
Επιστημονική συζήτηση και ασφάλεια χωρίς δαιμονοποίησηSupervisor · M.A. Equality, Culture & Development · Αρχιτέκτονας, University of Greenwich
Μπορεί να αναδυθούν μνήμες, εικόνες, συναισθήματα ή σωματικές αισθήσεις. Τα προσεγγίζουμε με σεβασμό, χωρίς να τα απορρίπτουμε ως φαντασία και χωρίς να τα παρουσιάζουμε ως αποδεδειγμένα ιστορικά γεγονότα. Η ύπνωση από μόνη της δεν επαληθεύει μια ανάμνηση και ο επαγγελματίας, σύμφωνα με τον Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας, αποφεύγει τις καθοδηγητικές ερωτήσεις [1,2].
Οι συμβολισμοί στην κλινική ύπνωση εκφράζουν συναισθήματα
Οι άνθρωποι χρησιμοποιούμε εικόνες, σύμβολα και ιστορίες για να εκφράσουμε τα συναισθήματά μας, ιδιαίτερα όταν οι λέξεις δεν αρκούν. Στην υπνοθεραπευτική διερεύνηση, το παιδικό κομμάτι του εαυτού μπορεί να εκφραστεί μέσα από μύθους, μεταφορές, χρώματα ή σχέσεις. Αυτές οι εικόνες δεν χρειάζεται να θεωρηθούν κυριολεκτικές αναμνήσεις για να αναγνωρίσουμε τον φόβο ή την ανάγκη που εκφράζουν. Η «σκιά» του Jung [9] και η συμβολική υπνοθεραπεία που παρουσιάζει το Milton
H. Erickson Foundation [10] δείχνουν τη θέση που έχουν οι συμβολισμοί σε ορισμένες προσεγγίσεις. Αν δαιμονοποιούμε κάθε τέτοια έκφραση, κινδυνεύουμε να απορρίψουμε ένα κομμάτι του εαυτού μας και να περιορίσουμε τη δημιουργικότητα και την ελευθερία μας να δίνουμε νόημα σε όσα νιώθουμε. Η κριτική χρειάζεται να στρέφεται στους κινδύνους της υποβολής και της κακής πρακτικής, όχι στη συμβολική δημιουργική γλώσσα καθαυτή.
Εκπαίδευση, εποπτεία και σαφή όρια στην κλινική υπνοθεραπεία
Οι κίνδυνοι της καθοδήγησης και η κακή πρακτική πρέπει να αντιμετωπίζονται σοβαρά. Αυτό, όμως, δεν δικαιολογεί τη δαιμονοποίηση της ύπνωσης ή όλων των επαγγελματιών υγείας που εργάζονται με αυτήν. Η συζήτηση για την ασφάλεια χρειάζεται να εστιάζει στην κατάρτιση, στη δεοντολογία και στα όρια του επαγγελματία. Η ασφάλεια στην άσκηση της κλινικής υπνοθεραπείας αρχίζει από τον επαγγελματία και το κράτος.
Η υπνοθεραπεία αξιοποιείται από διαφορετικούς επαγγελματίες υγείας
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Royal College of Psychiatrists περιλαμβάνει γιατρούς, ψυχολόγους, νοσηλευτές, κλινικούς διαιτολόγους, εργοθεραπευτές και φυσιοθεραπευτές στους κατάλληλα εκπαιδευμένους επαγγελματίες που μπορούν να εφαρμόζουν υπνοθεραπεία και να λογοδοτούν σε επαγγελματικό φορέα [3].
Για το ευερέθιστο έντερο, οι Vasant, Boissiere και Whorwell προτείνουν την εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας, όπως νοσηλευτών και διαιτολόγων [4]. Η ύπνωση έχει μελετηθεί ως συμπληρωματική παρέμβαση για τη διαχείριση του πόνου σε επεμβατικές ιατρικές πράξεις, το σοβαρό ευερέθιστο έντερο και το άγχος [14–16].
Η Κλινική Υπνοθεραπεία δεν είναι αποκλειστικό πεδίο των ψυχολόγων
Τα παραδείγματα αυτά δεν καθορίζουν το ελληνικό δίκαιο, δείχνουν όμως ότι η πρακτική δεν χρειάζεται να περιορίζεται σε γιατρούς και ψυχολόγους: κάθε ειδικότητα προσφέρει τη δική της κλινική γνώση και μπορεί να εφαρμόζει την ύπνωση εντός των αρμοδιοτήτων της, με κατάλληλη εξειδίκευση.
Το CNHC απαιτεί σχετικές γνώσεις ανατομίας, φυσιολογίας και παθολογίας [12], ενώ η American Psychiatric Association ζητά κατάλληλη άδεια και εκπαίδευση, εφαρμογή εντός της ειδίκευσης και πλήρη ιατρική και ψυχιατρική αξιολόγηση [13].
Η αντίφαση γύρω από την υπνοθεραπεία: επικρίνεται στην πράξη, διδάσκεται χωρίς κοινά κριτήρια
Στην Ελλάδα υπάρχει μια έντονη αντίφαση: η υπνοθεραπεία δαιμονοποιείται όταν την εφαρμόζουν ορισμένοι επαγγελματίες ψυχικής υγείας, ενώ ψυχολόγοι διδάσκουν την ίδια μέθοδο σε προγράμματα ανοιχτά σε ενδιαφερομένους ανεξαρτήτως βασικού πτυχίου και, μέχρι πρόσφατα, παρείχαν και σχετική πιστοποίηση [11]. Αυτό δεν είναι κατηγορία κατά των ψυχολόγων.
Το βασικό πανεπιστημιακό πτυχίο Ψυχολογίας δεν συνεπάγεται από μόνο του εξειδίκευση στην κλινική υπνοθεραπεία και οι ψυχολόγοι, όπως κάθε άλλος επαγγελματίας υγείας, χρειάζονται ειδική πρόσθετη κατάρτιση για να την ασκήσουν. Το ερώτημα είναι γιατί η ίδια πρακτική θεωρείται επικίνδυνη όταν ασκείται από κάποιους, ενώ διδάσκεται από άλλους χωρίς ειδικό θεσμικό πλαίσιο που να ορίζει κοινά κριτήρια για τους εκπαιδευτές, τους εκπαιδευόμενους και όσους την εφαρμόζουν.
Το θεσμικό κενό στην Ελλάδα αφήνει αναπάντητα ερωτήματα
Ο ν. 5351/2026 προβλέπει ότι τα επαγγελματικά δικαιώματα των ψυχολόγων θα καθοριστούν με προεδρικό διάταγμα μέσα σε 24 μήνες, με βάση τις σπουδές τους [5]. Παράλληλα, το άρθρο 90 του ν. 5172/2025 προβλέπει κυρώσεις για όποιον «ασκεί το επάγγελμα του ψυχολόγου με οποιονδήποτε τρόπο» ή χρησιμοποιεί τον τίτλο του ψυχολόγου σε επαγγελματικές ή επιστημονικές δραστηριότητες χωρίς ισχύουσα άδεια [6]. Οι διατάξεις αυτές αφορούν την άσκηση του επαγγέλματος και τη χρήση του τίτλου του ψυχολόγου.
Δεν απαντούν από μόνες τους πώς αξιολογούνται συμπληρωματικές υπηρεσίες που παρέχονται από άλλους επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Γι’ αυτό χρειάζονται σαφή κριτήρια και ουσιαστικός διάλογος, όπως έχει ζητήσει και η Ρουμπίνη Βασιλοπούλου, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Συμβουλευτικής [7,8].
Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας πληρώνουν φόρους, αλλά μένουν χωρίς σαφές πλαίσιο
Πίσω από τις νομοθετικές διατυπώσεις υπάρχουν άνθρωποι που έχτισαν επαγγελματική ζωή, επένδυσαν χρόνο και χρήματα, δήλωσαν τη δραστηριότητά τους και πλήρωσαν φόρους και εισφορές. Η Ρουμπίνη Βασιλοπούλου έχει προειδοποιήσει ότι χιλιάδες επαγγελματίες κινδυνεύουν με λουκέτο [8].
Επαγγελματίες του χώρου περιγράφουν ήδη απώλεια εργασίας και διακοπή λειτουργίας επιχειρήσεων χωρίς αποζημίωση. Δεν είναι αφηρημένη συζήτηση για τίτλους και αρμοδιότητες. Είναι το εισόδημα, η αξιοπρέπεια και η ζωή ανθρώπων που βρέθηκαν ξαφνικά σε αβεβαιότητα.
Και η δημόσια κατακραυγή βαραίνει ακόμη περισσότερο αυτή την απώλεια: άνθρωποι που εργάζονται με υπευθυνότητα παρουσιάζονται ως επικίνδυνοι, σχεδόν σαν «μάγοι», ενώ η κοινωνία παρακολουθεί αυτή τη δημόσια απαξίωση σαν να είναι φυσιολογική.
Σε άλλες ευρωπαϊκές δημοκρατίες, οι ανησυχίες για μια πρακτική μπορούν να οδηγήσουν σε διάλογο, σαφή κριτήρια και λογοδοσία. Γιατί εδώ αφήνουμε τον δημόσιο στιγματισμό να περνά σαν να μη συμβαίνει τίποτα; Η πολιτεία οφείλει να ορίσει καθαρούς κανόνες, με κριτήρια εκπαίδευσης, δεοντολογίας και λογοδοσίας.
Γιατί, τελικά, από τι ακριβώς προσπαθεί να προστατεύσει τους πολίτες; Από υπαρκτούς κινδύνους που μπορούν να αντιμετωπιστούν με εποπτεία και σαφή όρια ή από την ίδια την εξέλιξη μιας πρακτικής που δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί με κοινά κριτήρια; Η προστασία δεν μπορεί να σημαίνει επαγγελματική εξόντωση και δημόσιο στιγματισμό. Το καμπανάκι χτυπά: ας απαντήσει το κράτος με κανόνες και διάλογο — όχι με σιωπή και αποκλεισμό.
Φωτογραφία: istock
Πηγές και βιβλιογραφία
[1] Mononews. «Η υπνοθεραπεία δεν είναι για αναδρομές σε άλλες ζωές: όλη η αλήθεια και οι κίνδυνοι πίσω από τον σάλο». https://www.mononews.gr/society/a-kappatou-i-ypnotherapeia-den-einai-gia-anadromes-se-alles-zoes-oli-i-alitheia-kai-oi-kindynoi-piso-apo-ton-salo
[2] Kihlstrom, J. F. (1997). Hypnosis, memory and amnesia. Philosophical Transactions of the Royal Society B, 352(1362), 1727–1732. https://doi.org/10.1098/rstb.1997.0155
[3] Royal College of Psychiatrists. Hypnosis and hypnotherapy. https://www.rcpsych.ac.uk/mental-health/treatments-and-wellbeing/hypnosis-and-hypnotherapy
[4] Vasant, D. H., Boissiere, J., & Whorwell, P. J. (2025). Training Allied Healthcare Professionals Maybe the Answer to Upscaling Gut-Directed Hypnotherapy. United European Gastroenterology Journal, 13(7), 1044–1045. https://doi.org/10.1002/ueg2.70051
[5] Ν. 5351/2026, άρθρο 26, ΦΕΚ Α΄ 178/2.11.2026. Εθνικό Τυπογραφείο. https://search.et.gr/el/fek/?fekId=807756
[6] Ν. 5172/2025, άρθρο 90, ΦΕΚ Α΄ 10/29.1.2025. Βουλή των Ελλήνων. https://www.hellenicparliament.gr/Nomothetiko-Ergo/Anazitisi-Nomothetikou-Ergou?law_id=6BB76944-57FD-4667-83EA-B265017DEC45
[7] Αγγελοπούλου, Α. (6.4.2026). Συνέντευξη της Ρουμπίνης Βασιλοπούλου: «Όλα τα επαγγέλματα ψυχικής υγείας θα έπρεπε να αδειοδοτούνται». Ναυτεμπορική. https://www.naftemporiki.gr/health/2095070/roympini-vasilopoyloy-ola-ta-epaggelmata-psychikis-ygeias-tha-eprepe-na-adeiodotoyntai/
[8] Σαχίνης, Γ. (29.10.2026). Ρουμπίνη Βασιλοπούλου: «Οδηγούν σε λουκέτο χιλιάδες επαγγελματίες ψυχικής υγείας». Neakriti. https://www.neakriti.gr/koinonia/2208319_roympini-basilopoyloy-odigoyn-se-loyketo-hiliades-epaggelmaties-psyhikis-ygeias
[9] Jung, C. G. (1968). Aion: Researches into the Phenomenology of the Self (2nd ed.). Princeton University Press. Collected Works of C. G. Jung, vol. 9, part 2, ch. 2, “The Shadow.”
[10] The Milton H. Erickson Foundation. Symbolic Hypnotherapy https://catalog.erickson-foundation.org/item/symbolic-hypnotherapy-stream
[11] Psychology.gr. Κλινική Ύπνωση. https://www.psychology.gr/tags/kliniki-ypnosi.html (πρόσβαση: 15.11.2026).
[12] Complementary and Natural Healthcare Council. (2024). Core Curriculum for Hypnotherapy. https://www.cnhc.org.uk/uploads/asset/file/92/Hypnotherapy-core-curriculum.pdf
[13] American Psychiatric Association. (2015). Position Statement on Hypnosis. APA Official Actions. https://www.psychiatry.org/getattachment/7f440154-4e79-41ad-85af-97b06beff7fc/Position-Hypnosis.pdf
[14] Lang, E. V., et al. (2000). Adjunctive non-pharmacological analgesia for invasive medical procedures: A randomised trial. The Lancet, 355(9214), 1486–1490. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(00)02162-0
[15] Whorwell, P. J., et al. (1984). Controlled trial of hypnotherapy in the treatment of severe refractory irritable-bowel syndrome. The Lancet, 2(8414), 1232–1234. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(84)92793-4
[16] Valentine, K. E., et al. (2019). The efficacy of hypnosis as a treatment for anxiety: A meta-analysis. International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis, 67(3), 336–363. https://doi.org/10.1080/00207144.2019.1613863
[17] Βάθης, Α. (5.6.2026). Υπνοθεραπεία και σχετικοί μύθοι. Therapia.gr. https://www.therapia.gr/ypnotherapeia-kai-schetikoi-mythoi/



