Η μουσική δεν κάνει καλό μόνο στη διάθεση
Το ερώτημα, όμως, παραμένει: γιατί συμβαίνει αυτό; Νέα έρευνα η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PAIN Reports, εξέτασε τα διαθέσιμα στοιχεία προκειμένου να εντοπίσει τους βιολογικούς, ψυχολογικούς και κοινωνικούς μηχανισμούς που μπορεί να εξηγούν την αναλγητική δράση της μουσικής. Τα ευρήματα ανέδειξαν τρεις μηχανισμούς.
Ο πρώτος είναι το θετικό συναίσθημα που προκαλεί η μουσική. Ένα τραγούδι που μας αρέσει μπορεί να δημιουργήσει ευχαρίστηση και να μετατοπίσει την προσοχή μας μακριά από το δυσάρεστο σωματικό ερέθισμα.
Ο δεύτερος είναι η αίσθηση ελέγχου. Το να επιλέγουμε οι ίδιοι τι θα ακούσουμε φαίνεται να έχει σημασία. Η προσωπική επιλογή μπορεί να ενισχύει την αίσθηση ότι έχουμε ενεργό ρόλο στη διαχείριση της κατάστασής μας.
Ο τρίτος είναι ο συγχρονισμός της κίνησης με τη μουσική. Το χτύπημα των δαχτύλων, το παίξιμο ενός οργάνου ή ακόμη και η κίνηση στον ρυθμό μπορεί να ενισχύσει την επίδραση της μουσικής στον πόνο.
Καλύτερα να διαλέγουμε εμείς τη μουσική
Ένα από τα ενδιαφέροντα συμπεράσματα της μελέτης είναι ότι ίσως έχει μεγαλύτερη σημασία να ακούμε μουσική που επιλέγουμε και απολαμβάνουμε εμείς, παρά ένα κομμάτι που μας προτείνει κάποιος άλλος.
Μάλιστα, η έρευνα έδειξε ότι το να τραγουδάμε μαζί με τη μουσική μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικό από την απλή ακρόαση. Αυτό ενισχύει την ιδέα ότι η ενεργή συμμετοχή μπορεί να προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο στην αναλγητική δράση.
Η μουσική φαίνεται να «μιλά» και στον εγκέφαλο
Οι μελέτες απεικόνισης του εγκεφάλου προσφέρουν ακόμη ένα κομμάτι του παζλ. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η μουσική μπορεί να επηρεάζει τόσο τα πρώιμα στάδια επεξεργασίας του πόνου στον εγκέφαλο όσο και τις πιο σύνθετες γνωστικές και συναισθηματικές αντιδράσεις που έχουμε απέναντί του.
Αυτό σημαίνει ότι η μουσική πιθανότατα δεν λειτουργεί απλώς ως ένας περισπασμός. Μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται και αξιολογεί την εμπειρία του πόνου.
Ένα πολλά υποσχόμενο εργαλείο, αλλά όχι μαγική λύση
Οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που ζουν με χρόνιο πόνο. Η μουσική, επομένως, δεν αποτελεί «θεραπεία» που αντικαθιστά την ιατρική αντιμετώπιση. Μπορεί όμως να αποτελέσει ένα συμπληρωματικό εργαλείο διαχείρισης του πόνου.
Και ίσως αυτό εξηγεί κάτι που πολλοί έχουμε αισθανθεί εμπειρικά. Mερικές φορές, ένα τραγούδι που αγαπάμε δεν αλλάζει αυτό που μας πονά, αλλά αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο το βιώνουμε.