Μελέτη για τη μακροζωία που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο JAMA Network Open εξέτασε στοιχεία από 5.022 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων 2.319 παιδιά αιωνόβιων. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για έως και 29 χρόνια. Οι ερευνητές συνέκριναν τα παιδιά που είχαν τουλάχιστον έναν γονέα ο οποίος είχε φτάσει τα 100 χρόνια με ανθρώπους των οποίων οι γονείς είχαν ζήσει έως τα 85 χρόνια ή λιγότερο. Τα αποτελέσματα είχαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
- Σε αντίστοιχη ηλικία, τα παιδιά των αιωνόβιων εμφάνιζαν:
- 42% μικρότερο κίνδυνο θανάτου
- 33% μικρότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου
- 32% μικρότερο κίνδυνο υπέρτασης
Και δεν ήταν μόνο θέμα του αν θα εμφανιζόταν μια ασθένεια, αλλά και του πότε. Στα παιδιά των αιωνόβιων, ο θάνατος συνέβαινε κατά μέσο όρο 3,12 χρόνια αργότερα, ενώ η υπέρταση εμφανιζόταν περίπου 5,21 χρόνια αργότερα. Δεν σημαίνει ότι όποιος έχει έναν αιωνόβιο γονέα θα γίνει και ο ίδιος 100 ετών. Τα ευρήματα, όμως, επισημαίνουν ότι σε ορισμένες οικογένειες μπορεί να υπάρχει μια φυσική, βιολογική «ασπίδα» απέναντι στη γήρανση.
Μακροζωία: Δεν είναι μόνο πόσα χρόνια ζούμε, αλλά πώς τα ζούμε
Η μακροζωία δεν αφορά απλώς έναν μεγαλύτερο αριθμό στην ταυτότητα. Αφορά την πιθανότητα να παραμείνει κάποιος υγιής και λειτουργικός για περισσότερα χρόνια. Οι επιστήμονες εξετάζουν εδώ και χρόνια τους αιωνόβιους για να καταλάβουν τι τους επιτρέπει να φτάνουν σε τόσο προχωρημένες ηλικίες. Μήπως έχουν διαφορετικούς βιολογικούς μηχανισμούς; Μήπως ο οργανισμός τους αντιμετωπίζει καλύτερα τις φθορές του χρόνου; Και κυρίως: μπορούμε να μάθουμε από αυτούς; Είναι τα γονίδια ή ο τρόπος ζωής;
Οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ, τη σωματική δραστηριότητα, τη διατροφή, το μορφωτικό επίπεδο και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση. Ακόμη και μετά από αυτές τις προσαρμογές, το πλεονέκτημα των παιδιών των αιωνόβιων παρέμενε. Αυτό ενισχύει την ιδέα ότι η γενετική μπορεί να παίζει κάποιο ρόλο.
Προσοχή όμως: οι επιστήμονες δεν ανακάλυψαν κάποιο συγκεκριμένο «γονίδιο της μακροζωίας». Η μελέτη δείχνει μια οικογενειακή τάση, όχι μια συγκεκριμένη γενετική εξήγηση. Το DNA επομένως μπορεί να μας δίνει ένα πλεονέκτημα, αλλά δεν γράφει μόνο του ολόκληρη την ιστορία.
Τι έδειξε η μελέτη για τον καρκίνο
Η προστασία, πάντως, δεν φαίνεται να αφορά όλες τις ασθένειες. Για παράδειγμα, δεν βρέθηκε σαφής προστασία από τον καρκίνο στα παιδιά των αιωνόβιων. Ούτε όλα τα αποτελέσματα ήταν εξίσου ισχυρά για κάθε καρδιαγγειακή πάθηση. Αυτό σημαίνει ότι πιθανότατα δεν υπάρχει μία και μοναδική «συνταγή μακροζωίας». Ίσως διαφορετικοί βιολογικοί μηχανισμοί προστατεύουν από διαφορετικές ασθένειες.
Το να έχει κάποιος έναν αιωνόβιο γονέα μπορεί να αποτελεί ένα ενδιαφέρον βιολογικό πλεονέκτημα δεν αποτελεί όμως “άδεια” για ανθυγιεινές συνήθειες. Η ισορροπημένη διατροφή, η τακτική άσκηση, ο καλός ύπνος, η αποφυγή του καπνίσματος και η προληπτική ιατρική παρακολούθηση παραμένουν σημαντικά για όλους.