Την ώρα που οι υγειονομικές αρχές στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και στην Ουγκάντα αγωνίζονται να περιορίσουν ένα νέο ξέσπασμα του ιού Εμπολα, η διεθνής κοινότητα αδυνατεί να καταλήξει σε μια κοινά αποδεκτή συμφωνία για την αντιμετώπιση μελλοντικών πανδημιών, αποκαλύπτοντας βαθιές διαφωνίες και έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι χωρίς συνεργασία, ο κόσμος θα είναι πιο ευάλωτος στην επόμενη κρίση.
Η παγκόσμια κοινότητα δεν κατάφερε να τηρήσει την προθεσμία για την ολοκλήρωση της διεθνούς συμφωνίας για τις πανδημίες πριν από τη φετινή Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας στη Γενεύη, γράφει ο Guardian, καθώς προέκυψαν έντονες διαφωνίες γύρω από το ζήτημα της ισότιμης πρόσβασης σε διαγνωστικά τεστ, εμβόλια και θεραπείες.
Στον πυρήνα της αντιπαράθεσης βρίσκεται η απαίτηση ορισμένων κρατών για σαφείς εγγυήσεις ότι, εφόσον κοινοποιούν εγκαίρως πληροφορίες για νέους παθογόνους οργανισμούς που εμφανίζονται στην επικράτειά τους, θα έχουν δίκαιη πρόσβαση στα ιατρικά εργαλεία που απαιτούνται για την αντιμετώπισή τους. Αρκετές χώρες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές ακόμη και απέναντι σε δεσμευτικές ρυθμίσεις, γεγονός που καθυστερεί την επίτευξη συμφωνίας.
Η αδυναμία αυτή, σύμφωνα με τον Guardian, υπογραμμίζει τις βαθύτερες εντάσεις που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τη διεθνή συνεργασία στον τομέα της δημόσιας υγείας, ακόμη και μετά την εμπειρία της πανδημίας Covid-19. Πολλές αναπτυσσόμενες χώρες επισημαίνουν ότι κατά τη διάρκεια της προηγούμενης κρίσης βρέθηκαν στο περιθώριο, με περιορισμένη πρόσβαση σε εμβόλια και θεραπείες, παρά το γεγονός ότι συνέβαλαν στην επιστημονική κατανόηση του ιού. Αυτό έχει ενισχύσει τη δυσπιστία τους και την απαίτηση για πιο δίκαιους όρους στο μέλλον.
Το Συμβούλιο Παρακολούθησης Παγκόσμιας Ετοιμότητας για Πανδημίες (GPMB) είναι μια ομάδα εμπειρογνωμόνων που συστάθηκε το 2018 από την Παγκόσμια Τράπεζα και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) μετά το πρώτο μεγάλης κλίμακας ξέσπασμα του ιού Εμπολα στη Δυτική Αφρική και λίγο πριν από την Covid-19. Τα τελευταία ευρήματά του έρχονται εν μέσω της εμφάνισης χανταϊού σε κρουαζιερόπλοιο και μια ημέρα μετά την κήρυξη διεθνούς κατάστασης έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία, έπειτα από τουλάχιστον 87 θανάτους από Εμπολα στη ΛΔΚ.
Σε έκθεση που δημοσίευσε τη Δευτέρα 18 Μαΐου, κάλεσε τους πολιτικούς ηγέτες να αναλάβουν άμεση δράση, προτείνοντας τη δημιουργία ενός μόνιμου και ανεξάρτητου μηχανισμού παρακολούθησης, ο οποίος θα αξιολογεί συστηματικά τους κινδύνους πανδημιών σε παγκόσμιο επίπεδο. Ενας τέτοιος μηχανισμός, εξηγεί ο Guardian, θα μπορούσε να συμβάλει στον έγκαιρο εντοπισμό απειλών και στη διαφάνεια, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών.
Το GPMB τόνισε, επίσης, την ανάγκη να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό η συμφωνία για τις πανδημίες, με στόχο να διασφαλιστεί ότι όλες οι χώρες, ανεξαρτήτως οικονομικής ισχύος, θα έχουν ισότιμη πρόσβαση σε εμβόλια, διαγνωστικά μέσα και φαρμακευτικές αγωγές. Η πείρα των τελευταίων ετών, σημειώνει ο Guardian, έχει δείξει ότι οι ανισότητες στην πρόσβαση όχι μόνο είναι άδικες, αλλά και υπονομεύουν τη συνολική αποτελεσματικότητα της παγκόσμιας αντίδρασης σε υγειονομικές κρίσεις.
Εξίσου σημαντική θεωρείται και η εξασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης για την ενίσχυση της προετοιμασίας και την άμεση αντιμετώπιση μελλοντικών επιδημιών. Το GPMB επισημαίνει ότι χωρίς σταθερούς πόρους, ακόμη και τα καλύτερα σχέδια παραμένουν ανεφάρμοστα, ενώ οι καθυστερήσεις στην κινητοποίηση κεφαλαίων μπορούν να επιδεινώσουν δραματικά τις επιπτώσεις μιας νέας κρίσης.
Στη Γενεύη, ο καθηγητής Μάθιου Κάβανα, διευθυντής του Κέντρου Παγκόσμιας Πολιτικής Υγείας και Πολιτικής του Πανεπιστημίου Georgetown, δήλωσε ότι οι περικοπές στην οικονομική βοήθεια από την κυβέρνηση Τραμπ μπορεί να έπαιξαν ρόλο στο πόσο απροετοίμαστος είναι ο κόσμος απέναντι σε ένα νέο και πολύ επικίνδυνο παθογόνο. «Αυτή η κρίση δεν συνέβη στο κενό», είπε αναφερόμενος στο ξέσπασμα του Εμπολα. «Οταν αποσύρεις δισεκατομμύρια από τον ΠΟΥ και διαλύεις τα προγράμματα της USAID στην πρώτη γραμμή, καταστρέφεις το ακριβές σύστημα επιτήρησης που προοριζόταν για την έγκαιρη ανίχνευση αυτών των ιών. Βλέπουμε τις άμεσες, θανατηφόρες συνέπειες της αντιμετώπισης της παγκόσμιας υγειονομικής ασφάλειας ως “προαιρετικού κόστους”».
Η έκθεση του GPMB, σύμφωνα με τον Guardian, επισημαίνει ότι υπάρχουν αρκετά νέα εργαλεία, όπως τα εμβόλια mRNA, ωστόσο «ο κόσμος κινείται προς τα πίσω σε μέτρα όπως η διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης σε εμβόλια, εξετάσεις και θεραπείες». Κατά τη διάρκεια πρόσφατων επιδημιών ευλογιάς των πιθήκων, τα εμβόλια χρειάστηκαν σχεδόν δύο χρόνια για να φτάσουν στις πληγείσες χώρες της Αφρικής, χρόνος που είναι ακόμη πιο αργός από τους 17 μήνες που χρειάστηκαν για να διανεμηθούν τα εμβόλια Covid-19.
Τα ξεσπάσματα αυτά έχουν βλάψει την εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση, τις πολιτικές ελευθερίες και τους δημοκρατικούς κανόνες, ενώ έχουν ενισχυθεί από πολιτικοποιημένες αντιδράσεις και επιθέσεις σε επιστημονικά ιδρύματα, προειδοποίησε το GPMB. Αυτές οι συνέπειες έχουν μεγαλύτερη διάρκεια από τις ίδιες τις υγειονομικές κρίσεις και έχουν αφήσει τις κοινωνίες «λιγότερο ανθεκτικές στην επόμενη έκτακτη ανάγκη», ανέφερε, μιλώντας στη βρετανική εφημερίδα.
Η Κολίντα Γκράμπαρ-Κιτάροβιτς, συμπρόεδρος του GPMB και πρώην πρόεδρος της Κροατίας, δήλωσε: «Ο κόσμος δεν στερείται λύσεων. Αλλά χωρίς εμπιστοσύνη και ισότητα, αυτές οι λύσεις δεν θα φτάσουν στους ανθρώπους που τις χρειάζονται περισσότερο».
Η Τζόι Φουμάφι, συμπρόεδρος του GPMB και πρώην υπουργός Υγείας της Μποτσουάνα, προειδοποίησε ότι η συνεχιζόμενη διάβρωση της εμπιστοσύνης και της συνεργασίας μεταξύ των χωρών αποτελεί σοβαρό κίνδυνο. Οπως τόνισε, εάν οι διεθνείς σχέσεις συνεχίσουν να επιδεινώνονται και οι κοινές πρωτοβουλίες να υπονομεύονται, τότε κάθε χώρα θα βρεθεί πιο εκτεθειμένη όταν προκύψει η επόμενη πανδημία.
Σύμφωνα με την ίδια, η παγκόσμια υγειονομική ασφάλεια εξαρτάται άμεσα από τη συλλογική δράση και την αμοιβαία εμπιστοσύνη. Η ανταλλαγή πληροφοριών, η δίκαιη κατανομή πόρων και η έγκαιρη αντίδραση δεν μπορούν να επιτευχθούν χωρίς ουσιαστική συνεργασία. Εάν αυτές οι προϋποθέσεις δεν διασφαλιστούν, ο κόσμος κινδυνεύει να επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος, με σοβαρές συνέπειες για την ανθρώπινη ζωή και την παγκόσμια οικονομία.
Η καθυστέρηση στην επίτευξη συμφωνίας λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι, παρά την πρόοδο στην επιστήμη και την τεχνολογία, οι πολιτικές διαφωνίες εξακολουθούν να αποτελούν βασικό εμπόδιο στην αποτελεσματική αντιμετώπιση παγκόσμιων κρίσεων, συμπεραίνει ο Guardian .
Για τον λόγο αυτό, καταλήγει, οι ειδικοί επιμένουν ότι απαιτείται ανανεωμένη πολιτική βούληση και δέσμευση, ώστε να δημιουργηθεί ένα πιο δίκαιο και ανθεκτικό σύστημα αντιμετώπισης πανδημιών στο μέλλον.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News