Η σεξουαλικοποίηση της αθωότητας συμβαίνει επειδή τα μέσα ενημέρωσης και η σύγχρονη κουλτούρα αναμειγνύουν τα φυσικά βιολογικά ένστικτα φροντίδας με την ερωτική έλξη. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος αντιδρά στα χαρακτηριστικά που θυμίζουν βρέφος εκλύοντας ντοπαμίνη και ωκυτοκίνη, ουσίες που προκαλούν προστατευτικότητα. Όταν όμως η κοινωνία υπερβάλλει σε αυτά τα γνωρίσματα και τα συνδέει με ενήλικα στοιχεία, το ένστικτο μπερδεύεται, μετατρέποντας την ευαλωτότητα και την αδυναμία σε αντικείμενα ερωτικής επιθυμίας.
Source: Why is Cuteness Often Sexualize? Psychology Explained
Πώς λειτουργεί το baby schema στον εγκέφαλο
Ο εγκέφαλός μας είναι βιολογικά προγραμματισμένος να αντιδρά σε συγκεκριμένα φυσικά γνωρίσματα, όπως τα μεγάλα μάτια, οι απαλές φωνές, τα στρογγυλά μάγουλα και τα μικρά σώματα. Αυτός ο μηχανισμός ονομάζεται baby schema. Σκοπός του είναι να διασφαλίσει την επιβίωση του ανθρώπινου είδους, κάνοντάς μας να θέλουμε να προστατεύσουμε τα βρέφη και γενικότερα τα ευάλωτα πλάσματα. Μόλις αντικρίσουμε αυτά τα χαρακτηριστικά, απελευθερώνεται ντοπαμίνη και ωκυτοκίνη, δημιουργώντας συναισθήματα χαράς, σύνδεσης, αλλά και ευθύνης.
Αυτή η αυτόματη αντίδραση δεν περιορίζεται μόνο στους ανθρώπους. Ενεργοποιείται εξίσου δυνατά όταν βλέπουμε ζώα, λούτρινα παιχνίδια ή χαρακτήρες κινουμένων σχεδίων. Το πρόβλημα ξεκινά όταν αυτά τα χαρακτηριστικά μεγαλοποιούνται, στιλιζάρονται και μπλέκονται με ενήλικα χαρακτηριστικά σε διαφημίσεις, μουσικά βίντεο και μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τότε, η καθαρή φροντίδα μετατρέπεται σε προσκόλληση.
Η αθωότητα παύει να είναι απλή εμφάνιση και μετατρέπεται σε ρόλο, ειδικά για τα κορίτσια. Στη μαζική κουλτούρα, οι επιθυμητοί γυναικείοι χαρακτήρες συχνά παρουσιάζονται ως ντροπαλοί, ήσυχοι και εύκολοι στον έλεγχο. Τα κορίτσια μαθαίνουν από νωρίς ότι για να αγαπηθούν πρέπει να δείχνουν ακίνδυνα, ενώ τα αγόρια διδάσκονται ότι η έλξη βασίζεται στην ανάγκη προστασίας κάποιου πιο αδύναμου, αντί για μια ισότιμη σχέση.
Πώς επηρεάζει η σεξουαλικοποίηση τις σχέσεις
Η σύνδεση της αθωότητας με την έλξη δημιουργεί σοβαρές στρεβλώσεις στην καθημερινή ζωή, καθώς μετατρέπει την υποταγή και την ανωριμότητα σε ελκυστικά στοιχεία. Για πολλές γυναίκες, καλλιεργείται ο φόβος πως αν δείξουν αυτοπεποίθηση, δυναμισμό ή ωριμότητα, δεν θα είναι πλέον ποθητές. Αυτό οδηγεί σε συμπεριφορές όπου τα άτομα μικραίνουν τον εαυτό τους, υιοθετώντας παιδικό τρόπο ομιλίας ή αδύναμες στάσεις σώματος στις φωτογραφίες και τις σχέσεις τους.
Αντίστοιχα, στους άνδρες μπορεί να εκπαιδεύσει την επιθυμία προς συντρόφους που είναι εύκολο να ελεγχθούν και δεν θα προβάλλουν αντιστάσεις. Στο διαδίκτυο, τάσεις όπως το baby voice, το soft girl, καθώς και εκφράσεις όπως submissive and breedable, αναπαράγουν αυτές τις δυναμικές εξουσίας χωρίς να εξηγούν τις ρίζες τους. Η παρουσίαση δεν αναφέρει ότι αυτές οι επιπτώσεις εξαιρούν κάποια συγκεκριμένη ομάδα ανθρώπων.
Τι αφήνει ανοιχτό η παρουσίαση
Η ανάλυση παρουσιάζει ορισμένες βασικές ψυχολογικές έννοιες, ωστόσο αφήνει αρκετά πρακτικά κενά:
- Η παρουσίαση δεν εξηγεί τι προκαλεί την εμφάνιση αυτών των τάσεων σε διαφορετικές κουλτούρες πέρα από τις γενικές αναφορές στα σύγχρονα μέσα.
- Δεν αναφέρεται πόσος χρόνος ή προσπάθεια απαιτείται για να αποβάλει κανείς αυτά τα κοινωνικά πρότυπα.
- Δεν δίνονται συγκεκριμένα βήματα για το πώς μπορεί να αντιδράσει ένα άτομο αν ο σύντροφός του απαιτεί τέτοιες συμπεριφορές υποταγής.
Frequently Asked Questions
Τι είναι το baby schema;
Είναι η έμφυτη βιολογική μας προδιάθεση να αντιδρούμε προστατευτικά σε χαρακτηριστικά όπως τα μεγάλα μάτια, τα στρογγυλά μάγουλα και τα μικρά σώματα. Μας βοηθά να φροντίζουμε τα μωρά και τα αδύναμα πλάσματα.
Ποιες ουσίες εκκρίνει ο εγκέφαλος μπροστά σε κάτι χαριτωμένο;
Ο εγκέφαλος απελευθερώνει ντοπαμίνη και ωκυτοκίνη. Αυτές οι ουσίες προκαλούν αισθήματα χαράς, ψυχικής σύνδεσης και διάθεση ανάληψης ευθύνης και φροντίδας για το πλάσμα που βλέπουμε.
Είναι κακό να είναι κανείς γλυκός ή ντροπαλός;
Όχι, δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να αγαπά κανείς τα απαλά πράγματα ή να είναι ευγενικός. Γίνεται επικίνδυνο μόνο όταν το να είσαι μικρός και υποτακτικός γίνεται απαραίτητος όρος για να σε αγαπήσουν.
Ποιες τάσεις του διαδικτύου σχετίζονται με αυτό το φαινόμενο;
Η ομιλία με μωρουδιακή φωνή, η αισθητική soft girl, καθώς και διαδικτυακές φράσεις όπως submissive and breedable κυκλοφορούν ευρέως, προωθώντας υποσυνείδητα δυναμικές ελέγχου και αδυναμίας.
Μπορείτε να ξεκινήσετε διαχωρίζοντας συνειδητά τη στοργή από την ανάγκη για κυριαρχία στις προσωπικές σας σχέσεις. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να μιλά δυνατά, να ωριμάζει και να διεκδικεί χώρο, αναζητώντας συντρόφους που εκτιμούν την πλήρη ανθρώπινη προσωπικότητά σας και όχι μόνο μια γλυκιά εικόνα.