Ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς. Θα μπορούσε, όμως, να δώσει πληροφορίες και για την υγεία της σε βάθος χρόνου; Νέα έρευνα δείχνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εντοπίσει σε αυτές τις καταγραφές μοτίβα που συνδέονται με την πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών προβλημάτων, όπως η καρδιακή ανεπάρκεια, μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Το ενδιαφέρον βρίσκεται και στη στιγμή της καταγραφής. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ηλεκτροκαρδιογραφήματα που είχαν πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια μελετών ύπνου. Συνδυάζοντας το καρδιακό σήμα με πληροφορίες για τα στάδια του ύπνου, το μοντέλο μπορούσε να ξεχωρίσει συμμετέχοντες με διαφορετικά επίπεδα μελλοντικού κινδύνου.
Η μελέτη, με επικεφαλής επιστήμονες του Πανεπιστημίου Emory και υποστήριξη από τα αμερικανικά Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας (NIH), δημοσιεύθηκε στο περιοδικό SLEEP.
Δεδομένα που ήδη καταγράφονται
Στην πολυυπνογραφία, την εξέταση που χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση διαταραχών όπως η υπνική άπνοια, καταγράφονται πολλές λειτουργίες του οργανισμού, μεταξύ αυτών και η καρδιακή δραστηριότητα. Ωστόσο, οι λεπτομέρειες του ηλεκτροκαρδιογραφήματος δεν αξιοποιούνται συνήθως για τη μακροπρόθεσμη εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Οι ερευνητές εξέτασαν αν αυτή η ήδη διαθέσιμη πληροφορία θα μπορούσε να προσφέρει κάτι περισσότερο. Χρησιμοποίησαν ηλεκτροκαρδιογραφήματα μίας απαγωγής, δηλαδή ενός καναλιού καταγραφής, μαζί με τα στάδια ύπνου που είχαν προσδιορίσει ειδικοί.
Το μοντέλο προσαρμόστηκε σε δεδομένα περίπου 15.800 ασθενών του Massachusetts General Hospital. Στη συνέχεια δοκιμάστηκε σε δύο ανεξάρτητες ομάδες, με περίπου 9.800 και 12.600 ασθενείς από άλλα νοσοκομεία. Η μετέπειτα πορεία της υγείας τους εξετάστηκε μέσα από ηλεκτρονικούς ιατρικούς φακέλους.
Τι μπορούσε να εντοπίσει η AI αναφορικά με την καρδιακή ανεπάρκεια
Οι υψηλότερες βαθμολογίες του μοντέλου συνδέονταν με μεγαλύτερο κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής, καρδιακής ανεπάρκειας και θανάτου από οποιαδήποτε αιτία. Η σχέση παρέμενε ακόμη και όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν παράγοντες όπως η ηλικία, το κάπνισμα, η υπέρταση και ο διαβήτης, καθώς και χαρακτηριστικά του ύπνου.
Καταγράφηκε επίσης συσχέτιση με το εγκεφαλικό, ενώ για το έμφραγμα τα αποτελέσματα δεν ήταν εξίσου σταθερά στις δύο ομάδες. Αυτό δείχνει ότι η μέθοδος χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση σε διαφορετικό βαθμό ανάλογα με την πάθηση.
Η «πρόβλεψη δεκαετίας» αφορά την εκτίμηση πιθανότητας. Δεν προσδιορίζει ποιος θα νοσήσει οπωσδήποτε ή πότε θα συμβεί ένα επεισόδιο. Το ζητούμενο είναι να εντοπίζονται εγκαίρως οι άνθρωποι που ενδέχεται να επωφεληθούν από την πιο στενή παρακολούθηση.
Γιατί έχει σημασία η ώρα της καταγραφής;
Καθώς περνάμε από την εγρήγορση στον ύπνο, αλλάζει η λειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος, που ρυθμίζει και τον καρδιακό ρυθμό. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτές οι μεταβολές μπορεί να κάνουν πιο ευδιάκριτες ορισμένες λεπτές διαφορές στην καρδιακή λειτουργία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι καταγραφές από το ελαφρύτερο στάδιο του ύπνου.
Η προοπτική είναι να αξιοποιούνται πληρέστερα εξετάσεις που ήδη γίνονται. Πριν, όμως, η μέθοδος ενταχθεί στη συνήθη φροντίδα, χρειάζεται να επιβεβαιωθεί η χρησιμότητά της στην πράξη και πέρα από τους ασθενείς που παραπέμπονται για μελέτη ύπνου.