Η πρώτη μεγάλη είδηση για τον χανταϊό ήρθε στο φως τον Φεβρουάριο του 2025, όταν ολόκληρος ο κόσμος της ψυχαγωγίας συγκλονίστηκε από το γεγονός ότι ο θρυλικός ηθοποιός Τζιν Χάκμαν, σε ηλικία 95 ετών, πέθανε στο σπίτι του στη Σάντα Φε, μόλις μία εβδομάδα αφότου η σύζυγός του, Μπέτσι Αρακάουα, έφυγε από τη ζωή εξαιτίας μιας σπάνιας ασθένειας: του ιού hantavirus, γνωστού και ως χανταϊός. Ο θάνατος του Χάκμαν αποδόθηκε σε καρδιοπάθεια και επιπλοκές από τη νόσο Αλτσχάιμερ, αλλά η τραγική ιστορία του ζευγαριού υπογραμμίζει την επικινδυνότητα του ιού και την ανάγκη πρόληψης.
Τι είναι ο χανταϊός;
Πρόκειται για έναν ιό που μεταδίδεται κυρίως από τρωκτικά μέσω των ούρων, των περιττωμάτων ή του σάλιου τους. Η μόλυνση συμβαίνει όταν αυτά τα υλικά διασπείρονται στον αέρα και εισπνέονται. Σπάνια, ο ιός μπορεί να μεταδοθεί και απευθείας από άνθρωπο σε άνθρωπο, όπως έχουν καταγράψει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και πρόσφατα επιβεβαιωμένα περιστατικά σε κρουαζιερόπλοιο.
Ο ιός υπάρχει σε όλο τον κόσμο, αλλά οι περισσότερες περιπτώσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες εντοπίζονται στο νοτιοδυτικό τμήμα, κυρίως στο Νέο Μεξικό και την Αριζόνα. Στην Ευρώπη και την Ασία, ο ιός μπορεί να προκαλέσει αιμορραγικό πυρετό με νεφρικό σύνδρομο, ενώ στο δυτικό ημισφαίριο συχνότερα εκδηλώνεται ως πνευμονικό σύνδρομο hantavirus.
Συμπτώματα και σοβαρές επιπλοκές
Η ασθένεια ξεκινά συνήθως σαν γρίπη, με πυρετό, ρίγη, κόπωση, μυϊκούς πόνους και πονοκέφαλο. Πολλοί ασθενείς εμφανίζουν επίσης κοιλιακό άλγος, ναυτία, έμετο ή διάρροια. Στη συνέχεια, η νόσος μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή αναπνευστική λοίμωξη, με βήχα και δύσπνοια που μπορεί να επιδεινωθούν γρήγορα.
Στο πνευμονικό σύνδρομο, περίπου το ένα τρίτο των ασθενών πεθαίνει. Στις περιπτώσεις αιμορραγικού πυρετού με νεφρικό σύνδρομο, η θνησιμότητα κυμαίνεται μεταξύ 1% και 15%. Η έγκαιρη ιατρική παρέμβαση είναι κρίσιμη για την επιβίωση.
Τραγικές ιστορίες
Η περίπτωση της Μπέτσι Αρακάουα, 65 ετών, που πέθανε από hantavirus, δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να εξελιχθεί η νόσος. Η ασθένειά της πέρασε αρχικά απαρατήρητη, και η κατάσταση επιδεινώθηκε καθώς ο σύζυγός της βρισκόταν σε προχωρημένο στάδιο Αλτσχάιμερ και δεν είχε επίγνωση του θανάτου της.
Τις τελευταίες ημέρες, ο χανταϊός έγινε ύποπτος για πρόκληση επιδημίας στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, το οποίο ταξίδευε από την Ουσουάια της Αργεντινής προς το Πράσινο Ακρωτήρι. Τρεις επιβάτες έχασαν τη ζωή τους, ενώ άλλοι νόσησαν σοβαρά, με έναν ασθενή σε κρίσιμη κατάσταση. Οι αρχές παρακολουθούν στενά την κατάσταση, και εξετάζονται επιδημιολογικά όλα τα πιθανά κρούσματα. Σημαντικό είναι ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ύπαρξης τρωκτικών στο πλοίο, γεγονός που καθιστά πιθανή τη σπάνια μετάδοση μεταξύ ανθρώπων.