Eνα νέο φάρμακο για τη νόσο Αλτσχάιμερ δημιουργεί σημαντικές ελπίδες στην επιστημονική κοινότητα, καθώς τα πρώτα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι ίσως μπορεί να προλαμβάνει την εκφύλιση του εγκεφάλου πριν ακόμη παρουσιαστούν προβλήματα μνήμης ή σκέψης.
Το μονοκλωνικό αντίσωμα τροντινεμάμπη (Trontinemab), το οποίο σχεδιάστηκε για μηνιαία ενδοφλέβια χορήγηση, αναμένεται να δοκιμαστεί σε περίπου 1.600 ανθρώπους που δεν εμφανίζουν ακόμη διαταραχές μνήμης, αλλά θεωρούνται υψηλού κινδύνου για την ανάπτυξη της νόσου.
Είναι η νέα γενιά θεραπείας, εξέλιξη της λεκανεμάμπης και της ντονανεμάμπης, των πρώτων φαρμάκων για τη νόσο Αλτσχάιμερ που αποδείχθηκε ότι επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου.
Οι επιστήμονες, σύμφωνα με την Telegraph, χαρακτηρίζουν τη νέα κλινική δοκιμή πιθανό «σημείο καμπής» στην αντιμετώπιση της Αλτσχάιμερ, καθώς ανοίγει τον δρόμο για μια διαφορετική φιλοσοφία στην πρόληψη. Στο μέλλον, όπως εκτιμούν, μπορεί να υπάρξει μια αντίστοιχη προσέγγιση με τις στατίνες που χρησιμοποιούνται για την μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου, δηλαδή ένα είδος «στατίνης για τον εγκέφαλο», η οποία θα χορηγείται σε ανθρώπους μέσης ηλικίας ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου.
Η τροντινεμάμπη, που έχει αναπτυχθεί από την ελβετική φαρμακευτική εταιρεία Roche, δρα στοχεύοντας τις τοξικές συσσωρεύσεις του β αμυλοειδούς, μιας πρωτεΐνης που συσσωρεύεται σε πλάκες στον εγκέφαλο. Οι πλάκες αυτές θεωρούνται ένας από τους βασικούς παράγοντες που προκαλούν τη σταδιακή καταστροφή των νευρικών κυττάρων και την εμφάνιση της άνοιας. Η νέα θεραπεία σχεδιάστηκε ώστε να φτάνει στον εγκέφαλο πιο αποτελεσματικά από προηγούμενα φάρμακα, γεγονός που ενδέχεται να μειώνει και τις πιθανές παρενέργειες.
Η μελέτη βρίσκεται στη φάση ΙΙΙ των κλινικών δοκιμών, δηλαδή στο τελευταίο στάδιο πριν από την πιθανή έγκριση ενός νέου φαρμάκου. Για τον εντοπισμό των ανθρώπων που μπορούν να ωφεληθούν περισσότερο, σημειώνει η Telegraph, οι ερευνητές θα χρησιμοποιήσουν ειδικά τεστ.
Ερευνα που παρουσιάστηκε στο Διεθνές Συνέδριο της Ενωσης Αλτσχάιμερ στο Λονδίνο έδειξε ότι εξειδικευμένες αιματολογικές εξετάσεις μπορούν να εντοπίσουν τους ηλικιωμένους που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν τη νόσο. Πρόκειται για εξετάσεις ανίχνευσης της πρωτεΐνης tau η οποία έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ.
Στη μελέτη θα συμμετάσχουν άτομα ηλικίας άνω των 55 ετών, τα οποία θεωρούνται γνωστικά υγιή, αλλά είναι θετικά στην πρωτεΐνη tau.
Η Δρ Μαρία Καρίγιο, επικεφαλής επιστημονική υπεύθυνη της βρετανικής Ενωσης Αλτσχάιμερ, εξηγεί στην Telegraph ότι η έρευνα αυτή αντιπροσωπεύει το μέλλον της φροντίδας για τη νόσο, καθώς εστιάζει στα πολύ πρώιμα στάδια, ακόμη και στη λεγόμενη «σιωπηλή» περίοδο πριν εμφανιστούν προβλήματα μνήμης. Σύμφωνα με την ίδια, αυτή είναι η χρονική στιγμή κατά την οποία οι θεραπείες μπορεί να έχουν το μεγαλύτερο όφελος, ίσως ακόμη καθυστερώντας η ακόμη και αποτρέποντας την εμφάνιση συμπτωμάτων άνοιας.
Τα μέχρι στιγμής δεδομένα, σημειώνει η Telegraph, δείχνουν ότι η τροντινεμάμπη μπορεί να απομακρύνει τις πλάκες αμυλοειδούς πολύ ταχύτερα από τα δύο προηγούμενα φάρμακα: Η τρίμηνη χορήγηση του φαρμάκου μπορεί να «καθαρίσει» εντελώς τον εγκέφαλο από το β αμυλοειδές. Επιπλέον, ενισχυτικές δόσεις ανά τρεις μήνες φαίνεται να διατηρούν χαμηλά τη συσσώρευση νέων πλακών για διάστημα περίπου 18 μηνών.
Ωστόσο, οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν έχει ακόμη αποδειχθεί αν η απομάκρυνση του αμυλοειδούς οδηγεί πράγματι σε πρόληψη της γνωστικής έκπτωσης. Οι προηγούμενες θεραπείες έδειξαν ότι η λεκανεμάμπη επιβράδυνε την επιδείνωση κατά περίπου 27%, ενώ η δονανεμάμπη κατά περίπου 35% σε ανθρώπους που είχαν ήδη συμπτώματα.
Η διεθνής κλινική μελέτη με την ονομασία PrevenTRON θα πραγματοποιηθεί σε πολλές χώρες, μεταξύ αυτών και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι συμμετέχοντες θα είναι ηλικίας 55 έως 80 ετών και θα έχουν αυξημένα επίπεδα του βιοδείκτη p-tau217. Οι νεότεροι εθελοντές θα πρέπει να έχουν επιπλέον γενετικούς ή οικογενειακούς παράγοντες κινδύνου για να ενταχθούν στη μελέτη.
Η Δρ Ρέιτσελ Μπάκλεϊ από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ υποστηρίζει ότι η νέα γενιά θεραπειών έχει ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα και εκφράζει την ελπίδα ότι σύντομα θα υπάρξουν θετικά αποτελέσματα σε ανθρώπους χωρίς εμφανή προβλήματα μνήμης. Οπως σημείωσε στην Telegraph, εάν οι δοκιμές επιβεβαιώσουν την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων, η αντιμετώπιση της νόσου θα αλλάξει ριζικά.
Σήμερα σχεδόν ένα εκατομμύριο άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο ζουν με άνοια, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί σε 1,4 εκατομμύρια έως το 2040. Σε παγκόσμιο επίπεδο, εκτιμάται ότι περίπου 35 με 40 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από τη νόσο.
Η Δρ Ζακί Χάνλεϊ διευθύνουσα σύμβουλος στην φιλανθρώπική οργάνωση Alzheimer’s Research UK εξηγεί ότι η νέα κατεύθυνση της επιστήμης μεταφέρει το ενδιαφέρον από τη θεραπεία ανθρώπων που έχουν ήδη συμπτώματα στον εντοπισμό εκείνων που διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Ετσι δημιουργείται η προοπτική η Αλτσχάιμερ να αντιμετωπίζεται προληπτικά, λέει στην Telegraph, όπως συμβαίνει σήμερα με φάρμακα που μειώνουν τον κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Κάρολ Γκρέιγκ, μιας 71χρονης συνταξιούχου τραπεζικής υπαλλήλου από το νοτιοδυτικό Λονδίνο. Μετά την παρατήρηση της κόρης της ότι παρουσίαζε αυξημένο άγχος και αποπροσανατολισμό, υποβλήθηκε σε εξετάσεις και διαγνώστηκε με πρώιμη Αλτσχάιμερ. Η έγκαιρη διάγνωση της επέτρεψε να συμμετάσχει στη δοκιμή της τροντινεμάμπης.
Η ίδια περιγράφει στην Telegraph τη συμμετοχή της ως μια θετική εμπειρία, καθώς αισθάνεται ότι ανακτά μέρος του ελέγχου της ζωής της. Υποβάλλεται σε μηνιαίες εγχύσεις, τακτικές μαγνητικές και PET scans, καθώς και γνωστικά τεστ κάθε τρεις μήνες.
Οπως λέει, η έρευνα της δίνει ελπίδα όχι μόνο για τη δική της πορεία, αλλά και για τις επόμενες γενιές. Το μήνυμά της προς όσους εμφανίζουν συμπτώματα είναι να μην καθυστερούν τη διάγνωση, καθώς η έγκαιρη ενημέρωση μπορεί να προσφέρει περισσότερες επιλογές και καλύτερες πιθανότητες για το μέλλον.
Και μερικοί αριθμοί
Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι το πιο συχνό αίτιο άνοιας. Συνήθως εκδηλώνεται με διαταραχή της πρόσφατης μνήμης, στην οποία σταδιακά προστίθεται η διαταραχή και των υπολοίπων νοητικών λειτουργιών.
Ενας στους πέντε ανθρώπους άνω των 65 εμφανίζει νοητικά προβλήματα. Περίπου 7,5% έχουν άνοια και περίπου 13% έχουν ήπια νοητική διαταραχή (που συχνά είναι προστάδιο της άνοιας).
Περίπου 70% των περιστατικών άνοιας στον γενικό πληθυσμό αφορούν τη νόσο Αλτσχάιμερ. Οι πρώτες βλάβες της νόσου ξεκινούν έως και 20 χρόνια πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.
Στην Ελλάδα οι ανοϊκοί ασθενείς υπολογίζονται σε 160.000 και όσοι έχουν ήπιες νοητικές διαταραχές είναι περίπου 230.000
Ακολούθησε το Protagon στο Google News
Πρόσθεσε το Protagon ως προτιμώμενη πηγή στη Google