Η νέα επιδημία Εμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό εξελίσσεται σε μία από τις σοβαρότερες υγειονομικές κρίσεις των τελευταίων ετών στην Κεντρική Αφρική, με τους ειδικούς να προειδοποιούν ότι ο συνδυασμός πολέμου, διοικητικών αστοχιών και κατάρρευσης των υγειονομικών δομών επέτρεψε στον ιό να εξαπλώνεται ανεξέλεγκτα επί εβδομάδες.
Οι πρώτες ενδείξεις είχαν εμφανιστεί ήδη από τα τέλη Απριλίου στην πόλη Μπούνια της επαρχίας Ιτούρι, όταν ένας εργαζόμενος στον τομέα της υγείας παρουσίασε υψηλό πυρετό, εμέτους και αιμορραγίες, και τελικά υπέκυψε, αναφέρει η Telegraph.
Ωστόσο, οι τοπικές αρχές και τα υγειονομικά εργαστήρια απέτυχαν να εντοπίσουν έγκαιρα τον ιό. Οι αρχικές εξετάσεις του ασθενή ήταν αρνητικές, καθώς τα διαθέσιμα τεστ μπορούσαν να ανιχνεύσουν μόνο το στέλεχος Ζαΐρ, το οποίο ευθύνεται για τις 15 από τις 17 επιδημίες Εμπολα που έχουν ξεσπάσει τα τελευταία χρόνια στη χώρα.
Αυτό το κρίσιμο χρονικό κενό των τεσσάρων εβδομάδων αποδείχθηκε καταστροφικό.
Στο διάστημα αυτό κηδεύτηκαν θύματα του Εμπολα χωρίς μέτρα προστασίας, οικογένειες ήρθαν σε άμεση επαφή με τις σορούς των θυμάτων και ο ιός πέρασε από χωριά σε αστικά κέντρα. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι εκατοντάδες άνθρωποι μολύνθηκαν πριν καν οι αρχές συνειδητοποιήσουν το πραγματικό μέγεθος της απειλής.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο λόγω της χρόνιας αποσταθεροποίησης στις ανατολικές περιοχές της χώρας. Η επαρχία Ιτούρι παραμένει διαιρεμένη ανάμεσα σε ένοπλες οργανώσεις, παραστρατιωτικές ομάδες και κυβερνητικές δυνάμεις, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη τόσο την πρόσβαση υγειονομικών συνεργείων όσο και την ιχνηλάτηση επαφών.
Χιλιάδες κάτοικοι έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους λόγω των συγκρούσεων, μετακινούμενοι διαρκώς σε περιοχές χωρίς επαρκή υγειονομικό έλεγχο. Η αυξημένη κινητικότητα, σε συνδυασμό με τις φθηνότερες μεταφορές και τα ανοιχτά περάσματα προς γειτονικές χώρες, ενισχύει τον κίνδυνο διεθνούς διασποράς. Ηδη η Ουγκάντα έχει καταγράψει κρούσματα, ενώ χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες ενίσχυσαν τους συνοριακούς ελέγχους υπό τον φόβο ευρύτερης εξάπλωσης.
Παράλληλα, η κρίση φέρνει ξανά στο προσκήνιο το ζήτημα της διεθνούς ανθρωπιστικής βοήθειας. Σύμφωνα με αξιωματούχους, οι περικοπές στη χρηματοδότηση των υγειονομικών προγραμμάτων έφτασαν το 73%, αποδυναμώνοντας δραματικά τις τοπικές δομές υγείας. Νοσοκομεία και κέντρα περίθαλψης είτε καταστράφηκαν στις συγκρούσεις είτε υπολειτουργούν λόγω έλλειψης προσωπικού, εξοπλισμού και φαρμάκων.
Επιστήμονες που εργάζονται στην περιοχή κάνουν λόγο για αποτυχία του συστήματος επιτήρησης, επισημαίνοντας ότι πολύτιμος χρόνος χάθηκε εξαιτίας γραφειοκρατικών λαθών και κακής διαχείρισης δειγμάτων.
Σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις, δείγματα ασθενών μεταφέρθηκαν σε ακατάλληλη θερμοκρασία, περιορίζοντας σημαντικά τη δυνατότητα εργαστηριακής ανάλυσης. Η νέα επιδημία θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική επειδή συνδέεται με το σπανιότερο στέλεχος Bundibugyo (BVD) του Εμπολα, για το οποίο υπάρχουν λιγότερα διαθέσιμα διαγνωστικά εργαλεία και περιορισμένη επιχειρησιακή εμπειρία. Δεν υπάρχει επίσης εμβόλιο, ούτε εγκεκριμένη θεραπεία.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η πλήρης ανάσχεση της επιδημίας ενδέχεται να απαιτήσει χρόνια, ειδικά αν συνεχιστούν οι ένοπλες συγκρούσεις και η υποχρηματοδότηση. Την ίδια στιγμή, οι τοπικές κοινωνίες παραμένουν εγκλωβισμένες ανάμεσα στον φόβο, την παραπληροφόρηση και την έλλειψη πρόσβασης σε βασική ιατρική φροντίδα.
Σε αρκετές περιοχές, κάτοικοι κατέφυγαν σε παραδοσιακές θεραπείες, αγνοώντας ότι ο ιός εξαπλωνόταν ανεξέλεγκτα μέσα στις κοινότητές τους. Για τη διεθνή κοινότητα, η κρίση στο Κονγκό αποτελεί ακόμη μία υπενθύμιση ότι οι επιδημίες δεν αντιμετωπίζονται μόνο με φάρμακα και εμβόλια, αλλά απαιτούν λειτουργικά κράτη, σταθερότητα, αξιόπιστα συστήματα υγείας και συνεχή διεθνή στήριξη.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) αξιολογεί τον κίνδυνο της επιδημίας ως υψηλό σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και χαμηλό σε παγκόσμιο επίπεδο.
Μέχρι στιγμής, έχουν επιβεβαιωθεί 51 κρούσματα στο Κονγκό, στις βόρειες επαρχίες Ιτούρι και Βόρειο Κίβου, συμπεριλαμβανομένων των πόλεων Μπούνια και Γκόμα. Η Ουγκάντα ανέφερε δύο επιβεβαιωμένα κρούσματα στην πρωτεύουσα Καμπάλα, συμπεριλαμβανομένου ενός θανάτου, μεταξύ δύο ατόμων που ταξίδεψαν από τη ΛΔ Κονγκό προς την Ουγκάντα. Αμερικανός πολίτης που εργαζόταν στο Κονγκό βρέθηκε επίσης θετικός και μεταφέρθηκε στη Γερμανία.
Πέρα από τα επιβεβαιωμένα κρούσματα, υπάρχουν σχεδόν 600 ύποπτα κρούσματα και 139 ύποπτοι θάνατοι στις δύο χώρες.
Ο ΠΟΥ αναμένει ότι οι αριθμοί θα συνεχίσουν να αυξάνονται, δεδομένου του χρονικού διαστήματος κατά το οποίο ο ιός κυκλοφορούσε πριν εντοπιστεί.
Υπό το πρίσμα όλων αυτών των κινδύνων, ο ΠΟΥ έχει κηρύξει παγκόσμια κατάσταση έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας – είναι ο ίδιος συναγερμός που ίσχυε και στην πανδημία – και μάλιστα για πρώτη φορά πριν συνεδριάσει η αρμόδια επιτροπή.
Την Τετάρτη ανακοινώθηκε ότι ο Οργανισμός ενέκρινε επιπλέον 3,4 εκατ. δολάρια από το Ταμείο Εκτακτης Ανάγκης για την αντιμετώπιση του Εμπολα στην Αφρική.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News