Μια νέα, εκτενής ανασκόπηση δείχνει ότι τα συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D ενδέχεται να μην αποτελούν τη λύση για την προστασία των οστών που πολλοί ηλικιωμένοι είχαν οδηγηθεί να εμπιστεύονται.
Μια μαζική ανάλυση δεδομένων από σχεδόν 154.000 ανθρώπους διαπίστωσε ότι το ασβέστιο, η βιταμίνη D ή ο συνδυασμός τους παρείχαν ελάχιστη έως καθόλου ουσιαστική προστασία από κατάγματα ή πτώσεις για την πλειονότητα των ηλικιωμένων ενηλίκων.
Οι πτώσεις αποτελούν σημαντικό πρόβλημα υγείας για την τρίτη ηλικία, καθώς σχεδόν ένας στους τρεις ανθρώπους ηλικίας 65 ετών και άνω βιώνει μια πτώση κάθε χρόνο, με πολλές από αυτές να καταλήγουν σε κατάγματα. Παρά το γεγονός ότι προηγούμενες έρευνες είχαν ήδη εγείρει ερωτήματα για την αποτελεσματικότητά τους, τα συγκεκριμένα συμπληρώματα συνεχίζουν να συνταγογραφούνται ευρέως και να προτείνονται από τις επίσημες κατευθυντήριες οδηγίες.
Η ανάλυση 69 κλινικών δοκιμών
Για να αποσαφηνιστεί η κατάσταση, ερευνητές στον Καναδά ανέλυσαν δεδομένα από 69 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές στις οποίες συμμετείχαν 153,902 ενήλικες. Οι μελέτες συνέκριναν τα συμπληρώματα ασβεστίου, βιταμίνης D ή τον συνδυασμό τους με εικονικό φάρμακο (placebo) ή καμία θεραπεία.
Αφού καθορίστηκαν τα όρια για το τι συνιστά κλινικά σημαντικό όφελος, η ομάδα διαπίστωσε ελάχιστη έως καθόλου μείωση του συνολικού κινδύνου καταγμάτων από:
- Συμπληρώματα ασβεστίου (στοιχεία μέτριας βεβαιότητας από 11 δοκιμές, 9.067 συμμετέχοντες)
- Συμπληρώματα βιταμίνης D (στοιχεία υψηλής βεβαιότητας από 36 δοκιμές, 92.045 συμμετέχοντες)
- Συνδυασμένη χορήγηση (στοιχεία υψηλής βεβαιότητας από 15 δοκιμές, 51.126 συμμετέχοντες)
Η ανάλυση έδειξε επίσης ελάχιστο έως μηδενικό όφελος στην πρόληψη συγκεκριμένων καταγμάτων, συμπεριλαμβανομένων των καταγμάτων του ισχίου, καθώς και στη μείωση των πτώσεων. Τα αποτελέσματα αυτά παρέμειναν σταθερά ακόμη και μετά την προσαρμογή παραγόντων όπως η ηλικία, το φύλο, το ιστορικό προηγούμενων καταγμάτων ή πτώσεων, καθώς και η μέση πρόσληψη ασβεστίου από τη διατροφή.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι τα συμπεράσματα αυτά ενδέχεται να μην ισχύουν για άτομα με συγκεκριμένες οστικές παθήσεις ή για όσους λαμβάνουν ήδη φαρμακευτική αγωγή για την οστεοπόρωση. Με βάση όμως τα διαθέσιμα στοιχεία για τον γενικό πληθυσμό, οι συγγραφείς καταλήγουν στο ότι τα ευρήματα δεν υποστηρίζουν τη ρουτίνα χορήγησης αυτών των συμπληρωμάτων και καλούν τους αρμόδιους φορείς να επανεκτιμήσουν τις γενικές συστάσεις τους.
Στροφή σε αποδεδειγμένες στρατηγικές πρόληψης
Σε συνοδευτικό κύριο άρθρο της δημοσίευσης, τονίζεται ότι οι πόροι και η χρηματοδότηση θα ήταν προτιμότερο να κατευθυνθούν σε στρατηγικές που έχουν ήδη επιδείξει ουσιαστικά οφέλη για την προστασία των ηλικιωμένων.
Σε αυτές περιλαμβάνονται η προπόνηση ισορροπίας, οι ασκήσεις ενδυνάμωσης με αντιστάσεις και τα εξατομικευμένα προγράμματα πρόληψης πτώσεων, τα οποία συνδυάζουν τη σωματική άσκηση, την αξιολόγηση των κινδύνων στο περιβάλλον του σπιτιού και την εκπαίδευση γύρω από τους παράγοντες κινδύνου του κάθε ατόμου.