Skip to content
Διάρκεια άρθρου: Λιγότερο απο 1 λεπτό Λεπτά

Εξετάσεις αίματος: Είναι πάντα απαραίτητη η νηστεία

Το προηγούμενο βράδυ υπολογίζουμε πότε θα φάμε τελευταία φορά και το πρωί αφήνουμε το πρωινό για αργότερα. Για πολλούς, η αιμοληψία είναι σχεδόν συνώνυμη με τη νηστεία. Χρειάζεται, όμως, η ίδια προετοιμασία για όλα όσα μετρούν οι εργαστηριακές εξετάσεις;

Μεγάλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Internal Medicine, αναφέρει ότι η αποχή από το φαγητό ενδέχεται να μην είναι απαραίτητη για πολλές συνηθισμένες εξετάσεις αίματος. Το εύρημα ανοίγει τη συζήτηση για πιο στοχευμένες οδηγίες, ανάλογα με την εξέταση, χωρίς να σημαίνει ότι μπορούμε να παρακάμψουμε την προετοιμασία που μας έχει ζητηθεί.

Γιατί καθιερώθηκε η νηστεία πριν τις εξετάσεις;

Μετά από ένα γεύμα, ορισμένες τιμές στο αίμα μεταβάλλονται. Η γλυκόζη και τα τριγλυκερίδια είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα. Για να περιοριστεί αυτή η επίδραση και να μπορούν τα αποτελέσματα να αξιολογηθούν σωστά, καθιερώθηκε η αποχή από τροφή για οκτώ έως δώδεκα ώρες πριν από συγκεκριμένες εξετάσεις.

Σταδιακά, όμως, η οδηγία επεκτάθηκε και σε ευρύτερους εργαστηριακούς ελέγχους. Έτσι, συχνά ζητείται νηστεία για ένα σύνολο εξετάσεων, παρότι δεν επηρεάζονται όλες με τον ίδιο τρόπο από το φαγητό. Αυτό ακριβώς θέλησε να διερευνήσει η νέα ανάλυση.

Τι έδειξαν σχεδόν δέκα εκατομμύρια αποτελέσματα

Οι ερευνητές εξέτασαν περισσότερα από 9,7 εκατομμύρια εργαστηριακά αποτελέσματα από περίπου 101.000 ενηλίκους, σε πανεπιστημιακό νοσοκομείο της Νότιας Κορέας. Τα δεδομένα είχαν συλλεχθεί μεταξύ 2021 και 2023 και περιλάμβαναν καταγεγραμμένη διάρκεια νηστείας.

Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις κατηγορίες, όσους είχαν μείνει νηστικοί λιγότερο από οκτώ ώρες, από οκτώ έως δώδεκα ώρες και περισσότερο από δώδεκα ώρες. Στη βασική ανάλυση εξετάστηκαν 121 εργαστηριακοί δείκτες. Οι ερευνητές αρχικά συνέκριναν τα αποτελέσματα των τριών ομάδων. Σε 27 δείκτες, οι διαφορές ήταν αρκετά μεγάλες ώστε να ξεπερνούν τα όρια που είχαν οριστεί από πριν.

Στη συνέχεια, έκαναν μια πιο αυστηρή σύγκριση, εξετάζοντας διαφορετικές μετρήσεις των ίδιων ανθρώπων, όταν είχαν ακολουθήσει διαφορετική διάρκεια νηστείας. Με αυτόν τον τρόπο περιόρισαν την επίδραση άλλων διαφορών μεταξύ των συμμετεχόντων, όπως η ηλικία ή η κατάσταση της υγείας τους. Κατόπιν αυτής της δεύτερης ανάλυσης, οι διαφορές παρέμειναν μόνο σε δέκα από τους 121 δείκτες. Αυτό σημαίνει ότι η διάρκεια της νηστείας επηρέασε σαφώς λίγες εξετάσεις, ενώ για τις περισσότερες οι μεταβολές ήταν μικρές.

Οι εξετάσεις που αποτελούν εξαίρεση

Ανάμεσα στους δείκτες που παρουσίαζαν υψηλότερες τιμές με λιγότερες από οκτώ ώρες νηστείας ήταν η γλυκόζη, τα τριγλυκερίδια και δύο ένζυμα, η γ-GT, που χρησιμοποιείται για να εντοπιστεί οποιαδήποτε επιβάρυνση ή βλάβη στο ηπατικό σύστημα και η λιπάση, που σχετίζεται με το πάγκρεας.

Για τους περισσότερους άλλους δείκτες, η διάρκεια της νηστείας συνδεόταν με μικρές διαφορές. Παράλληλα, η αποχή πέρα από τις δώδεκα ώρες δεν εμφάνισε επιπλέον διαφορές που να ξεπερνούν τα όρια της μελέτης, σε σύγκριση με τις οκτώ έως δώδεκα ώρες.

Ωστόσο, η έρευνα βασίστηκε σε υπάρχοντα δεδομένα ενός νοσοκομείου. Δεν ήταν πείραμα στο οποίο οι ασθενείς ακολούθησαν τυχαία διαφορετικές οδηγίες προετοιμασίας. Συνεπώς, δεν σημαίνει ότι μπορούμε να καταναλώσουμε ελεύθερα φαγητό ή ροφήματα πριν από οποιαδήποτε εξέταση χωρίς να επηρεαστούν τα αποτελέσματα.

Τι κάνουμε πριν από το επόμενο ραντεβού;

Η χρήσιμη ερώτηση είναι: «Για τις δικές μου εξετάσεις χρειάζεται νηστεία και, αν ναι, για πόσες ώρες;». Την απάντηση δίνει ο γιατρός ή το εργαστήριο, με βάση τον έλεγχο που έχει ζητηθεί.

Όταν απαιτείται νηστεία, συνήθως επιτρέπεται σκέτο νερό, ενώ για τα φάρμακά μας ζητάμε ξεχωριστές οδηγίες και δεν τα διακόπτουμε μόνοι μας. Αν έχουμε φάει ή πιει κάτι διαφορετικό, ενημερώνουμε πριν από την αιμοληψία.

Το πρωτότυπο άρθρο https://www.vita.gr/2026/10/07/ygeia/eksetaseis-aimatos-einai-panta-aparaithth-h-nhsteia/ ανήκει στο Υγεία | Vita.gr .
‹ ›