Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι το βάρος μας καθορίζεται τόσο από τις θερμίδες που προσλαμβάνουμε μέσω του φαγητού όσο και από εκείνες που καταναλώνουμε – «καίμε». Για να παραμένουν τα κιλά μας σταθερά, θα πρέπει να υπάρχει ενεργειακό ισοζύγιο ή ενεργειακή ισορροπία, η οποία επιτυγχάνεται όταν οι θερμίδες που προσλαμβάνουμε από τα διάφορα τρόφιμα και ροφήματα είναι ίσες με εκείνες που «ξοδεύει» ο οργανισμός μας για τις διάφορες λειτουργίες και τη σωματική μας δραστηριότητα. Όταν οι θερμίδες που προσλαμβάνουμε είναι περισσότερες από εκείνες που δαπανούμε, π.χ., μέσω της άσκησης, τότε η «περίσσεια ενέργειας» αποθηκεύεται με τη μορφή σωματικού λίπους και το βάρος μας αυξάνεται, ενώ όταν οι θερμίδες που δαπανούμε υπερτερούν, τότε το βάρος μας μειώνεται.
Ωστόσο, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι οι θερμίδες που δαπανούμε δεν είναι μόνο αυτές που καίμε όταν ασκούμαστε, αλλά και εκείνες που αφορούν την καθημερινή μας ζωή και τις επιλογές μας. Έτσι, σήμερα, οι δουλειές μας είναι πολύ πιο «καθιστικές» από ό,τι στο παρελθόν. Περνάμε πολλές ώρες μπροστά στον υπολογιστή και στην τηλεόραση, μετακινούμαστε με αυτοκίνητα (αντί με τα πόδια), επιλέγουμε «καθιστικά» είδη διασκέδασης και «διευκολύνσεις» στις καθημερινές μας οικιακές εργασίες (π.χ., πλυντήρια πιάτων).
Πότε ελέγχουμε καλύτερα το βάρος μας
Όταν τρώμε ισορροπημένα και ασκούμαστε περισσότερο! Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι για τον οργανισμό μας είναι πολύ πιο εύκολο –και αποτελεσματικό– να ελέγξει το βάρος μας όταν προσλαμβάνουμε ικανοποιητικές θερμίδες και είμαστε σωματικά δραστήριοι και όχι όταν περιορίζουμε απλώς τις θερμίδες χωρίς παράλληλα να αυξάνουμε τη σωματική μας δραστηριότητα. Ο λόγος; Πολύ απλά, είναι πρακτικά δύσκολο και σίγουρα στερητικό να βρίσκεται κάποιος συνέχεια σε δίαιτα για να καταφέρει να διατηρήσει ή να μειώσει το βάρος του. Αντίθετα, αν οι θερμίδες που καίει καθημερινά μέσα από ένα δραστήριο τρόπο ζωής είναι περισσότερες, το ενεργειακό του ισοζύγιο του επιτρέπει να τρώει μεγαλύτερη ποσότητα και ποικιλία τροφίμων, χάνοντας βάρος ή διατηρώντας το σταθερό, αν αυτός είναι ο στόχος.
Η απάντηση λοιπόν στο δίλημμα «διατροφή ή άσκηση για να χάσουμε βάρος» είναι ότι πρέπει να δίνουμε έμφαση και στα δύο, τόσο στην ισορροπημένη διατροφή όσο και στη σωματική δραστηριότητα. Δηλαδή, για να το θέσουμε και στο πλαίσιο του ενεργειακού ισοζυγίου, έμφαση πρέπει να δίνουμε «και στις δύο πλευρές» της ζυγαριάς και συνεπώς χρειάζεται να αλλάξουμε στάση απέναντι όχι μόνο στο φαγητό αλλά και στην άσκηση. Βέβαια, δεδομένου ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής δεν ευνοεί σε μεγάλο βαθμό καλές συμπεριφορές διατροφής και άσκησης, είναι καλό καθένας από μας να δημιουργεί ένα κατάλληλο για αυτόν περιβάλλον που θα τον ωθεί σε σωστές διατροφικές επιλογές (π.χ., λήψη πρωινού και σνακ στο γραφείο από το σπίτι) αλλά και σε έναν πιο δραστήριο τρόπο ζωής (π.χ., ανεβαίνουμε τις σκάλες αντί να παίρνουμε το ασανσέρ, καθημερινό περπάτημα, πλύσιμο του αυτοκινήτου, βόλτα του κατοικιδίου μας, παιχνίδι με τα παιδιά, εργασίες στον κήπο κ.λπ.).
Ευχαριστούμε για τη συνεργασία τον κ. Χάρη Γεωργακάκη, κλινικό διαιτολόγο-διατροφολόγο, MSc στην Κλινική Διατροφή.