Πόσο εύκολα σηκώνεστε από την καρέκλα; Μπορείτε να σταθείτε στο ένα πόδι χωρίς να χάσετε την ισορροπία σας; Πόσο γρήγορα ανταποκρίνεται το σώμα σας όταν χρειάζεται να κινηθείτε; Απλές κινήσεις της καθημερινότητας, όπως αυτές, αποκαλύπτουν μια πτυχή της υγείας που δεν αποτυπώνεται πάντα στις εξετάσεις ή στο ιατρικό ιστορικό αλλά συνδέεται με τη μακροζωία.
Σε αυτές ακριβώς τις δεξιότητες εστίασε νέα μελέτη, εξετάζοντας τη σχέση της φυσικής κατάστασης με τον κίνδυνο θανάτου σε ανθρώπους άνω των 65 ετών. Τα ευρήματα αναδεικνύουν κυρίως τη σημασία της ισορροπίας, της ευκινησίας, της δύναμης των ποδιών και της καρδιοαναπνευστικής αντοχής.
Η λειτουργική ηλικία σε επτά δοκιμασίες
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, συμπεριέλαβε 13.423 ενήλικες ηλικίας 65 ετών και άνω από την Ταϊβάν. Οι συμμετέχοντες ολοκλήρωσαν επτά δοκιμασίες που αξιολογούσαν τέσσερις βασικούς τομείς: αντοχή, μυϊκή δύναμη, ευλυγισία, καθώς και ισορροπία και ευκινησία.
Στα επτά χρόνια παρακολούθησης καταγράφηκαν 1.631 θάνατοι. Οι άνθρωποι με τις υψηλότερες συνολικές επιδόσεις φάνηκαν να έχουν 61% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία σε σχέση με εκείνους που βρίσκονταν στη χαμηλότερη βαθμίδα φυσικής κατάστασης.
Τα τεστ που ξεχώρισαν
Ισχυρότερη σύνδεση με τη μακροζωία παρουσίασε το τεστ «σήκω και περπάτα». Οι συμμετέχοντες έπρεπε να σηκωθούν από μια καρέκλα, να περπατήσουν 2,44 μέτρα, να επιστρέψουν και να καθίσουν ξανά. Οι καλύτερες επιδόσεις συσχετίστηκαν με 59% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου.
Ακολούθησε η δοκιμασία ισορροπίας στο ένα πόδι, με ανοιχτά μάτια, για έως 30 δευτερόλεπτα. Όσοι παρέμεναν σταθεροί για περισσότερο χρόνο φάνηκαν να έχουν 50% χαμηλότερο κίνδυνο.
Η δύναμη των κάτω άκρων αξιολογήθηκε με επαναλαμβανόμενη έγερση από την καρέκλα μέσα σε 30 δευτερόλεπτα. Οι καλύτερες επιδόσεις συνδέθηκαν με μείωση του κινδύνου κατά 45%. Στη δίλεπτη επιτόπια βάδιση, η οποία δοκίμαζε την καρδιοαναπνευστική αντοχή, η αντίστοιχη διαφορά έφτασε το 42%.
Γιατί αυτές οι κινήσεις έχουν σημασία για τη μακροζωία;
Η φυσική κατάσταση αντανακλά τον τρόπο με τον οποίο συνεργάζονται η καρδιά, οι πνεύμονες, οι μύες και το νευρικό σύστημα. Η ισορροπία και η ευκινησία συμβάλλουν στην πρόληψη των πτώσεων, ενώ τα δυνατά πόδια χαρίζουν σταθερότητα, πιο ασφαλή κίνηση και τη διατήρηση της καθημερινής αυτονομίας.
Η ευλυγισία εμφάνισε ασθενέστερη σύνδεση με τη μακροζωία. Η διατήρηση ενός λειτουργικού εύρους κίνησης παραμένει σημαντική, αλλά οι επιπλέον βελτιώσεις πέρα από ένα βασικό επίπεδο δεν φάνηκαν να συνοδεύονται από ανάλογα οφέλη για το προσδόκιμο ζωής.
Παρότι τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, η μελέτη βασίστηκε στην παρατήρηση, η φυσική κατάσταση των συμμετεχόντων στη μελέτη μετρήθηκε μόνο μία φορά και το κάπνισμα δεν συμπεριλήφθηκε στην ανάλυση. Τα τεστ, επομένως, λειτουργούν ως ενδείξεις της συνολικής λειτουργικής κατάστασης και όχι ως ατομική πρόβλεψη μακροζωίας, καταλήγουν οι ερευνητές.