Skip to content
Διάρκεια άρθρου: Λιγότερο απο 1 λεπτό Λεπτά

Διατροφικές διαταραχές: Ο απρόσμενος ρόλος της γιόγκα | Vita.gr

Η γιόγκα μπορεί να είναι πολύ περισσότερα από μια μορφή άσκησης. Τα τελευταία χρόνια, οι επιστήμονες εξετάζουν κατά πόσο πρακτικές που ενισχύουν τη σύνδεση με το σώμα μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά ώστε να αντιμετωπίζονται διατροφικές διαταραχές. Τα μέχρι στιγμής ευρήματα είναι ενδιαφέροντα: η γιόγκα φαίνεται να μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της εικόνας σώματος και άλλων συμπτωμάτων, όταν εφαρμόζεται με τον κατάλληλο τρόπο.

Υπάρχει, ωστόσο, και η άλλη πλευρά. Όταν η πρακτική επικεντρώνεται στην εμφάνιση, στις θερμίδες, στην επίδοση ή στην επίτευξη της «τέλειας» στάσης, μπορεί να μετατραπεί σε ακόμη ένα πεδίο ελέγχου και αυτοκριτικής. Γι’ αυτό και στην περίπτωση των διατροφικών διαταραχών δεν έχει σημασία μόνο αν κάποιος κάνει γιόγκα, αλλά κυρίως πώς και γιατί την κάνει.

Τι δείχνουν οι έρευνες για τη γιόγκα

Ανασκόπηση και μετα-ανάλυση εξέτασε 43 μελέτες, ενώ στη μετα-ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 11 τυχαιοποιημένες δοκιμές με συνολικά 754 συμμετέχοντες. Οι παρεμβάσεις που βασίζονταν στη γιόγκα συσχετίστηκαν με μικρή αλλά στατιστικά σημαντική βελτίωση στη συνολική ψυχοπαθολογία των διατροφικών διαταραχών και στις ανησυχίες σχετικά με την εικόνα σώματος, καθώς και μεγαλύτερη επίδραση σε συμπτώματα υπερφαγίας και βουλιμίας. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι η γιόγκα μπορεί να αποτελέσει υποστηρικτική προσέγγιση στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των διατροφικών διαταραχών.

Νεότερη τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη, εξέτασε ένα διαδικτυακό πρόγραμμα με 277 άτομα από 27 χώρες τα οποία βρίσκονταν σε διαδικασία αποκατάστασης από διατροφικές διαταραχές. Σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα παρουσίασαν βελτιώσεις στα συμπτώματα των διατροφικών διαταραχών, αλλά και στην εκτίμηση του σώματος, την επίγνωση των εσωτερικών σημάτων του, τη ρύθμιση των συναισθημάτων και την ενσυνείδητη αυτοφροντίδα.

Από την κριτική του σώματος στη σύνδεση μαζί του

Ένα από τα στοιχεία που κάνουν τη γιόγκα ενδιαφέρουσα για τους επιστήμονες είναι ότι μετατοπίζει –τουλάχιστον όταν εφαρμόζεται με αυτόν τον τρόπο– την προσοχή από το πώς φαίνεται το σώμα στο πώς βιώνεται.

Αντί ο στόχος να είναι να αλλάξει το σώμα ώστε να ανταποκριθεί σε ένα συγκεκριμένο πρότυπο, η πρακτική μπορεί να καλλιεργήσει μεγαλύτερη επίγνωση των αισθήσεων και των αναγκών του. Στη βιβλιογραφία αυτό συνδέεται με την έννοια της θετικής ενσώματης εμπειρίας (positive embodiment), δηλαδή μιας πιο θετικής και ουσιαστικής σύνδεσης ανάμεσα στο σώμα και τον εαυτό μας.

Μάλιστα, μια μικρότερη τυχαιοποιημένη μελέτη σε γυναίκες με συμπτώματα βουλιμίας και επεισοδιακής υπερφαγίας είχε δείξει ότι ένα πρόγραμμα γιόγκα οκτώ εβδομάδων συνδέθηκε, μεταξύ άλλων, με λιγότερα επεισόδια υπερφαγίας και αυτοκριτικής και με μεγαλύτερη αυτοσυμπόνια.

Πότε η γιόγκα μπορεί να γίνει παγίδα

Δεν είναι όμως κάθε μάθημα γιόγκα ίδιο – και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για κάποιον που βρίσκεται σε διαδικασία αποκατάστασης από μια διατροφική διαταραχή.

Όταν το περιβάλλον περιστρέφεται όπως είπαμε γύρω από την απώλεια βάρους, την καύση θερμίδων, τη γράμμωση ή την επίτευξη όλο και πιο απαιτητικών στάσεων, η γιόγκα κινδυνεύει να αποκτήσει χαρακτηριστικά μιας έντονα προσανατολισμένης στην επίδοση προπόνησης.

Για ανθρώπους που ήδη αντιμετωπίζουν τελειομανία, έντονη αυτοκριτική ή καταναγκαστική άσκηση, αυτή η νοοτροπία μπορεί να λειτουργήσει αντίθετα από τον επιθυμητό στόχο. Αντί να ενθαρρύνει την αποδοχή του σώματος, μπορεί να δημιουργήσει ακόμη ένα πεδίο στο οποίο κάποιος αισθάνεται ότι πρέπει να γίνει «καλύτερος», πιο αδύνατος, πιο δυνατός ή πιο ευλύγιστος.

Ακόμη και προηγούμενη πιλοτική μελέτη θεραπευτικής γιόγκα σε άτομα με διαγνωσμένες διατροφικές διαταραχές είχε καταγράψει θετικές αλλαγές στην εικόνα σώματος, αλλά ταυτόχρονα και σωματικές ή συναισθηματικές προκλήσεις που μπορούσαν να προκαλέσουν αυτοκριτική και δυσάρεστα συναισθήματα.

Σημασία έχει το «πώς»

Αυτός είναι και ο λόγος που αυξάνεται το ενδιαφέρον για προσεγγίσεις της γιόγκα οι οποίες λαμβάνουν υπόψη το τραύμα και δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην επιλογή, την αυτονομία και τη συναισθηματική ασφάλεια.

Στα πρώτα στάδια της αποκατάστασης μπορεί, ανάλογα πάντα με την κατάσταση και τις συστάσεις της θεραπευτικής ομάδας, να προτιμώνται πιο ήπιες πρακτικές αντί για έντονα, γρήγορα και ανταγωνιστικά μαθήματα. Στόχος δεν είναι να πιέσει κάποιος το σώμα του για να πετύχει περισσότερα, αλλά να μάθει σταδιακά να αναγνωρίζει και να σέβεται τα μηνύματά του.

Μάλιστα, το 2025 δημοσιεύθηκαν συστάσεις συναίνεσης ειδικών σχετικά με τη χρήση της γιόγκα ως συμπληρωματικής θεραπείας για ανθρώπους με νευρική ανορεξία, νευρική βουλιμία και διαταραχή επεισοδιακής υπερφαγίας, γεγονός που δείχνει το αυξανόμενο επιστημονικό ενδιαφέρον για το πώς μπορεί να ενταχθεί με ασφάλεια στη φροντίδα.

Η γιόγκα, επομένως, δεν αποτελεί θεραπεία για τις διατροφικές διαταραχές από μόνη της ούτε αντικαθιστά την εξειδικευμένη ιατρική, διατροφική και ψυχοθεραπευτική φροντίδα. Τα διαθέσιμα στοιχεία υποδεικνύουν, όμως, ότι όταν χρησιμοποιείται κατάλληλα ως συμπληρωματικό εργαλείο, μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους να αλλάξουν κάτι ιδιαίτερα σημαντικό: όχι απαραίτητα το σώμα τους, αλλά τον τρόπο με τον οποίο σχετίζονται μαζί του.

Το πρωτότυπο άρθρο https://www.vita.gr/2026/10/09/ygeia/diatrofikes-diataraxes-o-aprosmenos-rolos-tis-giogka/ ανήκει στο Υγεία | Vita.gr .
‹ ›