Τα νέα περιστατικά καρκίνου παγκοσμίως εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 34,4 εκατομμύρια ετησίως μέχρι το 2050, σημειώνοντας αύξηση κατά 67% σε σύγκριση με το 2024. Η πρόβλεψη αποτυπώνει μια μεγάλη πρόκληση για τα συστήματα υγείας, καθώς ο πληθυσμός της Γης μεγαλώνει και περισσότεροι άνθρωποι φτάνουν σε ηλικίες στις οποίες ο καρκίνος εμφανίζεται συχνότερα.
Ήδη, για το 2024 υπολογίζονται περίπου 20,6 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 9,8 εκατομμύρια θάνατοι. Πίσω από αυτή την παγκόσμια πραγματικότητα, όμως, κρύβονται μεγάλες διαφορές, καθώς ο τόπος που ζει κάποιος επηρεάζει τόσο την έκθεσή του σε παράγοντες κινδύνου όσο και τη δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας.
Τι δείχνει η πρόβλεψη για το 2050
Η ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο CA: A Cancer Journal for Clinicians, από την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία και τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο, βασίζεται στις εκτιμήσεις GLOBOCAN για 34 τύπους καρκίνου σε 186 χώρες και περιοχές.
Η προβλεπόμενη αύξηση προκύπτει από τη δημογραφική μεταβολή, με την παραδοχή ότι η συχνότητα εμφάνισης ανά ηλικία παραμένει σταθερή. Αφορά, επομένως, τον συνολικό αριθμό περιστατικών και δεν σημαίνει ότι ο προσωπικός κίνδυνος κάθε ανθρώπου θα αυξηθεί κατά 67%.
Η πρόοδος στην πρόληψη και οι μεταβολές στην έκθεση σε παράγοντες κινδύνου μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά την τελική εικόνα. Η εκτίμηση αποτυπώνει τις αυξημένες ανάγκες περίθαλψης που ενδέχεται να προκύψουν μόνο από την πληθυσμιακή αύξηση και τη γήρανση.
Ποιοι καρκίνοι επιβαρύνουν περισσότερο
Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει πρώτος παγκοσμίως τόσο στις νέες διαγνώσεις όσο και στους θανάτους. Το 2024 καταγράφηκαν σχεδόν 2,6 εκατομμύρια περιστατικά και 1,9 εκατομμύρια θάνατοι, με το κάπνισμα να αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου.
Ακολουθεί σε συχνότητα ο καρκίνος του μαστού στις γυναίκες, με περίπου 2,4 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις το 2024. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του ορθού βρίσκεται στην τρίτη θέση ως προς τα περιστατικά και στη δεύτερη ως προς τους θανάτους.
Σημαντική επιβάρυνση προκαλούν επίσης οι καρκίνοι του ήπατος, του προστάτη και του στομάχου. Ο καρκίνος του παγκρέατος παρότι είναι λιγότερο συχνός, παραμένει μεταξύ των κυριότερων αιτιών θανάτου από καρκίνο, σημειώνουν οι ερευνητές στην ανάλυσή τους.
Η πρόσβαση στη φροντίδα αλλάζει τα δεδομένα
Οι περιοχές με τις περισσότερες διαγνώσεις δεν είχαν απαραίτητα και την υψηλότερη θνησιμότητα. Η διαφορά αποτυπώνει, μεταξύ άλλων, την άνιση πρόσβαση σε εξετάσεις και αποτελεσματική θεραπεία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρά τη δυνατότητα πρόληψης μέσω εμβολιασμού κατά του HPV και προσυμπτωματικού ελέγχου, παραμένει η πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες σε 26 χώρες, κυρίως στην υποσαχάρια Αφρική.
Ο καρκίνος και το περιθώριο πρόληψης
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι περίπου το 48% των θανάτων από καρκίνο παγκοσμίως θα μπορούσε δυνητικά να αποφευχθεί, με το 33% να αφορά την πρόληψη τροποποιήσιμων παραγόντων κινδύνου και το 15% την έγκαιρη ανίχνευση και την καλύτερη πρόσβαση στη θεραπεία.
Η διακοπή του καπνίσματος, η αποφυγή του αλκοόλ, η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας, η διατήρηση υγιούς βάρους και η πρόληψη λοιμώξεων που συνδέονται με καρκίνο συγκαταλέγονται στα βασικά μέτρα πρόληψης.