H συζήτηση για την εμμηνόπαυση είναι εξαιρετικά σημαντική καθώς, αν και πρόκειται για μια φυσιολογική βιολογική μετάβαση, επηρεάζει βαθιά τη ζωή εκατομμυρίων γυναικών, αλλά συχνά περιβάλλεται από ταμπού και άγνοια. Το «στίγμα» ωθεί πολλές γυναίκες να συνεχίσουν να λειτουργούν σαν να μη συμβαίνει τίποτα – να είναι το ίδιο παραγωγικές, το ίδιο διαθέσιμες, το ίδιο συγκεντρωμένες, το ίδιο ήρεμες, το ίδιο ανθεκτικές.
Κάπως έτσι εμφανίζεται ένα φαινόμενο που τα τελευταία χρόνια αρχίζει να αποκτά όνομα: menopause masking.
Ο όρος περιγράφει τη συνειδητή ή ασυνείδητη προσπάθεια μιας γυναίκας να κρύψει, να υποβαθμίσει ή να «καμουφλάρει» τα συμπτώματα εμμηνόπαυσης. Πρόκειται για μια μορφή καθημερινής «αόρατης κόπωσης», που μπορεί να εξαντλεί ψυχικά και σωματικά τις γυναίκες ακριβώς τη στιγμή που χρειάζονται περισσότερο χώρο, κατανόηση και ιατρική υποστήριξη.
Γιατί κάποιες γυναίκες κρύβουν τα συμπτώματά τους;
Η απάντηση δεν είναι βιολογική. Είναι κυρίως πολιτισμική, κοινωνική και επαγγελματική. Η εμμηνόπαυση εξακολουθεί να περιβάλλεται από:
- Στερεότυπα περί «γήρανσης».
- Φόβο ότι η γυναίκα θα θεωρηθεί λιγότερο ικανή ή ενεργή.
- Άγνοια γύρω από τα πραγματικά συμπτώματα.
- Ντροπή για το σώμα και τις αλλαγές του.
- Την πίεση να παραμένει μια γυναίκα «αθόρυβα λειτουργική».
Ειδικά στο χώρο εργασίας, το βάρος γίνεται ακόμα μεγαλύτερο. Πολλές γυναίκες βρίσκονται στην πιο απαιτητική φάση της καριέρας τους ακριβώς όταν μπαίνουν στην περιεμμηνόπαυση ή την εμμηνόπαυση. Συχνά αναλαμβάνουν θέσεις ευθύνης, ηγούνται ομάδων, φροντίζουν ταυτόχρονα παιδιά, εφήβους ή ηλικιωμένους γονείς και καλούνται να είναι διαρκώς διαθέσιμες.
Σε αυτήν τη συγκυρία, το να παραδεχτούν ότι δεν κοιμήθηκαν λόγω νυχτερινών εφιδρώσεων, ότι δεν μπορούν να συγκεντρωθούν ή ότι νιώθουν το άγχος τους να έχει εκτοξευθεί δεν είναι πάντα εύκολο. Όταν όμως μια γυναίκα δεν διαχειρίζεται μόνο το σύμπτωμα αλλά και την ανάγκη να το κρύψει, το φορτίο διπλασιάζεται. Αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε:
- Αυξημένο άγχος
- Εσωτερική ένταση
- Αίσθημα ντροπής ή ανεπάρκειας
- Απώλεια αυτοπεποίθησης
- Εξάντληση από τη συνεχή αυτοπαρακολούθηση
- Συναισθηματική απομόνωση
- Αυξημένο κίνδυνο burnout
Γιατί είναι σημαντικό «να πέσουν οι μάσκες»
Η εμμηνόπαυση δεν είναι ασθένεια, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται φροντίδα. Το να μιλάμε ανοιχτά για αυτή βοηθά στην αποστιγματοποίηση, την έγκαιρη διαχείριση των συμπτωμάτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των γυναικών. Όταν οι γυναίκες νιώθουν ότι μπορούν να εκφραστούν για αυτό που βιώνουν:
- Αναγνωρίζουν νωρίτερα τα συμπτώματά τους.
- Ζητούν έγκαιρα ιατρική αξιολόγηση.
- Δεν μένουν μόνες με το άγχος ότι «κάτι δεν πάει καλά».
- Μειώνεται η αυτοενοχοποίηση.
- Αυξάνεται η πιθανότητα να βρουν λύσεις που πραγματικά βοηθούν.
Ο μεταεμμηνοπαυσιακός έλεγχος (check-up) είναι καθοριστικός για την πρόληψη νοσημάτων που σχετίζονται με την πτώση των οιστρογόνων. Είναι σημαντικό να εστιάσουμε στην πρόληψη της οστεοπόρωσης, στη διατήρηση υγιούς βάρους και στον τακτικό γυναικολογικό/καρδιολογικό έλεγχο. Η διακοπή του καπνίσματος και η διαχείριση του στρες είναι επίσης καθοριστικής σημασίας.
Η εμμηνόπαυση είναι μια φυσιολογική βιολογική μετάβαση. Και όσο πιο ανοιχτά μιλάμε για αυτήν τόσο πιο εύκολα οι γυναίκες θα μπορούν να τη διαχειριστούν με γνώση, αξιοπρέπεια, υποστήριξη και την ιατρική φροντίδα που τους αξίζει.