Μπορεί το στόμα μας να δίνει ενδείξεις για μια ασθένεια που δεν έχει ακόμη εκδηλωθεί; Αυτό το ερώτημα εξετάζουν ολοένα και περισσότερο οι επιστήμονες, καθώς τα τελευταία χρόνια γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο ότι τα δισεκατομμύρια μικρόβια που ζουν στη στοματική κοιλότητα δεν επηρεάζουν μόνο την υγεία των δοντιών και των ούλων.
Νέα μελέτη από το Ακαδημαϊκό Κέντρο Οδοντιατρικής του Άμστερνταμ, που δημοσιεύθηκε στο Arthritis & Rheumatology, έρχεται να προσθέσει ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο: ορισμένες αλλαγές στο μικροβίωμα του στόματος φαίνεται να συνδέονται με μια νόσο ακόμη και στα πρώιμα στάδιά της, πριν η εικόνα της γίνει πλήρως εμφανής.
Το εύρημα μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τι συμβαίνει στον οργανισμό πριν εμφανιστούν τα χαρακτηριστικά συμπτώματα.
Οι ερευνητές έψαξαν απαντήσεις εκεί που συνήθως δεν κοιτάμε
Για να διερευνήσουν τη σχέση, οι ερευνητές εξέτασαν 150 ανθρώπους, χωρισμένους σε τρεις ομάδες.
Στην πρώτη ανήκαν άτομα με πρώιμη ρευματοειδή αρθρίτιδα. Η δεύτερη αποτελούνταν από υγιή άτομα χωρίς γνωστούς παράγοντες κινδύνου ή άλλα αυτοάνοσα νοσήματα. Η τρίτη περιλάμβανε ανθρώπους που θεωρούνταν ότι είχαν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν τη νόσο, είτε επειδή είχαν αρθραλγίες είτε επειδή στο αίμα τους είχαν εντοπιστεί συγκεκριμένα αυτοαντισώματα, τα ACPA.
Τα τελευταία έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μπορούν να εμφανιστούν πολύ πριν από τα τυπικά συμπτώματα της ρευματοειδούς αρθρίτιδας.
Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε οδοντιατρικό και περιοδοντολογικό έλεγχο. Οι επιστήμονες εξέτασαν τα ούλα και τα δόντια τους, αλλά συνέλεξαν επίσης δείγματα από το σάλιο, τη γλώσσα και την περιοχή κάτω από τα ούλα.
Και εκεί βρήκαν κάτι αξιοσημείωτο.
Στο σάλιο των ανθρώπων με πρώιμη ρευματοειδή αρθρίτιδα, αλλά και σε εκείνους που βρίσκονταν σε αυξημένο κίνδυνο, υπήρχαν περισσότερα βακτήρια των γενών Prevotella και Veillonella σε σύγκριση με τους υγιείς συμμετέχοντες.
Οι διαφορές αυτές δεν αποδεικνύουν ότι τα συγκεκριμένα βακτήρια προκαλούν τη νόσο. Δείχνουν όμως ότι το μικροβίωμα του στόματος φαίνεται να αλλάζει σε σχέση με την παρουσία ή τον κίνδυνο της συγκεκριμένης αυτοάνοσης πάθησης.
Τι σχέση έχει το στόμα με τις αρθρώσεις;
Η απάντηση δεν είναι ακόμη πλήρως γνωστή.
Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και χρόνια ότι υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στη στοματική υγεία, το μικροβίωμα και το ανοσοποιητικό σύστημα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η σχέση της περιοδοντικής νόσου και ορισμένων βακτηρίων με τη ρευματοειδή αρθρίτιδα.
Αν οι επιστήμονες καταφέρουν να κατανοήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια ποιες αλλαγές στο μικροβίωμα εμφανίζονται πριν από την έναρξη της νόσου, ίσως στο μέλλον μπορέσουν να αξιοποιήσουν αυτές τις πληροφορίες για την έγκαιρη αναγνώριση ανθρώπων που χρειάζονται στενότερη παρακολούθηση.
Το σάλιο, άλλωστε, είναι ένα εύκολα προσβάσιμο βιολογικό δείγμα. Η ιδέα ενός απλού ελέγχου που θα μπορούσε να αποκαλύπτει πρώιμες αλλαγές στο ανοσοποιητικό σύστημα είναι ιδιαίτερα ελκυστική.
Προς το παρόν, όμως, κάτι τέτοιο δεν αποτελεί διαθέσιμη διαγνωστική εξέταση. Χρειάζονται περισσότερες και μεγαλύτερες μελέτες για να διαπιστωθεί πόσο αξιόπιστα μπορούν αυτές οι μικροβιακές αλλαγές να προβλέψουν την εμφάνιση της νόσου.