Όλοι έχουμε βρεθεί σε αυτή τη θέση: Αράζεις το βράδυ στον καναπέ, βάζεις σειρά και χωρίς καν να το καταλάβεις, έχεις αδειάσει μια ολόκληρη σακούλα πατατάκια. Εδώ και χρόνια, οι γιατροί μάς φωνάζουν για τα κιλά, την καρδιά και τη ζάχαρη. Όμως τα νέα από το μέτωπο της επιστήμης είναι πολύ χειρότερα από μερικούς πόντους παραπάνω στην περιφέρεια. Αυτές οι έτοιμες, φουλ επεξεργασμένες λιχουδιές φαίνεται πως χτυπάνε απευθείας στο κέντρο ελέγχου: στον εγκέφαλό μας.
Μια μεγάλη έρευνα που έγινε στην Αυστραλία σε 2.200 ενήλικες, αποφάσισε να βάλει στο μικροσκόπιο όχι το τι παθαίνει το σώμα μας, αλλά το πώς δουλεύει το μυαλό μας μετά από την κατανάλωση αυτών των τροφών. Και τα αποτελέσματα είναι, το λιγότερο, ανησυχητικά.
Ο κανόνας του 10% που αλλάζει τα δεδομένα
Τι είναι στην ουσία τα «υπερεπεξεργασμένα» τρόφιμα; Είναι όλα αυτά που αγοράζουμε έτοιμα, έχουν μια τεράστια λίστα με άγνωστα συστατικά στην ετικέτα και δεν θυμίζουν σε τίποτα την αρχική, φυσική τους μορφή. Πατατάκια, έτοιμα μπισκότα, αναψυκτικά κ.λπ.
Οι ερευνητές, λοιπόν, ανακάλυψαν το εξής σοκαριστικό: Για κάθε 10% αύξηση σε αυτές τις τροφές στην καθημερινότητά μας –ποσοστό που μεταφράζεται μόλις σε μία σακούλα πατατάκια την ημέρα– το μυαλό αρχίζει να ρετάρει. Παρατηρήθηκε ξεκάθαρη διάσπαση προσοχής, αδυναμία συγκέντρωσης και υψηλότερος κίνδυνος για εμφάνιση άνοιας αργότερα στη ζωή.
Και το χειρότερο; Δεν έχει απολύτως καμία σημασία αν την υπόλοιπη μέρα τρως υγιεινά. Ακόμα κι αν η διατροφή σου είναι γενικά σωστή, η κατανάλωση αυτών των σκουπιδιών κάνει τη ζημιά της ανεξάρτητα από τα μπρόκολα που έφαγες το μεσημέρι!
«Για να το πούμε απλά: Μια αύξηση 10% στα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, δηλαδή μια σακούλα πατατάκια κάθε μέρα, ρίχνει κατακόρυφα την ικανότητα να συγκεντρωθείς. Στα τεστ είδαμε σταθερά πιο χαμηλές βαθμολογίες στην ταχύτητα που επεξεργάζεται τα δεδομένα ο εγκέφαλος» τονίζει η Δρ. Μπάρμπαρα Καρντόσο, βιοχημικός διατροφής στο Πανεπιστήμιο Monash, που ήταν επικεφαλής της έρευνας.
Γιατί κάνουν τόση ζημιά;
Οι επιστήμονες είναι ξεκάθαροι στο γιατί συμβαίνει αυτό. Δεν είναι απλώς «κακές θερμίδες». Αυτά τα τρόφιμα είναι εντελώς άδεια από θρεπτικά συστατικά και ταυτόχρονα τίγκα σε χημικά.
- Ακρυλαμίδιο: Όταν τροφές με άμυλο τηγανίζονται ή ψήνονται σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες (όπως τα πατατάκια), δημιουργείται αυτή η χημική ουσία. Είναι τοξική και μπορεί να βλάψει τους νευρώνες και τα αιμοφόρα αγγεία.
- Φθαλικές ενώσεις και Δισφαινόλες: Χημικά που μπαίνουν στο φαγητό από τις συσκευασίες και τη βιομηχανική επεξεργασία.
Όλες αυτές οι ουσίες φθείρουν τα αγγεία του εγκεφάλου. Φαντάσου τα σαν μικροσκοπικές περιοχές που παύουν να αιματώνονται σωστά. Όταν χαλάνε αυτά τα αγγεία, χάνεις τη συγκέντρωσή σου και ανοίγεις την πόρτα στην άνοια. Αν προσθέσεις σε αυτό και την παχυσαρκία, την πίεση ή τον διαβήτη που προκαλούν αυτές οι τροφές –παθήσεις που από μόνες τους καταστρέφουν την υγεία του εγκεφάλου– καταλαβαίνεις ότι πρόκειται για βόμβα στον οργανισμό.
Είναι στο χέρι σου να το κόψεις
Σκέψου απλώς ότι σήμερα το 53% των θερμίδων που καταναλώνει ένας μέσος ενήλικας (τουλάχιστον στις ΗΠΑ, με την Ελλάδα να μην απέχει πλέον και πολύ από τέτοια νούμερα) προέρχεται από τέτοια υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Είναι σαν να ταΐζουμε οικειοθελώς τον εγκέφαλό μας κάτι που τον κοιμίζει και τον γερνάει πριν την ώρα του.
Ήρθε η ώρα να προστατέψουμε το μυαλό μας. Την επόμενη φορά που θα θελήσεις κάτι τραγανό για την ταινία σου, σκέψου διπλά πριν ανοίξεις τη συσκευασία. Ένα μπολ με ξηρούς καρπούς, λίγα σπιτικά ποπκόρν ή μερικά κομμάτια μαύρης σοκολάτας, δεν θα σου στερήσουν τη χαρά, αλλά θα κρατήσουν τον εγκέφαλό σου ξυράφι!