
Πώς επηρεάζει το βάρος μας μετά τα 50 τη μνήμη μας τα χρόνια που θα ακολουθήσουν; Για να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα, ερευνητές στις ΗΠΑ ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 8.200 ενήλικες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι διατηρούσαν υψηλότερο Δείκτη Μάζας Σώματος με την πάροδο του χρόνου, εμφάνιζαν ταχύτερη εξασθένηση στις δοκιμασίες μνήμης και σκέψης.
Αυτό που κάνει τη μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο Journal of Neurology, να ξεχωρίζει είναι ότι οι ερευνητές δεν βασίστηκαν σε ένα μόνο ζύγισμα. Αξιοποίησαν επανειλημμένες καταγραφές βάρους για να σχηματίσουν μια εικόνα του δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) κάθε συμμετέχοντα σε βάθος χρόνου. Έπειτα εξέτασαν πόσο γρήγορα άλλαζαν οι γνωστικές του επιδόσεις. Τα διαθέσιμα στοιχεία κάλυπταν την περίοδο από το 1996 έως το 2020, με μέση διάρκεια παρακολούθησης τα 17,5 χρόνια.
Τι έδειξαν οι δοκιμασίες για το βάρος
Για να αξιολογήσουν τη μνήμη τους, οι ερευνητές ζητούσαν από τους συμμετέχοντες να θυμηθούν λέξεις από μια λίστα, αρχικά αμέσως μόλις την άκουγαν και έπειτα ξανά ύστερα από λίγο. Σε άλλες δοκιμασίες έπρεπε να μετρήσουν αντίστροφα ή να αφαιρούν διαδοχικά τον αριθμό επτά. Για να τα καταφέρουν, χρειαζόταν να κρατούν στο μυαλό τους το προηγούμενο αποτέλεσμα και να συγκεντρώνονται στο επόμενο βήμα.
Η σύνδεση με τον υψηλότερο ΔΜΣ φάνηκε τόσο στη μνήμη όσο και στις υπόλοιπες δοκιμασίες. Παρέμεινε μάλιστα όταν οι ερευνητές συνυπολόγισαν παράγοντες που θα μπορούσαν επίσης να επηρεάζουν τις επιδόσεις, όπως η ηλικία, η εκπαίδευση, το κάπνισμα και τα χρόνια νοσήματα.
Όταν εξέτασαν ξεχωριστά τις ηλικιακές ομάδες, η σχέση ήταν πιο έντονη στους συμμετέχοντες ηλικίας 65 ετών και άνω. Αυτό περιγράφει μια διαφορά ανάμεσα στις ομάδες, χωρίς να σημαίνει ότι στα 65 αρχίζει απότομα να εξασθενεί η μνήμη.
Γιατί έχει σημασία ο χρόνος
Η ομάδα εξέτασε επίσης πόσα χρόνια μεσολαβούσαν ανάμεσα στις καταγραφές του βάρους και στην αξιολόγηση των γνωστικών επιδόσεων. Η σύνδεση με τη συνολική επίδοση ήταν ήδη ορατή στη διετία και πιο έντονη όταν είχαν μεσολαβήσει οκτώ χρόνια. Η διετία, ωστόσο, αφορά το πότε φάνηκε μια στατιστική σχέση.
Οι συμμετέχοντες δεν ακολούθησαν κάποιο πρόγραμμα απώλειας βάρους στο πλαίσιο της έρευνας, επομένως η μελέτη δεν δείχνει ότι χάνοντας κιλά θα δούμε βελτίωση στη μνήμη μέσα σε δύο χρόνια.
Πώς θα μπορούσαν να συνδέονται το βάρος και η γνωστική υγεία; Μια πιθανή εξήγηση αφορά τη χρόνια φλεγμονή και τις μεταβολές στη ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο. Η συγκεκριμένη έρευνα, όμως, δεν εξέτασε άμεσα αυτούς τους μηχανισμούς. Ούτε μέτρησε τη βιολογική «ηλικία» του εγκεφάλου ή το αν οι συμμετέχοντες ανέπτυξαν άνοια.
Εκείνο που κατέγραψε ήταν ότι άνθρωποι με διαφορετική πορεία βάρους παρουσίαζαν, κατά μέσο όρο, διαφορές και στον ρυθμό με τον οποίο άλλαζαν οι επιδόσεις τους. Για έναν άνθρωπο ξεχωριστά, ο αριθμός στη ζυγαριά δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα εξελιχθεί η μνήμη του.


