όπως η νεότερη ηλικία, η διαμονή σε πόλη και οι τραυματικές εμπειρίες κατά την παιδική ηλικία. Οι συσχετίσεις αυτές δεν εξηγούν από μόνες τους γιατί η επιμονή αυξήθηκε με την πάροδο του χρόνου, δείχνουν όμως ποιες ομάδες μπορεί να χρειάζονται πιο στενή παρακολούθηση.
Η ψυχική υγεία χρειάζεται φροντίδα με διάρκεια
Η μελέτη δεν αποκαλύπτει τι προκάλεσε αυτή την αλλαγή, ενώ, καθώς αφορά αποκλειστικά τον ολλανδικό πληθυσμό, δεν γνωρίζουμε αν η ίδια τάση παρατηρείται και σε άλλες χώρες.
Αναδεικνύει, ωστόσο, την ανάγκη η φροντίδα της ψυχικής υγείας να μην ολοκληρώνεται μόλις υποχωρήσουν τα αρχικά συμπτώματα. Η τακτική επανεκτίμηση, η υποστήριξη σε βάθος χρόνου και η έγκαιρη αναγνώριση πιθανών υποτροπών είναι εξίσου σημαντικές με την πρόληψη και την αρχική θεραπευτική αντιμετώπιση.