Η διεύθυνση κατοικίας δεν περιλαμβάνεται συνήθως στους κλασικούς δείκτες καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως η πίεση, η χοληστερόλη και το κάπνισμα. Η γειτονιά μας, όμως, φαίνεται επηρεάζει πολλές πλευρές της καθημερινότητας, από το φαγητό που βρίσκουμε κοντά μας και τις ευκαιρίες για κίνηση, μέχρι το αίσθημα ασφάλειας και τα επίπεδα στρες.
Τώρα νέα έρευνα υποστηρίζει ότι οι επιδράσεις αυτές μπορεί να συσσωρεύονται από τη νεαρή ενήλικη ζωή και να αφήνουν ένα μετρήσιμο αποτύπωμα στην καρδιά έως τη μέση ηλικία.
Μια μελέτη που διήρκεσε 25 χρόνια
Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στοιχεία από τη μακροχρόνια έρευνα CARDIA. Η αρχική ομάδα περιλάμβανε 5.115 άνδρες και γυναίκες, ηλικίας 18 έως 30 ετών, από τέσσερις πόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών. Για την τελική ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 3.499 συμμετέχοντες που είχαν υποβληθεί, 25 χρόνια αργότερα, σε αξονική τομογραφία για τη μέτρηση του ασβεστίου στις στεφανιαίες αρτηρίες. Τότε η μέση ηλικία τους ήταν περίπου 50 ετών.
Η στεφανιαία ασβέστωση πρόκειται για την εναπόθεση ασβεστίου στις αθηρωματικές πλάκες των αρτηριών που τροφοδοτούν την καρδιά. Αποτελεί δείκτη υποκλινικής αθηροσκλήρωσης και χρησιμοποιείται για την εκτίμηση του μελλοντικού καρδιαγγειακού κινδύνου.
Όσα περιλαμβάνει μια γειτονιά
Οι επιστήμονες δημιούργησαν έναν σύνθετο δείκτη, ώστε να μη μελετήσουν κάθε κοινωνικό παράγοντα ξεχωριστά. Σε αυτόν ενσωμάτωσαν στοιχεία για το εισόδημα, την εκπαίδευση και την απασχόληση των κατοίκων, τις τιμές των κατοικιών, την εγκληματικότητα, καθώς και την πρόσβαση σε χώρους άσκησης και σημεία πώλησης τροφίμων.
Με αυτόν τον τρόπο προσπάθησαν να αποτυπώσουν το περιβάλλον μέσα στο οποίο διαμορφώνονται οι καθημερινές επιλογές και όχι μόνο τις ατομικές συνήθειες κάθε ανθρώπου.
Η γειτονιά συνδέθηκε με μετρήσιμες αλλαγές
Όσο δυσμενέστερες ήταν οι κοινωνικές συνθήκες της γειτονιάς κατά την νεαρή ενήλικη ζωή, τόσο μεγαλύτερη φάνηκε να είναι η πιθανότητα να εντοπιστεί στεφανιαία ασβέστωση στη μέση ηλικία. Για κάθε αύξηση κατά μία τυπική απόκλιση στον σχετικό δείκτη, οι πιθανότητες ήταν αυξημένες κατά 15% έως 17%, ανάλογα με τη χρονική στιγμή κατά την οποία είχε αξιολογηθεί η γειτονιά.
Η συσχέτιση παρέμεινε ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, το βάρος, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και η φυσική δραστηριότητα.
Η καρδιαγγειακή υγεία δεν είναι μόνο ατομική υπόθεση
Η περιορισμένη πρόσβαση σε ποιοτικά τρόφιμα και ασφαλείς χώρους άσκησης, το χρόνιο στρες και η εγκληματικότητα μπορούν να επηρεάζουν σταδιακά τη διατροφή, την κίνηση και την καθημερινότητα. Η μελέτη, ωστόσο, βασίστηκε στην παρατήρηση και δεν μπορεί να δείξει με βεβαιότητα αν η γειτονιά επηρεάζει άμεσα τη στεφανιαία ασβέστωση. Δεν κατέγραψε επίσης ορισμένους πιθανούς παράγοντες, όπως την πρόσβαση στην περίθαλψη και την έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση.
Αναδεικνύει, πάντως, κάτι ουσιαστικό. Η καρδιαγγειακή υγεία δεν διαμορφώνεται αποκλειστικά από τις προσωπικές μας αποφάσεις, αλλά και από το αν η γειτονιά μας διευκολύνει ώστε να ακολουθούμε έναν υγιεινό τρόπο ζωής.