Skip to content
Διάρκεια άρθρου: Λιγότερο απο 1 λεπτό Λεπτά

Γλαύκωμα: Νέο τεστ για την πρόβλεψη της νόσου

Ένα νέο γενετικό τεστ υπόσχεται να αλλάξει τον τρόπο εντοπισμού των ατόμων που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν γλαύκωμα, μια πάθηση που αποτελεί την κυριότερη αιτία μη αναστρέψιμης τύφλωσης παγκοσμίως.

Η εξέταση μπορεί να αναγνωρίσει ανθρώπους που έχουν έως και 10 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν τη νόσο σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο έγκαιρη διάγνωση και εξατομικευμένη παρακολούθηση. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Ophthalmology.

Πώς λειτουργεί το νέο γενετικό τεστ για το γλαύκωμα

Η εξέταση βασίζεται σε μια μέθοδο που ονομάζεται πολυγονιδιακή βαθμολογία κινδύνου. Πρόκειται για μια προσέγγιση που συνδυάζει την επίδραση εκατομμυρίων γενετικών παραλλαγών, προκειμένου να υπολογίσει την κληρονομική προδιάθεση ενός ανθρώπου για την εμφάνιση μιας ασθένειας.

Για την ανάπτυξη του νέου μοντέλου, οι ερευνητές αξιοποίησαν γενετικά δεδομένα από περισσότερα από 6 εκατομμύρια άτομα, μεταξύ των οποίων σχεδόν 300.000 άνθρωποι με γλαύκωμα. Πρόκειται για σημαντική αναβάθμιση σε σχέση με την προηγούμενη έκδοση του τεστ, που είχε δημοσιευτεί το 2020 και βασιζόταν σε περίπου 8.000 περιστατικά. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, η διεύρυνση των διαθέσιμων δεδομένων βελτίωσε σημαντικά την ακρίβεια της πρόβλεψης.

Έως και 10 φορές μεγαλύτερος κίνδυνος για γλαύκωμα

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στους ανθρώπους ευρωπαϊκής καταγωγής, όσοι ανήκαν στο 10% με την υψηλότερη γενετική προδιάθεση είχαν δεκαπλάσια πιθανότητα να εμφανίσουν γλαύκωμα σε σύγκριση με τον υπόλοιπο πληθυσμό. Η προηγούμενη έκδοση της εξέτασης εντόπιζε περίπου τετραπλάσια αύξηση του κινδύνου.

Επιπλέον, οι άνθρωποι που ανήκαν στην ομάδα με τον υψηλότερο γενετικό κίνδυνο εμφάνιζαν τη νόσο, κατά μέσο όρο, περίπου 25 χρόνια νωρίτερα από εκείνους με τη χαμηλότερη γενετική προδιάθεση.

Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα που παρουσιάζουν οι ερευνητές: ένας υγιής άνθρωπος 65 ετών ευρωπαϊκής καταγωγής, ο οποίος ανήκει στο υψηλότερο 20% γενετικού κινδύνου, εκτιμάται ότι έχει πιθανότητα 10% να αναπτύξει γλαύκωμα μέσα στην επόμενη δεκαετία. Για κάποιον που βρίσκεται στο χαμηλότερο 20%, η αντίστοιχη πιθανότητα υπολογίζεται μόλις στο 0,4%.

Μπορεί να προβλέψει και τη σοβαρότητα της νόσου

Η χρησιμότητα του τεστ δεν περιορίζεται στην εκτίμηση της πιθανότητας εμφάνισης γλαυκώματος. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η γενετική βαθμολογία μπορεί να προσφέρει ενδείξεις και για το πόσο σοβαρή ενδέχεται να εξελιχθεί η πάθηση.

Σε μακροχρόνια μελέτη ατόμων με υποψία ή πρώιμο γλαύκωμα, το 24% όσων ανήκαν στην ομάδα υψηλότερου γενετικού κινδύνου χρειάστηκε να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση μέχρι την ηλικία των 80 ετών. Αντίθετα, κανένα άτομο από την ομάδα χαμηλότερου κινδύνου δεν χρειάστηκε αντίστοιχη επέμβαση. Παράλληλα, η εξέταση εντόπισε ασθενείς που είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να χρειαστούν εντατικότερη θεραπεία, αλλά και να έχουν συγγενείς με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα είναι ότι η γενετική βαθμολογία προσέφερε επιπλέον πληροφορίες πέρα από τη μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης, η οποία αποτελεί έναν από τους βασικότερους παράγοντες που αξιολογούνται κατά τον έλεγχο για γλαύκωμα.

Γιατί η έγκαιρη διάγνωση για το γλαύκωμα είναι τόσο σημαντική

Το γλαύκωμα προκαλεί βλάβη στο οπτικό νεύρο, συνήθως χωρίς εμφανή συμπτώματα στα αρχικά στάδια. Αυτό σημαίνει ότι ένας άνθρωπος μπορεί να έχει ήδη αρχίσει να χάνει την όρασή του χωρίς να το αντιλαμβάνεται. Μάλιστα, περίπου οι μισοί άνθρωποι με γλαύκωμα παραμένουν αδιάγνωστοι, ακόμη και σε χώρες με καλή πρόσβαση σε υπηρεσίες οφθαλμολογικής φροντίδας.

Η βλάβη που προκαλείται στην όραση δεν μπορεί να αποκατασταθεί, ωστόσο η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου και να περιορίσουν τον κίνδυνο σοβαρής απώλειας όρασης.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η νέα εξέταση θα μπορούσε να βοηθήσει τους γιατρούς να εντοπίζουν ποιοι άνθρωποι χρειάζονται συχνότερους οφθαλμολογικούς ελέγχους και έγκαιρη παρέμβαση.

Η νέα αυτή προσέγγιση φέρνει πιο κοντά την προοπτική μιας εξατομικευμένης πρόληψης, στην οποία ο γενετικός κίνδυνος θα μπορεί να αξιοποιείται πριν ακόμη εμφανιστούν τα πρώτα σημάδια απώλειας της όρασης.

Το πρωτότυπο άρθρο https://www.vita.gr/2026/11/18/ygeia/i-genetiki-proeidopoiisi-pou-sozei-tin-orasi/ ανήκει στο Υγεία | Vita.gr .
‹ ›