Το δέρμα μας μπορεί να φαίνεται καθαρό και λείο, όμως στην επιφάνειά του υπάρχει ένας ολόκληρος μικροσκοπικός κόσμος. Βακτήρια, μύκητες, ιοί και άλλοι μικροοργανισμοί αποτελούν μέρος του λεγόμενου μικροβιώματος του δέρματος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το δέρμα μας είναι «βρώμικο». Αντίθετα, πολλοί από αυτούς τους μικροοργανισμούς αποτελούν φυσιολογικό κομμάτι της ανθρώπινης βιολογίας. Οι κοινότητες αυτές διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο αλλά και από σημείο σε σημείο του ίδιου σώματος.
Οι μικροοργανισμοί που βρίσκονται στο πρόσωπο, στις μασχάλες ή στα χέρια δεν είναι απαραίτητα οι ίδιοι. Η υγρασία, η θερμοκρασία, η ποσότητα σμήγματος και άλλες ιδιότητες κάθε περιοχής δημιουργούν διαφορετικές συνθήκες για την ανάπτυξή τους.
Το μικροβίωμα φαίνεται να συμμετέχει και στην άμυνα του δέρματος. Ορισμένοι φυσιολογικοί μικροοργανισμοί μπορούν να ανταγωνίζονται παθογόνους μικροοργανισμούς για χώρο και θρεπτικά συστατικά, ενώ ορισμένες ουσίες που παράγουν συμβάλλουν στην αναστολή άλλων μικροβίων.
Παράλληλα, υπάρχει αλληλεπίδραση ανάμεσα στους μικροοργανισμούς του δέρματος και στο ανοσοποιητικό σύστημα. Η σχέση αυτή δεν είναι όμως απλή. Οι επιστήμονες εξετάζουν ακόμη πότε μια αλλαγή στη σύνθεση του μικροβιώματος αποτελεί αιτία μιας δερματικής πάθησης και πότε είναι αποτέλεσμα αυτής.
Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους η υπερβολική απλοποίηση του θέματος μπορεί να είναι παραπλανητική. Δεν υπάρχει ένα μοναδικό «καλό» μικροβίωμα που πρέπει όλοι να έχουμε. Η φυσιολογική μικροβιακή κοινότητα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.
Το δέρμα, επομένως, δεν είναι απλώς ένα εξωτερικό περίβλημα. Είναι ένα ζωντανό οικοσύστημα όπου ανθρώπινα κύτταρα και μικροοργανισμοί συνυπάρχουν συνεχώς. Και όσο περισσότερο μελετούν οι επιστήμονες αυτή τη σχέση, τόσο περισσότερο καταλαβαίνουν ότι η υγεία του δέρματος εξαρτάται και από έναν κόσμο που δεν μπορούμε να δούμε με γυμνό μάτι.