Ένα μέρος του κοιλιακού λίπους βρίσκεται βαθύτερα στην κοιλιά, γύρω από τα εσωτερικά όργανα, και ονομάζεται σπλαχνικό λίπος. Αυτό το είδος λίπους θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για τη μεταβολική και καρδιαγγειακή υγεία.
Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American College of Cardiology (JACC) εξέτασε δεδομένα για σχεδόν 260.000 ανθρώπους και διαπίστωσε ότι δείκτες κοιλιακού λίπους, όπως η περίμετρος μέσης, μπορούν να προσθέσουν χρήσιμες πληροφορίες πέρα από τον Δείκτη Μάζας Σώματος.
Κοιλιακό λίπος: Γιατί δεν αρκεί πάντα ο ΔΜΣ
Ο ΔΜΣ υπολογίζεται με βάση το ύψος και το βάρος και χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες ως ένας εύκολος τρόπος εκτίμησης του αν το σωματικό βάρος μπορεί να σχετίζεται με αυξημένους κινδύνους για την υγεία.
Έχει, όμως, έναν σημαντικό περιορισμό: δεν μας λέει πού βρίσκεται το λίπος στο σώμα ούτε διαχωρίζει τη λιπώδη από τη μυϊκή μάζα.
Δύο άνθρωποι μπορεί, επομένως, να έχουν τον ίδιο ΔΜΣ αλλά πολύ διαφορετική κατανομή λίπους.
Η περίμετρος της μέσης και ο λόγος μέσης προς γοφούς δεν μετρούν άμεσα το σπλαχνικό λίπος, αποτελούν όμως εύχρηστους δείκτες της συσσώρευσης λίπους στην κοιλιακή περιοχή.
Έως 50% υψηλότερος καρδιαγγειακός κίνδυνος
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα ανθρώπων για τους οποίους υπήρχαν μετρήσεις περιμέτρου μέσης ή λόγου μέσης προς γοφούς.
Στη συνέχεια εξέτασαν την εμφάνιση καρδιαγγειακών προβλημάτων όπως:
- έμφραγμα,
- εγκεφαλικό επεισόδιο,
- καρδιακή ανεπάρκεια,
- κολπική μαρμαρυγή,
- στεφανιαία νόσος,
- συνολική καρδιαγγειακή νόσος,
- καθώς και θάνατος από καρδιαγγειακά αίτια.
Το ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι άνθρωποι που θεωρούνταν φυσιολογικού βάρους ή υπέρβαροι, αλλά είχαν αυξημένη περίμετρο μέσης ή υψηλό λόγο μέσης προς γοφούς, εμφάνιζαν 15% έως 50% υψηλότερο κίνδυνο για κάποιο από τα καρδιαγγειακά προβλήματα που εξετάστηκαν.
Με απλά λόγια, κάποιος μπορεί να μην κατατάσσεται στην κατηγορία της παχυσαρκίας με βάση τον ΔΜΣ, αλλά να έχει αρκετό κοιλιακό λίπος ώστε ο καρδιαγγειακός κίνδυνος να παραμένει αυξημένος. Αυτός είναι και ο λόγος που τα τελευταία χρόνια οι ειδικοί εξετάζουν όλο και περισσότερο συνδυασμούς μετρήσεων, αντί να βασίζονται αποκλειστικά στον ΔΜΣ.
Γιατί το σπλαχνικό λίπος επιβαρύνει την καρδιά;
Το σπλαχνικό λίπος θεωρείται περισσότερο μεταβολικά ενεργό σε σχέση με το λίπος που βρίσκεται ακριβώς κάτω από το δέρμα.
Μπορεί να απελευθερώνει ουσίες που σχετίζονται με φλεγμονώδεις διεργασίες στον οργανισμό και να επηρεάζει παράγοντες όπως:
- η ρύθμιση του σακχάρου,
- η αρτηριακή πίεση,
- τα επίπεδα χοληστερόλης.
Όλοι αυτοί οι παράγοντες συνδέονται με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Γι’ αυτό και οι ειδικοί τονίζουν ότι η σύσταση και η κατανομή του σώματος έχουν σημασία και όχι μόνο ο συνολικός αριθμός στη ζυγαριά.
Μπορούμε να μειώσουμε μόνο το λίπος της κοιλιάς;
Οι κοιλιακοί μπορεί να δυναμώσουν τους μυς της περιοχής, αλλά δεν οδηγούν από μόνοι τους σε τοπική απώλεια λίπους από την κοιλιά. Όταν μειώνεται συνολικά το σωματικό λίπος, συνήθως μειώνεται και το σπλαχνικό. Οι ειδικοί προτείνουν μια συνολική προσέγγιση που περιλαμβάνει ισορροπημένη διατροφή, τακτική σωματική δραστηριότητα, επαρκή ύπνο, περιορισμό του αλκοόλ και καλύτερη διαχείριση του στρες.
Μια διατροφή φιλική προς την καρδιά, με λιγότερα κορεσμένα λιπαρά και πρόσθετα σάκχαρα και περισσότερες φυτικές ίνες, λαχανικά, φρούτα και πηγές άπαχης πρωτεΐνης, μπορεί επίσης να βοηθήσει στο συνολικό μεταβολικό προφίλ.
Μια μέτρηση παραπάνω από τη ζυγαριά
Το βασικό μήνυμα της νέας μελέτης δεν είναι ότι ο ΔΜΣ από μόνος του μπορεί να μην αρκεί για την πλήρη εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου. Η περίμετρος της μέσης και ο λόγος μέσης προς γοφούς μπορούν να προσθέσουν χρήσιμες πληροφορίες, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που δεν έχουν παχυσαρκία βάσει ΔΜΣ.
Η υγεία της καρδιάς δεν εξαρτάται λοιπόν μόνο από το πόσο ζυγίζουμε, αλλά και από το πού συσσωρεύεται το λίπος στο σώμα μας.