Η οστεοπενία είναι μια πολύ συχνή κατάσταση που μειώνει την πυκνότητα των οστών και τα κάνει πιο εύθραυστα. Επηρεάζει περίπου το 40% των ενηλίκων παγκοσμίως, κυρίως γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση και ηλικιωμένους.
Το επικίνδυνο με την οστεοπενία είναι ότι δεν έχει συμπτώματα. Αναπτύσσεται αθόρυβα και οι περισσότεροι το ανακαλύπτουν τυχαία, μετά από ένα κάταγμα ή μια εξέταση οστικής πυκνότητας.
Γιατί χάνουμε οστική μάζα;
Τα οστά μας ανανεώνονται συνεχώς: ο οργανισμός καταστρέφει το παλιό οστό και φτιάχνει καινούργιο. Μέχρι την ηλικία των 30 ετών, αυτή η διαδικασία είναι ισορροπημένη. Μετά τα 30 όμως, η απώλεια οστικής μάζας αρχίζει σταδιακά να ξεπερνά τη δημιουργία νέας.
Οι βασικοί παράγοντες κινδύνου είναι:
- Ηλικία και Εμμηνόπαυση: Η πτώση των οιστρογόνων στις γυναίκες επιταχύνει σημαντικά την απώλεια οστικής μάζας.
- Κακές συνήθειες: Το κάπνισμα, το αλκοόλ και η καθιστική ζωή.
- Κακή διατροφή: Η έλλειψη ασβεστίου και βιταμίνης D.
- Φάρμακα και παθήσεις: Η μακροχρόνια χρήση κορτιζόνης και παθήσεις που εμποδίζουν την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών (π.χ. κοιλιοκάκη).
Πώς γίνεται η διάγνωση (T-score)
Η μέτρηση της οστικής πυκνότητας γίνεται με μια απλή εξέταση (DXA). Τα αποτελέσματα μετρούνται με το λεγόμενο T-score:
- Από -1,0 έως -2,5: Σημαίνει Οστεοπενία.
- Κάτω από -2,5: Σημαίνει Οστεοπόρωση (πιο προχωρημένη μορφή με μεγάλο κίνδυνο καταγμάτων).
Πώς προλαμβάνεται και πώς αντιμετωπίζεται;
Η οστεοπενία δεν εξελίσσεται αναγκαστικά σε οστεοπόρωση. Αν εντοπιστεί έγκαιρα, μπορεί να σταθεροποιηθεί ή και να βελτιωθεί με τις κατάλληλες αλλαγές στον τρόπο ζωής:
Άσκηση με βάρη και περπάτημα: Η γυμναστική και το τρέξιμο αναγκάζουν τα οστά να γίνουν πιο δυνατά. Ασκήσεις ισορροπίας (όπως το Τάι Τσι) βοηθούν επίσης στο να αποφεύγονται οι πτώσεις.
Σωστή διατροφή: Τροφές πλούσιες σε ασβέστιο (γαλακτοκομικά, πράσινα λαχανικά) και επάρκεια σε βιταμίνη D (μέσω ήλιου ή συμπληρωμάτων).
Φαρμακευτική αγωγή: Δε χρειάζεται σε όλους. Οι γιατροί τη συνιστούν μόνο σε περιπτώσεις όπου ο κίνδυνος κατάγματος είναι πολύ υψηλός.