Η Μεσόγειος δεν είναι πια η ίδια θάλασσα που γνωρίζαμε. Τα νερά της θερμαίνονται με ταχύτητα μεγαλύτερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο και αυτό δεν αλλάζει μόνο τα οικοσυστήματα ή την εικόνα των ακτών. Αλλάζει σταδιακά και τους μικροβιακούς κινδύνους που μπορεί να συναντήσουμε στο θαλάσσιο περιβάλλον. Ένας από αυτούς αφορά τα βακτήρια Vibrio, μια οικογένεια μικροοργανισμών που ζει φυσικά σε θαλάσσια και υφάλμυρα νερά.
Δεν είναι ένας άγνωστος παράγοντας, αλλά μέρος του θαλάσσιου οικοσυστήματος εδώ και χρόνια. Αυτό που ανησυχεί τους ειδικούς όμως είναι ότι οι συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξή τους, (θερμότερα νερά, ρηχές ακτές, χαμηλότερη αλατότητα σε εκβολές ποταμών και λιμνοθάλασσες) γίνονται πιο συχνές.
Γιατί αφορά και την Μεσόγειο
Μέχρι σήμερα, τα πιο σοβαρά περιστατικά από ορισμένα στελέχη Vibrio συνδέονταν περισσότερο με περιοχές όπως η Βαλτική και η Βόρεια Θάλασσα, όπου τα νερά είναι πιο υφάλμυρα. Η Μεσόγειος, λόγω της υψηλότερης αλατότητάς της, θεωρούνταν λιγότερο ευνοϊκό περιβάλλον για τα πιο επικίνδυνα στελέχη.
Όμως η εικόνα αλλάζει. Η αύξηση της θερμοκρασίας της θάλασσας, οι καύσωνες, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η αυξανόμενη επιβάρυνση από την ανθρώπινη δραστηριότητα δημιουργούν ένα πιο ευάλωτο παράκτιο περιβάλλον. Αυτό μεταφράζεται σε αυξημένη επαγρύπνηση από τις αρχές δημόσιας υγείας, που παρακολουθούν πιο συστηματικά την ποιότητα των νερών, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες.
Πότε μπορεί να γίνουν επικίνδυνα τα βακτήρια Vibrio
Τα περισσότερα στελέχη Vibrio δεν συνδέονται με σοβαρή νόσο. Κάποια, όμως, μπορούν να προκαλέσουν γαστρεντερίτιδα έως απειλητικές για τη ζωή λοιμώξεις, όπως η νεκρωτική περιτονίτιδα, μετά από κατανάλωση μολυσμένων θαλασσινών ή όταν έρθουν σε επαφή με ανοιχτή πληγή.
Οι σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες, αλλά μπορεί να είναι βαριές, κυρίως για ανθρώπους με ηπατική νόσο, εξασθενημένο ανοσοποιητικό, σοβαρά χρόνια νοσήματα ή τραύματα στο δέρμα.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα που συνδέονται με λοίμωξη από Vibrio μπορεί να εμφανιστούν σχετικά γρήγορα μετά την έκθεση. Στην περίπτωση επαφής με το δέρμα, περιλαμβάνουν έντονο πόνο γύρω από μια πληγή, πρήξιμο, ερυθρότητα που εξαπλώνεται, φουσκάλες ή σκουρόχρωμες αλλοιώσεις στο δέρμα.
Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν πυρετός, ρίγη και σημάδια γενικευμένης λοίμωξης. Όταν η μετάδοση γίνεται μέσω κατανάλωσης μολυσμένων θαλασσινών, τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν διάρροια, κοιλιακό πόνο, ναυτία και εμετό.
Πώς θα προστατευτούμε από τα βακτήρια Vibrio
Η πρόληψη βασίζεται κυρίως σε απλές, πρακτικές κινήσεις. Αν έχουμε ανοιχτή πληγή, πρόσφατο τραύμα ή δερματική βλάβη που δεν έχει επουλωθεί, καλό είναι να αποφεύγουμε το μπάνιο σε πολύ ζεστά, ρηχά ή υφάλμυρα νερά. Αν η επαφή με τη θάλασσα δεν μπορεί να αποφευχθεί, η πληγή πρέπει να καλύπτεται καλά και να καθαρίζεται προσεκτικά μετά.
Παράλληλα, δίνουμε προσοχή στα θαλασσινά που καταναλώνουμε. Επιλέγουμε ασφαλείς πηγές, φροντίζουμε για σωστή συντήρηση και αποφεύγουμε τα ωμά ή ανεπαρκώς μαγειρεμένα οστρακοειδή, ιδιαίτερα αν ανήκουμε σε ευάλωτες ομάδες.