Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση δεν επηρεάζουν μόνο την ψυχολογία μας. Νέα μελέτη που είναι δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications δείχνει ότι μπορεί να έχουν σημαντικό αντίκτυπο και στα χρόνια της ζωής που περνάμε χωρίς σοβαρές ασθένειες.
Σύμφωνα με επιστημονικά στοιχεία, περίπου οι μισοί ενήλικες στις ΗΠΑ δηλώνουν ότι αισθάνονται μόνοι, ενώ σχεδόν αντίστοιχο ποσοστό βιώνει κοινωνική απομόνωση. Παρότι πλέον αναγνωρίζονται ως σημαντικοί παράγοντες για την υγεία, παραμένουν συχνά υποτιμημένοι.
Σχεδόν έξι λιγότερα χρόνια χωρίς ψυχικές διαταραχές
Η ερευνητική ομάδα της εν λόγω μελέτης ανέλυσε δεδομένα 277.489 ενηλίκων ηλικίας 40 έως 69 ετών. Όλοι οι συμμετέχοντες στην έρευνα ήταν αρχικά απαλλαγμένοι από επτά σημαντικές χρόνιες παθήσεις: διαβήτη, καρδιακές και πνευμονικές παθήσεις, άνοια, καρκίνο, κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές. Οι ερευνητές εξέτασαν πόσα χρόνια χωρίς ασθένεια μπορούσαν να αναμένουν οι συμμετέχοντες, χρησιμοποιώντας ως σημείο αναφοράς την ηλικία των 50 ετών.
Όσοι βίωναν ταυτόχρονα μοναξιά και κοινωνική απομόνωση εμφάνιζαν σημαντική απώλεια ετών υγιούς ζωής. Οι γυναίκες είχαν κατά μέσο όρο 2,4 λιγότερα χρόνια χωρίς σωματικές ασθένειες και οι άνδρες 1,7 λιγότερα. Η επίδραση στην ψυχική υγεία ήταν ακόμη μεγαλύτερη: περίπου 3,7 λιγότερα χρόνια για τις γυναίκες και 5,8 για τους άνδρες.
Μοναξιά και κοινωνική απομόνωση δεν είναι το ίδιο
Παρότι οι δύο έννοιες συχνά χρησιμοποιούνται ως συνώνυμες, οι ερευνητές τις διαχωρίζουν. Η κοινωνική απομόνωση αφορά αντικειμενικά στο πόσο περιορισμένες είναι οι κοινωνικές επαφές ενός ανθρώπου. Η μοναξιά, αντίθετα, είναι υποκειμενική και σχετίζεται με το κατά πόσο ένα άτομο αισθάνεται ότι οι σχέσεις του δεν ανταποκρίνονται στις συναισθηματικές του ανάγκες. Έτσι, κάποιος μπορεί να έχει αρκετές κοινωνικές επαφές και παρ’ όλα αυτά να αισθάνεται μόνος.
Η σημασία του τρόπου ζωής
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι ο υγιεινός τρόπος ζωής μπορεί να περιορίσει μέρος των επιπτώσεων της κοινωνικής απομόνωσης. Η ισορροπημένη διατροφή, η σωματική άσκηση, ο επαρκής ύπνος και η αποφυγή του καπνίσματος συνδέθηκαν με μικρότερη απώλεια ετών χωρίς ασθένειες.
Ωστόσο, οι ίδιες συνήθειες δεν φάνηκε να μειώνουν σημαντικά τους πρόσθετους κινδύνους που συνδέονται ειδικά με τη μοναξιά. Αυτό υποδηλώνει ότι οι δύο καταστάσεις μπορεί να χρειάζονται διαφορετικές προσεγγίσεις. Οι ερευνητές σχεδιάζουν να μελετήσουν στο μέλλον διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες και να εξετάσουν περαιτέρω αν υπάρχει σχέση αιτίας-αποτελέσματος.