Η αναζήτηση πρώιμων ενδείξεων άνοιας έχει στρέψει το ενδιαφέρον των επιστημόνων σε πολλές πτυχές της υγείας, από την ακοή μέχρι τις αλλαγές που ανιχνεύονται στο αίμα. Στόχος είναι να εντοπίζονται εγκαίρως οι άνθρωποι που χρειάζονται πιο στενή παρακολούθηση και υποστήριξη. Μια μεγάλη μελέτη προσθέτει τώρα στη συζήτηση τη φωνή και τις πληροφορίες που ενδέχεται να αποκαλύπτει για την υγεία του εγκεφάλου.
Ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Drexel στις ΗΠΑ διαπίστωσαν ότι οι διαγνωσμένες διαταραχές της φωνής συνδέονταν με μεγαλύτερο κίνδυνο να καταγραφούν αργότερα γνωστικές διαταραχές ή άνοια. Τέτοια προβλήματα μπορεί να περιλαμβάνουν αλλαγές στο ύψος, στην ένταση ή στην καθαρότητα της φωνής, που δυσκολεύουν την καθημερινή επικοινωνία.
Τι έδειξε η μελέτη
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Voice, βασίστηκε σε ιατρικά δεδομένα 833.417 ατόμων ηλικίας 50 ετών και άνω. Οι επιστήμονες εξέτασαν τη σχέση των διαταραχών φωνής και της απώλειας ακοής με μεταγενέστερες διαγνώσεις γνωστικής έκπτωσης, δηλαδή επιδείνωσης λειτουργιών όπως η μνήμη και η σκέψη. Οι διαγνώσεις αυτές καταγράφονταν τουλάχιστον έναν χρόνο μετά την αρχική αξιολόγηση της φωνής ή της ακοής.
Στα άτομα με διαταραχή φωνής χωρίς απώλεια ακοής, ο σχετικός κίνδυνος γνωστικών διαταραχών ή άνοιας ήταν αυξημένος κατά 58%. Όταν συνυπήρχαν προβλήματα φωνής και ακοής, ήταν περίπου διπλάσιος σε σχέση με την αντίστοιχη ομάδα ελέγχου.
Οι συγκρίσεις έγιναν με ομάδες ανθρώπων με παρόμοια χαρακτηριστικά, που δεν είχαν διαγνωστεί με διαταραχές φωνής προβλήματα ακοής.
Πώς μπορεί να συνδέονται φωνή και εγκέφαλος;
Μια πιθανή εξήγηση αφορά την κοινωνική επαφή. Όταν η ομιλία γίνεται δύσκολη, κουραστική ή επώδυνη, κάποιος μπορεί να συμμετέχει λιγότερο στις συζητήσεις και να αποφεύγει δραστηριότητες που προηγουμένως απολάμβανε.
Όπως εξηγεί ο Robert Sataloff, καθηγητής στο Drexel και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, αυτό μπορεί να περιορίζει τόσο την επικοινωνία όσο και τα ερεθίσματα που προσφέρει στον εγκέφαλο η καθημερινή συναναστροφή. Πρόκειται όμως, για μια πιθανή διαδρομή που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Οι ερευνητές εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο κοινών νευρολογικών μηχανισμών πίσω από τις αλλαγές στη φωνή και στις γνωστικές λειτουργίες.
Η μελέτη, πάντως, καταγράφει συσχέτιση και όχι αιτιώδη σχέση, ούτε καθιερώνει την αλλαγή της φωνής ως αυτόνομο διαγνωστικό τεστ.
Πότε αξίζει να ζητήσουμε αξιολόγηση
Μια αλλαγή στη φωνή μπορεί να έχει πολλές αιτίες, όπως καταπόνηση, λαρυγγίτιδα ή παλινδρόμηση. Αν επιμένει ή δυσκολεύει την ομιλία, χρειάζεται αξιολόγηση από τον ωτορινολαρυγγολόγο, ώστε να εντοπιστεί η αιτία και να επιλεγεί η κατάλληλη αντιμετώπιση. Ανάλογα με τη συνολική εικόνα, ο γιατρός θα μπορούσε να προχωρήσει σε διάγνωση ή να προτρέψει σε περαιτέρω εξετάσεις.
Το αν η θεραπεία μιας διαταραχής φωνής μπορεί να επηρεάσει τον μελλοντικό κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης παραμένει αναπάντητο ερώτημα. Όπως και να έχει όμως, η αντιμετώπισή της έχει ουσιαστική αξία, καθώς διευκολύνει την επικοινωνία και μας βοηθά να απολαμβάνουμε την καθημερινότητα.