Η εμμηνόπαυση αποτελεί μια σημαντική βιολογική μετάβαση, οι επιδράσεις της οποίας δεν περιορίζονται στα χρόνια γύρω από την τελευταία περίοδο. Νέα μελέτη δείχνει ότι η ηλικία κατά την οποία συμβαίνει μπορεί να συνδέεται με τον τρόπο που γερνά ο εγκέφαλος ακόμη και αρκετές δεκαετίες αργότερα.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, παρακολούθησε 2.603 γυναίκες με μέση ηλικία 78 ετών για διάστημα έως και 18 ετών. Όσες είχαν περάσει στην εμμηνόπαυση σε μικρότερη ηλικία εμφάνισαν ελαφρώς ταχύτερη έκπτωση στη συνολική γνωστική τους λειτουργία και στην επεισοδιακή μνήμη, το σύστημα που μας επιτρέπει να θυμόμαστε συγκεκριμένα προσωπικά γεγονότα και εμπειρίες.
Η ερευνητική ομάδα εντόπισε επίσης σύνδεση με πρωιμότερη κλινική διάγνωση της νόσου Αλτσχάιμερ. Εκτίμησε ότι, σε επίπεδο πληθυσμού, οι γυναίκες που είχαν μπει στην εμμηνόπαυση δέκα χρόνια νωρίτερα ζούσαν περίπου 1,8 λιγότερα χρόνια χωρίς να διαγνωστούν με Αλτσχάιμερ. Πρόκειται, ωστόσο, για εκτίμηση σε επίπεδο πληθυσμού και όχι για πρόβλεψη του ατομικού κινδύνου μιας γυναίκας.
Τι έδειξαν οι μαγνητικές τομογραφίες
Από το σύνολο των συμμετεχουσών, 774 υποβλήθηκαν επανειλημμένα σε μαγνητικές τομογραφίες εγκεφάλου. Οι ερευνητές παρακολούθησαν, μεταξύ άλλων, τις αλλοιώσεις στη λευκή ουσία, δηλαδή στο δίκτυο που επιτρέπει στις διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου να επικοινωνούν μεταξύ τους.
Οι αλλοιώσεις αυτές τείνουν να εμφανίζονται καθώς μεγαλώνουμε και έχουν συνδεθεί με δυσκολίες στην προσοχή, την οργάνωση, την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών και άλλες γνωστικές λειτουργίες. Στις γυναίκες που μπήκαν στην εμμηνόπαυση πέντε χρόνια νωρίτερα, παρατηρήθηκε περίπου 15% μεγαλύτερη συσσώρευση τέτοιων αλλοιώσεων μέσα σε μία δεκαετία, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Πώς συνδέονται εμμηνόπαυση και εγκέφαλος;
Μια πιθανή εξήγηση αφορά τη μείωση των οιστρογόνων. Οι ορμόνες αυτές φαίνεται να συμβάλλουν στη λειτουργία των νευρικών κυττάρων και των αγγείων και ενδέχεται να δρουν προστατευτικά ενάντια σε παράγοντες που επηρεάζουν τη λευκή ουσία, όπως η υπέρταση, το αυξημένο σάκχαρο, η υψηλή χοληστερόλη και η παχυσαρκία.
Ωστόσο, η εξήγηση παραμένει υπό διερεύνηση. Η μελέτη βασίστηκε στην παρατήρηση και δεν μπορεί να αποδείξει ότι η πρωιμότερη εμμηνόπαυση προκαλεί τις αλλαγές στον εγκέφαλο. Επιπλέον, οι γυναίκες ανέφεραν αναδρομικά την ηλικία της εμμηνόπαυσης.