Όλοι έχουμε «κολλήσει» κάποια στιγμή στη μέση μιας πρότασης επειδή δεν μπορούμε να θυμηθούμε μια λέξη. Μπορεί να ξέρουμε ακριβώς τι θέλουμε να πούμε, αλλά το συγκεκριμένο όνομα ή ουσιαστικό να έχει «διαφύγει» από τη μνήμη μας. Μερικά δευτερόλεπτα αργότερα, όμως, η λέξη «εμφανίζεται» ξαφνικά στο μυαλό μας.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Aging, Neuropsychology, and Cognition, αυτό το φαινόμενο ονομάζεται word-finding difficulty (δυσκολία εύρεσης λέξης) και θεωρείται μία από τις συχνότερες γνωστικές «ενοχλήσεις» που μπορεί να εμφανιστούν με την ηλικία.
Τι έδειξε η έρευνα για τη μνήμη
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο και το Rotman Research Institute του Baycrest εξέτασαν 125 υγιείς ανθρώπους ηλικίας 18 έως 90 ετών.
Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν, μεταξύ άλλων, να ονομάσουν εικόνες και να περιγράψουν σύνθετες σκηνές. Οι ερευνητές κατέγραψαν την ομιλία τους και εξέτασαν τόσο τις παύσεις όσο και τον συνολικό ρυθμό με τον οποίο μιλούσαν.
Το ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι ο αριθμός και η διάρκεια των παύσεων μέχρι να βρεθεί μια λέξη δεν συνδέθηκαν με χειρότερη εκτελεστική λειτουργία.
Οι εκτελεστικές λειτουργίες είναι ένα σύνολο νοητικών ικανοτήτων που μας βοηθούν, μεταξύ άλλων, να συγκεντρωνόμαστε, να οργανώνουμε τις σκέψεις μας και να αγνοούμε τους περισπασμούς.
Αντίθετα, αυτό που φάνηκε να σχετίζεται περισσότερο με αυτές τις νοητικές ικανότητες ήταν ο συνολικός ρυθμός της ομιλίας, ανεξάρτητα από τις παύσεις για την αναζήτηση μιας λέξης.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι το εύρημα αξίζει να μελετηθεί περισσότερο και ενδεχομένως να οδηγήσει σε νέους τρόπους αξιολόγησης της γνωστικής υγείας.
Σημαντική διευκρίνιση
Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι όποιος μιλά πιο αργά έχει πρόβλημα με τη μνήμη ή κινδυνεύει να εμφανίσει άνοια.
Η ταχύτητα της ομιλίας επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η ηλικία, η προσωπικότητα, η γλώσσα, η διάθεση, η κούραση και το θέμα για το οποίο μιλά κάποιος.
Επιπλέον, η συγκεκριμένη έρευνα έγινε σε υγιείς εθελοντές και αποτελεί ένα βήμα προς την καλύτερη κατανόηση της σχέσης ανάμεσα στην ομιλία και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Χρειάζονται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες για να διαπιστωθεί αν οι αλλαγές στην ομιλία μπορούν πράγματι να προβλέψουν μελλοντική γνωστική έκπτωση σε ένα συγκεκριμένο άτομο.
Ποια σημάδια αξίζει να συζητήσετε με τον γιατρό
Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά η αλλαγή σε σχέση με το συνηθισμένο επίπεδο λειτουργίας ενός ανθρώπου.
Καλό είναι να ζητήσετε ιατρική συμβουλή εάν οι δυσκολίες στην ομιλία:
- εμφανίζονται πολύ συχνά,
- γίνονται σταδιακά εντονότερες,
- εμποδίζουν σημαντικά μια συζήτηση,
- συνοδεύονται από άλλα προβλήματα μνήμης ή σκέψης,
- επηρεάζουν την καθημερινότητα ή την ανεξαρτησία.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι όταν οι ίδιοι οι άνθρωποι γύρω μας παρατηρούν μια σαφή αλλαγή στον τρόπο που μιλάμε ή επικοινωνούμε.