Ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με άνοια αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τις επόμενες δύο δεκαετίες, κυρίως εξαιτίας της γήρανσης του πληθυσμού.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας μελέτης ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι και το London School of Economics, η οποία δημοσιεύθηκε στο Scandinavian Journal of Public Health.
Οι ερευνητές δημιούργησαν ένα μοντέλο πρόβλεψης, χρησιμοποιώντας δεδομένα από περισσότερους από 2 εκατομμύρια ανθρώπους ηλικίας 65 ετών και άνω, οι οποίοι ζούσαν στη Φινλανδία την περίοδο 2000-2018.
Οι περιπτώσεις μπορεί να αυξηθούν κατά 74%
Στο βασικό σενάριο της μελέτης, ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με άνοια στη Φινλανδία εκτιμάται ότι μπορεί να αυξηθεί από περίπου 123.800 το 2018 σε 215.900 το 2040.
Αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 74%.
Παράλληλα, ο αριθμός των ανθρώπων με άνοια που χρειάζονται μακροχρόνια φροντίδα εκτιμάται ότι μπορεί να αυξηθεί από περίπου 73.900 σε 116.800, δηλαδή κατά περίπου 58%.
Πρόκειται για προβλέψεις ενός μαθηματικού μοντέλου και όχι για βέβαιες μελλοντικές μετρήσεις. Οι πραγματικοί αριθμοί μπορεί να είναι διαφορετικοί, ανάλογα με τις εξελίξεις στην υγεία, τη θεραπεία και τη φροντίδα των ηλικιωμένων.
Γιατί αναμένεται τόσο μεγάλη αύξηση;
Ο σημαντικότερος παράγοντας φαίνεται να είναι η γήρανση του πληθυσμού.
Η άνοια γίνεται συχνότερη όσο αυξάνεται η ηλικία. Επομένως, όταν μια κοινωνία έχει περισσότερους ανθρώπους που φτάνουν σε μεγαλύτερες ηλικίες, είναι αναμενόμενο να αυξάνεται και ο συνολικός αριθμός των ανθρώπων που ζουν με άνοια.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάθε άνθρωπος έχει μεγαλύτερο ατομικό κίνδυνο. Μπορεί απλώς να υπάρχουν περισσότεροι άνθρωποι στις ηλικίες όπου η άνοια εμφανίζεται συχνότερα.
Το ίδιο ζήτημα φαίνεται να αφορά πολλές χώρες με γηράσκοντες πληθυσμούς και όχι μόνο τη Φινλανδία.
Τι σχέση έχει η εκπαίδευση με την άνοια
Η μελέτη εξέτασε επίσης τον ρόλο του μορφωτικού επιπέδου.
Οι άνθρωποι με υψηλότερη εκπαίδευση εμφανίζουν γενικά χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας σε ατομικό επίπεδο. Ωστόσο, ο πληθυσμός της Φινλανδίας γίνεται συνολικά περισσότερο μορφωμένος.
Έτσι, οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο συνολικός αριθμός των περιστατικών άνοιας μεταξύ ανθρώπων με υψηλότερη εκπαίδευση μπορεί να αυξηθεί σημαντικά στο μέλλον, ακόμη και αν ο ατομικός τους κίνδυνος παραμένει χαμηλότερος.
Σύμφωνα με το μοντέλο, έως το 2040 τα περιστατικά μεταξύ ανθρώπων με βασική εκπαίδευση μπορεί να μειωθούν, ενώ μεταξύ όσων έχουν δευτεροβάθμια ή ανώτερη εκπαίδευση μπορεί να αυξηθούν σημαντικά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η υψηλότερη εκπαίδευση αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας. Η αύξηση στον συνολικό αριθμό σχετίζεται κυρίως με το γεγονός ότι στο μέλλον θα υπάρχουν πολύ περισσότεροι ηλικιωμένοι με υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο.
Άνοια σημαίνει και μεγαλύτερη ανάγκη για φροντίδα
Η αύξηση των περιστατικών δεν αφορά μόνο τα συστήματα υγείας.
Πολλοί άνθρωποι με προχωρημένη άνοια χρειάζονται καθημερινή βοήθεια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μακροχρόνια φροντίδα.
Αυτό σημαίνει ότι οι χώρες με γηράσκοντες πληθυσμούς θα χρειαστούν περισσότερες δομές φροντίδας, επαγγελματίες υγείας και υποστήριξη για τις οικογένειες που φροντίζουν ηλικιωμένους στο σπίτι.
Η άνοια δεν είναι αναπόφευκτο αποτέλεσμα της γήρανσης
Η υγιεινή διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης και άλλων παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, η αποφυγή του καπνίσματος και η αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού μπορούν να συμβάλλουν στη συνολική υγεία του εγκεφάλου και του οργανισμού.