Skip to content
Διάρκεια άρθρου: Λιγότερο απο 1 λεπτό Λεπτά

Θερμίδες: Τι μας κάνει να καταναλώνουμε περισσότερες χωρίς να το καταλαβαίνουμε; | Vita.gr

Έχετε παρατηρήσει ποτέ ότι μπορείτε να καταναλώσετε ένα ολόκληρο σακουλάκι με κάποιο σνακ χωρίς να αισθάνεστε ιδιαίτερα χορτάτοι; Ή ότι, όταν τρώτε μπροστά στην τηλεόραση, δυσκολεύεστε να θυμηθείτε πόση ποσότητα φαγητού καταναλώσατε; Η πρόσληψη τροφής δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τις ενεργειακές ανάγκες του οργανισμού. Επηρεάζεται επίσης από το περιβάλλον, τις συνήθειές μας, τα χαρακτηριστικά των τροφίμων και τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τα σήματα της πείνας και του κορεσμού. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να προσλαμβάνουμε περισσότερες θερμίδες από όσες αντιλαμβανόμαστε, ακόμη κι όταν δεν έχουμε την πρόθεση να φάμε περισσότερο.

Θερμίδες: Ο απρόσμενος ρόλος της υφής των τροφίμων

Μπορεί η υφή ενός τροφίμου να επηρεάζει το πόσο τρώμε; Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο European Journal of Nutrition, η απάντηση φαίνεται πως είναι θετική.

Οι ερευνητές εξέτασαν δύο διατροφικά προγράμματα πλούσια σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Το ένα περιλάμβανε τρόφιμα με υφές που επέτρεπαν τη γρηγορότερη κατανάλωση, όπως πιο μαλακές τροφές που απαιτούν λιγότερη μάσηση, ενώ το άλλο τρόφιμα που χρειάζονταν περισσότερο χρόνο για να καταναλωθούν.

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: οι συμμετέχοντες προσλάμβαναν κατά μέσο όρο 2.671 θερμίδες ημερησίως με τη διατροφή που επέτρεπε γρηγορότερο φαγητό, έναντι 2.301 θερμίδων με εκείνη που απαιτούσε πιο αργή κατανάλωση. Δηλαδή, περίπου 370 επιπλέον θερμίδες την ημέρα.

Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στις ορμονικές αποκρίσεις του κορεσμού μεταξύ των δύο διατροφικών προγραμμάτων.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η υφή των τροφίμων και η ταχύτητα με την οποία τα καταναλώνουμε μπορεί να επηρεάζουν την ποσότητα που τρώμε, ανεξάρτητα από τις μετρήσιμες αλλαγές στις ορμόνες του κορεσμού.

Με άλλα λόγια, όταν ένα τρόφιμο είναι μαλακό και καταναλώνεται γρήγορα, μπορεί να προλάβουμε να φάμε μεγαλύτερη ποσότητα πριν ολοκληρώσουμε το γεύμα μας. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα μαλακά τρόφιμα οδηγούν σε υπερκατανάλωση, αλλά ότι η υφή είναι ένας ακόμη παράγοντας που αξίζει να λαμβάνουμε υπόψη.

Θερμίδες: Το μέγεθος της μερίδας έχει σημασία

Ένας από τους πιο καλά μελετημένους παράγοντες που επηρεάζουν την ποσότητα φαγητού που καταναλώνουμε είναι το μέγεθος της μερίδας.

Όταν μας σερβίρεται μεγαλύτερη ποσότητα, τείνουμε να τρώμε περισσότερο, ακόμη κι αν δεν πεινάμε περισσότερο από ό,τι συνήθως. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως portion size effect και έχει παρατηρηθεί σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες και διατροφικά περιβάλλοντα.

Μάλιστα, η αύξηση της ποσότητας που καταναλώνουμε δεν συνοδεύεται απαραίτητα από αντίστοιχη αύξηση του αισθήματος κορεσμού.

Όταν η προσοχή μας βρίσκεται αλλού

Το φαγητό μπροστά στην τηλεόραση, στον υπολογιστή ή στο κινητό μπορεί να επηρεάσει την ποσότητα που καταναλώνουμε.

Όταν η προσοχή μας είναι στραμμένη σε μια άλλη δραστηριότητα, ενδέχεται να αντιλαμβανόμαστε λιγότερο τα σήματα κορεσμού και να θυμόμαστε λιγότερο καθαρά τι και πόσο φάγαμε.

Επιστημονική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο American Journal of Clinical Nutrition διαπίστωσε ότι η απόσπαση της προσοχής κατά τη διάρκεια του γεύματος συνδέεται με αυξημένη πρόσληψη τροφής, τόσο εκείνη τη στιγμή όσο και αργότερα.

Έτσι, ακόμη και μια μικρή αλλαγή, όπως το να αφήσουμε για λίγο το κινητό στην άκρη, μπορεί να μας βοηθήσει να αποκτήσουμε καλύτερη επίγνωση των διατροφικών μας επιλογών.

Η ενεργειακή πυκνότητα αλλάζει τα δεδομένα

Δεν έχουν όλα τα τρόφιμα την ίδια ενεργειακή πυκνότητα, δηλαδή την ίδια ποσότητα θερμίδων ανά γραμμάριο. Για παράδειγμα, τρόφιμα πλούσια σε νερό και φυτικές ίνες, όπως πολλά φρούτα και λαχανικά, προσφέρουν συνήθως μεγαλύτερο όγκο με σχετικά λιγότερες θερμίδες. Αντίθετα, ορισμένα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και χαμηλή περιεκτικότητα σε νερό μπορούν να προσφέρουν περισσότερη ενέργεια σε μικρότερη ποσότητα.

Αυτό έχει σημασία επειδή ο όγκος και το βάρος της τροφής μπορούν να επηρεάσουν το αίσθημα πληρότητας. Ένα μικρό σνακ, για παράδειγμα, μπορεί να περιέχει αρκετές θερμίδες χωρίς να προσφέρει το ίδιο αίσθημα κορεσμού με ένα μεγαλύτερο, λιγότερο ενεργειακά πυκνό γεύμα.

Φυσικά, η ενεργειακή πυκνότητα δεν καθορίζει από μόνη της τη διατροφική αξία ενός τροφίμου. Τρόφιμα όπως οι ξηροί καρποί και το ελαιόλαδο είναι ενεργειακά πυκνά, αλλά μπορούν να αποτελούν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.

Τρώμε γρήγορα πριν προλάβουμε να χορτάσουμε

Η ταχύτητα με την οποία τρώμε μπορεί επίσης να επηρεάσει την ποσότητα που καταναλώνουμε.

Όταν ολοκληρώνουμε ένα γεύμα πολύ γρήγορα, μπορεί να μην έχουμε αρκετό χρόνο να αντιληφθούμε πλήρως τα σήματα κορεσμού που αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια της πέψης.

Αντίθετα, το πιο αργό φαγητό, με μικρότερες μπουκιές και καλύτερη μάσηση, μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους να αναγνωρίζουν ευκολότερα πότε έχουν χορτάσει.

Θερμίδες: Το περιβάλλον επηρεάζει περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε

Η ποσότητα του φαγητού που έχουμε μπροστά μας, η ευκολία πρόσβασης σε σνακ και η παρουσία πολλών διαφορετικών επιλογών μπορούν επίσης να επηρεάσουν την κατανάλωση.

Όταν, για παράδειγμα, έχουμε διαρκώς δίπλα μας ένα ανοιχτό πακέτο με κάποιο τρόφιμο, είναι πιθανότερο να τρώμε μηχανικά, χωρίς κάθε φορά να παίρνουμε μια συνειδητή απόφαση.

Αντίστοιχα, η μεγάλη ποικιλία γεύσεων και υφών σε ένα γεύμα μπορεί να μας ενθαρρύνει να συνεχίσουμε να τρώμε, ακόμη κι όταν η αρχική πείνα έχει μειωθεί.

Η λύση δεν είναι να αποκλείσουμε αγαπημένα τρόφιμα από την καθημερινότητά μας, αλλά να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον που μας επιτρέπει να απολαμβάνουμε το φαγητό με μεγαλύτερη επίγνωση.

Πώς μπορούμε να αποκτήσουμε καλύτερη εικόνα των θερμίδων που καταναλώνουμε;

Η κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη διατροφική συμπεριφορά μπορεί να μας βοηθήσει να κάνουμε πιο συνειδητές επιλογές, χωρίς αυστηρούς περιορισμούς.

Μερικές απλές πρακτικές είναι να αποφεύγουμε τους περισπασμούς κατά τη διάρκεια των γευμάτων, να αφιερώνουμε περισσότερο χρόνο στο φαγητό, να επιλέγουμε συχνότερα τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες και να παρατηρούμε πώς αισθανόμαστε πριν και μετά το γεύμα.

Το σημαντικότερο είναι να θυμόμαστε ότι η διατροφή δεν αποτελεί μόνο μια μαθηματική εξίσωση θερμίδων. Η ποιότητα των τροφίμων, η απόλαυση, η πείνα, ο κορεσμός και οι προσωπικές μας ανάγκες παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο.

Άλλωστε, ο στόχος δεν είναι να μετράμε κάθε μπουκιά, αλλά να κατανοούμε καλύτερα τι επηρεάζει τις επιλογές μας και να διαμορφώνουμε μια πιο ισορροπημένη σχέση με το φαγητό.

Το πρωτότυπο άρθρο https://www.vita.gr/2026/11/02/diatrofi/thermides-ti-mas-kanei-na-katanalonoume-perissoteres-xoris-na-to-katalavainoume/ ανήκει στο Διατροφή | Vita.gr .
‹ ›