Γνωρίζουμε εδώ και χρόνια ότι η καθιστική ζωή βλάπτει. Μια νέα μεγάλη μελέτη, όμως επισημαίνει ότι δεν έχει σημασία μόνο πόσες ώρες καθόμαστε, αλλά κι αν αυτές οι ώρες διακόπτονται μέσα στην ημέρα από μικρά διαλείμματα κίνησης.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η οποία βασίστηκε σε περισσότερους από 91.000 συμμετέχοντες, τα μεγάλα, αδιάκοπα διαστήματα καθιστικής στάσης συνδέθηκαν με υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο. Αντίθετα, όταν η καθιστική συμπεριφορά διακοπτόταν τακτικά από κίνηση, ο κίνδυνος ήταν σαφώς χαμηλότερος, τόσο για τον θάνατο από καρκίνο όσο και για ορισμένες μορφές καρκίνου που σχετίζονται με την παχυσαρκία και τον διαβήτη.
Μάλιστα, δεν χρειάζεται να ιδρώσουμε στο γυμναστήριο ή να ακολουθήσουμε απαιτητικά προγράμματα άσκησης. Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, η αντικατάσταση μίας ώρας παρατεταμένου καθισιού την ημέρα με μία ώρα ελαφριάς δραστηριότητας, όπως το χαλαρό περπάτημα, οι δουλειές του σπιτιού ή λίγη κίνηση μέσα στον χώρο, συσχετίστηκε με 12% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο.
Τι έδειξε η μελέτη για την καθιστική ζωή
Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα από 91.292 άτομα, τα οποία παρακολουθήθηκαν για περισσότερα από 12 χρόνια κατά μέσο όρο. Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν τα 56 έτη και η πλειονότητα ήταν γυναίκες. Για την καταγραφή της δραστηριότητάς τους, οι συμμετέχοντες δεν κλήθηκαν απλώς να δηλώσουν πόσο κάθονταν ή πόσο κινούνταν, κάτι που συχνά οδηγεί σε ανακρίβειες. Αντίθετα, φόρεσαν στον καρπό ειδική συσκευή, η οποία κατέγραφε τη δραστηριότητά τους όλο το 24ωρο για επτά ημέρες.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές κατηγοριοποίησαν τον χρόνο καθιστικής στάσης σε δύο βασικές μορφές:
- Παρατεταμένη, όταν κάποιος παρέμενε καθιστός για τουλάχιστον 30 λεπτά χωρίς διάλειμμα κίνησης.
- Διακοπτόμενη, όταν τα διαστήματα καθιστικής στάσης ήταν μικρότερα ή περιλάμβαναν ενδιάμεσες κινήσεις.
Καθόμαστε αλλά… διαφορετικά
Σύμφωνα με την ανάλυση, κάθε επιπλέον ώρα παρατεταμένης, αδιάκοπης καθιστικής στάσης την ημέρα φάνηκε να συνδέεται με 9% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο, ακόμη και αφού ελήφθησαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το κάπνισμα, η διατροφή, η κατανάλωση αλκοόλ και το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο. Αντίθετα, κάθε επιπλέον ώρα καθιστικής στάσης με διαλείμματα κίνησης φάνηκε να συνδέεται με 18% χαμηλότερο κίνδυνο.
Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη με ακρίβεια όλους τους μηχανισμούς που εξηγούν αυτή τη σύνδεση. Υπάρχουν, όμως, ορισμένες ενδείξεις για το τι μπορεί να συμβαίνει. Η πολύωρη ακινησία φαίνεται να ευνοεί τη χρόνια, χαμηλού βαθμού φλεγμονή και να διαταράσσει τη ρύθμιση του σακχάρου και της ινσουλίνης, παράγοντες που έχουν συσχετιστεί με την εμφάνιση ορισμένων μορφών καρκίνου. Τα σύντομα «διαλείμματα» κίνησης μέσα στην ημέρα φαίνεται να λειτουργούν προστατευτικά, διακόπτοντας αυτές τις επιβαρυντικές διεργασίες.
Μικρά διαλείμματα, πραγματικό όφελος
Η μέτριας έντασης δραστηριότητα, όπως το γρήγορο περπάτημα, φάνηκε επίσης να σχετίζεται με οφέλη. Η αντικατάσταση 30 λεπτών παρατεταμένου καθισιού με μέτρια άσκηση συνδέθηκε με 8% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο. Ακόμη και πέντε λεπτά έντονης δραστηριότητας, όπως το τρέξιμο, συσχετίστηκαν με ακόμη μεγαλύτερες μειώσεις του κινδύνου.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι όλοι πρέπει ή μπορούν να γυμναστούν σε υψηλή ένταση. Για τους ηλικιωμένους, ανθρώπους με χρόνια νοσήματα ή όσους ξεκινούν από πολύ χαμηλό επίπεδο φυσικής κατάστασης, η ήπια άσκηση πρόκειται για έναν πιο ρεαλιστικό στόχο που, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν πρέπει να υποτιμάμε.