Λίγος περισσότερος ύπνος μπορεί να κάνει τη διαφορά, ακόμη και όταν η διάρκειά του δεν αυξάνεται θεαματικά. Αυτό υποδηλώνει ένα μεγάλο πείραμα σε φοιτητές στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο οποίο μια απλή παρέμβαση με υπενθυμίσεις και μικρές οικονομικές επιβραβεύσεις βοήθησε τους φοιτητές να κοιμούνται περισσότερο τη νύχτα και συνδέθηκε με καλύτερη ακαδημαϊκή επίδοση.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Political Economy, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή δεν περιορίστηκε στην παρατήρηση των συνηθειών των φοιτητών. Οι συμμετέχοντες κατανεμήθηκαν τυχαία σε διαφορετικές ομάδες, επιλογή που βοήθησε τους ερευνητές να αντιληφθούν εάν μια οργανωμένη προσπάθεια για περισσότερο ύπνο μπορούσε πράγματι να επηρεάσει τους βαθμούς τους.
Πόσο κοιμούνταν οι φοιτητές;
Στο πείραμα συμμετείχαν συνολικά 1.149 φοιτητές, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν σε διαδοχικές φάσεις της έρευνας. Πριν από την έναρξη της παρέμβασης, κοιμούνταν κατά μέσο όρο περίπου 6,6 ώρες τη νύχτα. Τις καθημερινές, σχεδόν τρεις στις δέκα νύχτες ο ύπνος δεν ξεπερνούσε τις έξι ώρες. Μόνο το 43% κατάφερνε να συμπληρώσει τουλάχιστον επτά ώρες ύπνου τις νύχτες πριν από ημέρες μαθημάτων, ενώ περισσότεροι από οκτώ στους δέκα δεν έφταναν αυτό το όριο ούτε μία φορά την εβδομάδα.
Οι συνήθειες αυτές αποτυπώνουν μια γνώριμη πραγματικότητα για πολλούς φοιτητές. Τα ακανόνιστα ωράρια, οι ακαδημαϊκές υποχρεώσεις, η κοινωνική ζωή και η παρατεταμένη χρήση οθονών συχνά μεταθέτουν την ώρα του ύπνου όλο και αργότερα.
Η παρέμβαση των τεσσάρων εβδομάδων
Όλοι οι συμμετέχοντες φόρεσαν συσκευές καταγραφής ύπνου, ώστε να καταγράφεται η διάρκεια του ύπνου τους. Στην κύρια ομάδα παρέμβασης, ο στόχος ήταν να κοιμούνται τουλάχιστον επτά ώρες τις καθημερινές. Για τέσσερις εβδομάδες λάμβαναν εξατομικευμένες υπενθυμίσεις για την ώρα που έπρεπε να πάνε για ύπνο, ενημέρωση για το εάν είχαν πετύχει τον στόχο τους και μια μικρή άμεση οικονομική επιβράβευση για κάθε επιτυχημένη νύχτα. Στην ομάδα ελέγχου καταγραφόταν ο ύπνος, χωρίς να δίνονται αντίστοιχες οδηγίες ή ανταμοιβές.
Κατά τη διάρκεια της παρέμβασης, οι νύχτες που οι φοιτητές κοιμήθηκαν τουλάχιστον επτά ώρες αυξήθηκε κατά 26%. Συνολικά, η μέση διάρκεια του ύπνου τους αυξήθηκε κατά περίπου 19 λεπτά τη νύχτα. Το όφελος περιορίστηκε όταν σταμάτησαν οι επιβραβεύσεις, χωρίς όμως να εξαφανιστεί αμέσως. Τις επόμενες μία έως πέντε εβδομάδες, οι φοιτητές εξακολουθούσαν να κοιμούνται κατά μέσο όρο οκτώ λεπτά περισσότερο τη νύχτα σε σχέση με την αρχική διάρκεια ύπνου.
Ύπνος & απόδοση
Οι ερευνητές συνέδεσαν τα δεδομένα του πειράματος με τις επίσημες βαθμολογίες του πανεπιστημίου. Οι φοιτητές που συμμετείχαν στην κύρια παρέμβαση παρουσίασαν βελτίωση κατά 0,075 έως 0,089 μονάδες στη μέση επίδοση των μαθημάτων τους. Παρότι η διαφορά είναι μικρή, οι ερευνητές σημειώνουν ότι παραμένει στατιστικά σημαντική. Παρόμοια βελτίωση καταγράφηκε και στο εξάμηνο που ακολούθησε, αλλά όχι δύο εξάμηνα αργότερα.
Ωστόσο, η έρευνα έχει και περιορισμούς, καθώς πραγματοποιήθηκε σε φοιτητές μόνο ενός πανεπιστημίου, ενώ ο ύπνος καταγράφηκε με συσκευές και όχι με εργαστηριακή μελέτη ύπνου. Επιπλέον, η παρέμβαση συνδύαζε υπενθυμίσεις, ανατροφοδότηση και οικονομικά κίνητρα, επομένως δεν είναι βέβαιο ότι θα είχε το ίδιο αποτέλεσμα χωρίς αυτά.