Πόνοι στα χέρια, δυσκαμψία το πρωί, αίσθηση πρηξίματος ή μειωμένη κινητικότητα είναι μερικές από τις ενοχλήσεις που μπορεί να εμφανιστούν. Αυτά τα συμπτώματα συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τις αλλαγές που συμβαίνουν στα οστά και στους συνδετικούς ιστούς κατά την περίοδο της εμμηνόπαυσης. Τα συμπτώματα αυτά είναι τόσο συχνά ώστε, πλέον, αναφέρονται ως μυοσκελετικό σύνδρομο της εμμηνόπαυσης.
Γιατί συμβαίνει αυτό
Τα οιστρογόνα δεν επηρεάζουν μόνο τον κύκλο σας — προστατεύουν επίσης τις αρθρώσεις, τους τένοντες και τους μύες σας. Όταν τα επίπεδά τους πέφτουν, μπορεί να νιώσετε πόνο στα χέρια, στα ισχία, στα γόνατα, στους ώμους ή στους καρπούς, δυσκαμψία το πρωί, ή και μια αίσθηση ότι έχετε λιγότερη δύναμη από πριν. Όλα αυτά έχουν έναν κοινό μηχανισμό: την πτώση των οιστρογόνων.
Πότε πρέπει να προσέξετε κάτι άλλο
Πριν αποδώσετε τον πόνο σας αποκλειστικά στην εμμηνόπαυση, αξίζει να το συζητήσετε με τον γιατρό σας ώστε να αποκλειστούν και άλλες πιθανές αιτίες:
- Αν έχετε πρήξιμο συμμετρικά και στα δύο χέρια, μαζί με παρατεταμένη πρωινή δυσκαμψία (πάνω από μισή ώρα), αξίζει έλεγχος για ρευματοειδή αρθρίτιδα ή άλλη αυτοάνοση πάθηση.
- Αν ο πόνος επιδεινώνεται με τη χρήση της άρθρωσης και υποχωρεί με την ανάπαυση, μπορεί να πρόκειται για οστεοαρθρίτιδα.
- Κόπωση, αδυναμία ή μυαλγίες μπορεί να οφείλονται και σε πρόβλημα θυρεοειδούς, που είναι πολύ συχνό στην ίδια ηλικιακή ομάδα.
- Χαμηλή βιταμίνη D μπορεί από μόνη της να προκαλέσει πόνο στους μύες και στα οστά.
- Διαταραχές της λειτουργίας των παραθυρεοειδών αδένων μπορεί να προκαλέσουν γενικευμένες μυαλγίες και κόπωση
Ένας απλός εργαστηριακός έλεγχος (θυρεοειδικές ορμόνες, βιταμίνη D, δείκτες φλεγμονής, έλεγχος παραθορμόνης) βοηθά να ξεκαθαρίσει την εικόνα.
Η σύνδεση με την οστεοπόρωση
Ο πόνος στις αρθρώσεις και η οστεοπόρωση δεν είναι το ίδιο πράγμα, αλλά προέρχονται από την ίδια αιτία: την έλλειψη οιστρογόνων. Η οστεοπόρωση από μόνη της δεν πονάει — γι’ αυτό είναι «σιωπηλή» — αλλά αν νιώθετε ήδη πόνο στις αρθρώσεις, βρίσκεστε στην ίδια φάση της ζωής σας όπου ξεκινά και η οστική απώλεια. Είναι καλή στιγμή να συζητήσετε με τον γιατρό σας αν χρειάζεστε μέτρηση οστικής πυκνότητας, ειδικά αν έχετε οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης ή μπήκατε νωρίς στην εμμηνόπαυση.
Τι μπορείτε να κάνετε
- Κάντε άσκηση με αντιστάσεις και ασκήσεις ισορροπίας — βελτιώνουν τεκμηριωμένα τη μυϊκή σας μάζα και δύναμη, και προστατεύουν την οστική σας πυκνότητα.
- Φροντίστε να λαμβάνετε αρκετή πρωτεΐνη, ασβέστιο και βιταμίνη D, μέσα από τη διατροφή σας, και με συμπλήρωση αν έχετε τεκμηριωμένη ανεπάρκεια.
- Συζητήστε με τον γιατρό σας την ορμονική θεραπεία υποκατάστασης (ΟΘΥ), εφόσον δεν αντενδείκνυται στην περίπτωσή σας — υπάρχουν ενδείξεις ότι βελτιώνει τις αρθραλγίες και προστατεύει την οστική μάζα, αλλά η απόφαση πρέπει να εξατομικεύεται μετά από αξιολόγηση οφέλους-κινδύνου μαζί του/της.
- Διατηρήστε ένα υγιές βάρος, ώστε να μειωθεί το φορτίο στις αρθρώσεις σας, ιδίως στα γόνατα και τους αστραγάλους.
- Ζητήστε παραπομπή σε ρευματολόγο αν τα ευρήματά σας δεν συνάδουν με απλή ορμονική αιτιολογία (π.χ. συμμετρικό πρήξιμο, θετικοί δείκτες φλεγμονής, συστηματικά συμπτώματα).
Αν δεν επιθυμείτε να λάβετε ορμονική θεραπεία υποκατάστασης, ή αν υπάρχει αντένδειξη στην περίπτωσή σας, υπάρχουν και συμπληρώματα διατροφής που μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Συζητήστε με τον/την γιατρό σας για τις διαθέσιμες επιλογές, εφόσον τα συμπτώματά σας είναι έντονα. Μία τέτοια επιλογή είναι κάποιο συμπλήρωμα διατροφής ειδικά σχεδιασμένο για την ασφαλή αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, με βιοδραστικές ισοφλαβόνες σόγιας, μελατονίνη και 8-πρενυλναρινγενίνη (8ΡΝ), που μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση από τις εξάψεις, τις νυκτερινές εφιδρώσεις, τις διαταραχές διάθεσης και μεταβολισμού, ενώ παράλληλα μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση της αϋπνίας, να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου, να μειώσει την κούραση και να ανακουφίσει από το στρες. Επιπλέον, καλό θα ήταν να περιέχει ασβέστιο και βιταμίνη D για την ενδυνάμωση των οστών και τη διατήρηση της οστικής υγείας.
Η εμμηνόπαυση είναι μια νέα φάση ζωής που φέρνει αλλαγές, αλλά και την ευκαιρία να φροντίσουμε περισσότερο τον εαυτό μας. Με σωστή ενημέρωση, υγιεινές συνήθειες και τακτική ιατρική παρακολούθηση, μπορούμε να προστατεύσουμε τα οστά και τις αρθρώσεις μας και να συνεχίσουμε να απολαμβάνουμε μια δραστήρια και ποιοτική καθημερινότητα, σε κάθε ηλικία.