«Φθηνότερα ποτά = περισσότερες ασθένειες», λένε οι επιστήμονες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και ζητούν από τις κυβερνήσεις να θεσπίσουν ειδικό φόρο για τα ποτά που περιέχουν ζάχαρη και αλκοόλ.
Τα ζαχαρούχα ροφήματα και τα αλκοολούχα ποτά έχουν διαχρονικά χαμηλότερους – από άλλα είδη διατροφής – φορολογικούς συντελεστές στις περισσότερες χώρες. Η κατανάλωσή τους γίνεται, έτσι πιο εύκολη παρ’ ότι οι έρευνες δείχνουν ότι συμβάλλουν στην παχυσαρκία, την εμφάνιση διαβήτη καρδιαγγειακών νοσημάτων και καρκίνων. Ολες αυτές οι καταστάσεις απειλούν τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως ενώ ταυτόχρονα προκαλούν μεγάλη πίεση στα συστήματα υγείας και κοινωνικής ασφάλισης.
Σε δύο νέες παγκόσμιες εκθέσεις που έδωσε στη δημοσιότητα, ο ΠΟΥ ζητά να ενισχυθεί σημαντικά η φορολόγηση των ποτών που περιέχουν ζάχαρη ή αλκοόλ.
«Οι φόροι υπέρ της υγείας είναι ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία που διαθέτουμε για την πρόληψη. Με την αύξηση των φόρων σε προϊόντα όπως ο καπνός, τα ζαχαρούχα ροφήματα και το αλκοόλ, οι κυβερνήσεις μπορούν να μειώσουν τη βλαβερή κατανάλωση και να εξασφαλίσουν πόρους για ζωτικής σημασίας υπηρεσίες υγείας», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Δρ Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγέσους.
Σύμφωνα με τις εκθέσεις του ΠΟΥ, η συνδυασμένη παγκόσμια αγορά ζαχαρούχων ροφημάτων και αλκοολούχων ποτών αποφέρει δισεκατομμύρια δολάρια σε κέρδη, τροφοδοτώντας τη μαζική κατανάλωση και την εταιρική κερδοφορία. Ωστόσο, τα κράτη αποκομίζουν μόνο ένα σχετικά μικρό μέρος αυτής της αξίας μέσω φόρων.
Οι εκθέσεις αναφέρουν ότι τουλάχιστον 116 χώρες φορολογούν τα ζαχαρούχα ροφήματα, πολλά από τα οποία είναι αναψυκτικά. Ωστόσο, πολλά άλλα προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, όπως οι 100% χυμοί φρούτων, τα ροφήματα γάλακτος και οι έτοιμοι καφέδες και τσάγια, διαφεύγουν της φορολόγησης. Παρότι το 97% των χωρών φορολογεί τα ενεργειακά ποτά, το ποσοστό αυτό δεν έχει αλλάξει από την τελευταία παγκόσμια έκθεση του 2023.
Ξεχωριστή έκθεση του ΠΟΥ δείχνει ότι τουλάχιστον 167 χώρες επιβάλλουν φόρους στα αλκοολούχα ποτά, ενώ 12 απαγορεύουν πλήρως το αλκοόλ. Παρ’ όλα αυτά, το αλκοόλ έχει γίνει πιο προσιτό ή έχει παραμείνει αμετάβλητο σε τιμή στις περισσότερες χώρες από το 2022, καθώς οι φόροι δεν ακολουθούν τον πληθωρισμό και την αύξηση των εισοδημάτων. Το κρασί παραμένει αφορολόγητο σε τουλάχιστον 25 χώρες, κυρίως στην Ευρώπη, παρά τους σαφείς κινδύνους για την υγεία.
«Το προσιτό αλκοόλ οδηγεί σε βία, τραυματισμούς και ασθένειες», υπογράμμισε ο δρ Ετιέν Κρουγκ, διευθυντής του Τμήματος Καθοριστικών Παραγόντων Υγείας, Προαγωγής και Πρόληψης του ΠΟΥ. «Ενώ η βιομηχανία αποκομίζει κέρδη, το κοινό συχνά επωμίζεται τις επιπτώσεις στην υγεία και η κοινωνία το οικονομικό κόστος».
Ο ΠΟΥ διαπίστωσε ότι, σε όλες τις περιφέρειες:
Κατά μέσο όρο παγκοσμίως η μπίρα φορολογείται με 14% μπίρα τα υπόλοιπα τα οινοπνευματώδη με 22,5%.
Ο φόρος στα ζαχαρούχα ποτά δεν ξεπερνά το 2% κατά μέσο όρο
Λίγες χώρες προσαρμόζουν τους φόρους στον πληθωρισμό, κάτι που κάνει πιο προσιτά πολλά επιβλαβή για την υγεία προϊόντα
Αυτές οι φορολογικές τάσεις επιμένουν, παρά το γεγονός ότι δημοσκόπηση της Gallup το 2022 έδειξε πως η πλειονότητα των ερωτηθέντων υποστήριζε την αύξηση των φόρων στο αλκοόλ και τα ζαχαρούχα ποτά.
Ο ΠΟΥ καλεί τις χώρες να αυξήσουν και να ανασχεδιάσουν τη φορολόγηση στο πλαίσιο της νέας πρωτοβουλίας «3 by 35», η οποία στοχεύει στην αύξηση των πραγματικών τιμών τριών προϊόντων –του καπνού, του αλκοόλ και των ζαχαρούχων ροφημάτων– έως το 2035.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News