
Οι ειδικοί το αποκαλούν τη μεγαλύτερη ανακάλυψη στη θεραπεία του καρκίνου του παγκρέατος εδώ και δεκαετίες – ένα καθημερινό χάπι που φαίνεται να συρρικνώνει και ενδεχομένως ακόμη και να εξαλείφει τους όγκους σε ορισμένους ασθενείς με έναν από τους πιο θανατηφόρους και δύσκολους στη θεραπεία καρκίνους.
Ο καρκίνος κατέστη μη ανιχνεύσιμος στις αξονικές τομογραφίες σε έναν στους 12 ασθενείς στους οποίους χορηγήθηκε daraxonrasib μαζί με χημειοθεραπεία σε πρώιμες ιατρικές δοκιμές.
Οι όγκοι σταμάτησαν να αναπτύσσονται σχεδόν σε όλους τους 61 συμμετέχοντες οι οποίοι είχαν διαγνωστεί πρόσφατα με προχωρημένο καρκίνο του παγκρέατος που είχε εξαπλωθεί σε άλλα μέρη του σώματος.
Ωστόσο, οι γιατροί τονίζουν ότι δεν είναι σαφές για πόσο χρονικό διάστημα μπορεί να κρατήσει τη νόσο σε ύφεση και δεν θα πρέπει να θεωρηθεί θεραπεία (ίαση).
Απίστευτα συναρπαστικό
Ο οργανισμός Cancer Research UK το αποκάλεσε «το μεγαλύτερο άλμα προς τα εμπρός εδώ και δεκαετίες» για τους ασθενείς με καρκίνο του παγκρέατος.
Ο Δρ Σαμ Γκόντφρεϊ (Dr Sam Godfrey) της φιλανθρωπικής οργάνωσης δήλωσε στο BBC News ότι τα αποτελέσματα ήταν απίστευτα συναρπαστικά. «Αυτό που έκανε αυτό το νέο φάρμακο είναι ότι βρήκε έναν τρόπο να χτυπήσει φαρμακευτικά το αδύνατο (drugging the undruggable).
»Βλέπουμε επιτέλους πρόοδο στον καρκίνο του παγκρέατος, η οποία είχε καθυστερήσει τόσο πολύ».
Ο καρκίνος του παγκρέατος είναι διαβόητα δύσκολος στη θεραπεία και έχει το χαμηλότερο ποσοστό επιβίωσης από όλους τους κοινούς καρκίνους στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Αν και η χημειοθεραπεία μπορεί να συρρικνώσει λίγο τους όγκους, ο καρκίνος συχνά αναπτύσσεται ξανά.
Οι περισσότεροι ασθενείς με προχωρημένη νόσο επιβιώνουν για μήνες, όχι για χρόνια.
Οι γιατροί ελπίζουν ότι η νέα θεραπεία ίσως προσφέρει στους ασθενείς περισσότερο χρόνο, ακόμη κι αν δεν μπορεί να σταματήσει τους καρκίνους οριστικά.
Η δοκιμή παρακολούθησε τους ασθενείς για ενάμιση χρόνο, κατά μέσο όρο, και ορισμένοι δεν είδαν τον καρκίνο τους να επιστρέφει κατά τη διάρκεια αυτού του διαστήματος.
Απαιτούνται μακροχρόνιες μελέτες για να κατανοηθεί εάν κάποιοι από αυτούς τους καρκίνους μπορούν να τεθούν σε ύφεση και για πόσο χρονικό διάστημα.
Στη δοκιμή φάσης I/II:
-
οι όγκοι σταμάτησαν να αναπτύσσονται στο 90% των ασθενών
-
λίγο πάνω από το 60% των ασθενών είδαν τους όγκους τους να συρρικνώνονται ή να εξαφανίζονται
-
για περίπου το 8% των ασθενών, ή έναν στους 12, οι όγκοι κατέστησαν μη ανιχνεύσιμοι στις αξονικές τομογραφίες (CT scans)
Μεγαλύτερη επιβίωση
Ο Δρ Γούνγκκι Παρκ (Dr Wungki Park), από το Αντικαρκινικό Κέντρο Memorial Sloan Kettering στις ΗΠΑ, ο οποίος συμμετέχει στη δοκιμή, δήλωσε ότι τα αποτελέσματα ήταν εξαιρετικά ενθαρρυντικά μέχρι στιγμής.
«Αρχίζουμε να βλέπουμε όχι μόνο υψηλότερο ποσοστό ανταπόκρισης των όγκων, αλλά και βαθύτερες ανταποκρίσεις και σχεδόν διπλασιασμό της διάρκειας ελέγχου της νόσου, κάτι που μπορεί τελικά να μεταφραστεί σε μεγαλύτερη επιβίωση», είπε.
Το Daraxonrasib είναι μια στοχευμένη θεραπεία αναστολέα που έχει ήδη εγκριθεί στις ΗΠΑ. Λειτουργεί προσδεόμενο και απενεργοποιώντας ορισμένες μεταλλάξεις, που ονομάζονται RAS, οι οποίες εντοπίζονται στους περισσότερους καρκίνους του παγκρέατος και οδηγούν στην ανάπτυξη των όγκων.
Δεκάδες άλλοι καρκίνοι, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του πνεύμονα και των ωοθηκών, μπορούν να έχουν παρόμοιες μεταλλάξεις, πράγμα που σημαίνει ότι το φάρμακο ίσως βοηθήσει και πολλούς άλλους ασθενείς.
Ο Δρ Γκόντφρεϊ δήλωσε: «Θα ήλπιζα ότι η πρώιμη επιτυχία που αρχίζουμε να βλέπουμε στον καρκίνο του παγκρέατος μπορεί επίσης να επεκταθεί και σε άλλους καρκίνους».
Είπε ότι οι μακροχρόνιες δοκιμές και τα αποτελέσματα είναι ζωτικής σημασίας. «Ο καρκίνος μπορεί να επιστρέψει και ακόμη κι αν οι εξετάσεις δείχνουν ότι δεν υπάρχει κανένα σημάδι του, δεν γνωρίζεις απαραίτητα ότι είσαι απαλλαγμένος από τον καρκίνο μέχρι να περάσει περισσότερος χρόνος».
Η καθηγήτρια Έλενα Γκαράλντα (Prof Elena Garralda), πρόεδρος ενός ευρωπαϊκού συνεδρίου για τον καρκίνο που ονομάζεται Συμπόσιο EORTC–NCI–AACR 2026, όπου η εργασία παρουσιάζεται σε άλλους γιατρούς, δήλωσε: «Αυτά τα αποτελέσματα είναι συναρπαστικά επειδή δείχνουν ότι η συνδυασμένη θεραπεία θα μπορούσε δυνητικά να βελτιώσει σημαντικά τη συνολική επιβίωση των ασθενών, καθώς και τον χρόνο προτού οι όγκοι αρχίσουν να αναπτύσσονται ξανά».
Ο καρκίνος του παγκρέατος ευθύνεται για περίπου το 3% όλων των καρκίνων στις Ηνωμένες Πολιτείες και περίπου το 8% όλων των θανάτων από καρκίνο, σκοτώνοντας περίπου 53.000 ανθρώπους τον χρόνο.
Στη Βρετανία, υπάρχουν 11.500 διαγνώσεις της νόσου κάθε χρόνο και περίπου 10.200 θάνατοι, σύμφωνα με το Cancer Research UK.
Ο ηθοποιός Άλαν Ρίκμαν (Alan Rickman) πέθανε από τη νόσο το 2016, πέντε μήνες μετά τη διάγνωση.
Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν ίκτερο, φαγούρα στο δέρμα, πιο σκούρα ούρα, πιο ανοιχτόχρωμα κόπρανα, ανεξήγητη απώλεια βάρους, κόπωση και υψηλό πυρετό.
bbc.co.uk



