Ανεβαίνουμε μια σκάλα, σηκωνόμαστε από την καρέκλα ή λυγίζουμε το πόδι και ακούμε ένα «κρακ». Μερικές φορές μοιάζει περισσότερο με τρίξιμο ή με μικρά συνεχόμενα κλικ. Είναι εύκολο να σκεφτούμε ότι κάτι δεν πάει καλά με το γόνατο, όμως ο ήχος από μόνος του δεν αποτελεί συνήθως λόγο ανησυχίας, μιας και είναι συχνός ακόμη και σε γόνατα που δεν πονούν.
Μάλιστα, σύμφωνα με πρόσφατη επιστημονική ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε στο British Journal of Sports Medicine, καταγράφηκε σε περίπου έναν στους τρεις ανθρώπους χωρίς πόνο. Τι μπορεί, λοιπόν, να προκαλεί τον ήχο και πότε χρειάζεται προσοχή;
Η φυσιολογική κίνηση της άρθρωσης
Όταν λυγίζουμε και τεντώνουμε το γόνατο, η επιγονατίδα κινείται σε μια αύλακα στο κάτω μέρος του μηριαίου οστού. Αυτή η κίνηση, όπως και μεταβολές της πίεσης μέσα στην άρθρωση, μπορεί να συνοδεύεται από ήχους. Αν το γόνατο λειτουργεί κανονικά και δεν πονά, ένα περιστασιακό «κρακ» συνήθως δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας. Μπορεί να το προσέξουμε περισσότερο όταν κινούμαστε ξανά, αφού έχουμε μείνει αρκετή ώρα στην ίδια θέση.
Πόνος γύρω από την επιγονατίδα
Το επιγονατιδομηριαίο σύνδρομο εκδηλώνεται με πόνο μπροστά στο γόνατο ή γύρω από την επιγονατίδα, ιδιαίτερα όταν ανεβαίνουμε σκάλες, τρέχουμε ή κάνουμε βαθύ κάθισμα. Κάποιες φορές ακούγεται και τρίξιμο ή κλικ. Εκείνο που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι ο πόνος και οι κινήσεις που τον προκαλούν. Η αντιμετώπιση συνήθως περιλαμβάνει προσαρμογή των δραστηριοτήτων που ενοχλούν και κατάλληλες ασκήσεις ενδυνάμωσης.
Οστεοαρθρίτιδα & γόνατο
Στην οστεοαρθρίτιδα αλλάζουν σταδιακά ο χόνδρος και άλλοι ιστοί της άρθρωσης. Το γόνατο μπορεί να κάνει έναν ήχο σαν τρίξιμο όταν κινείται, όμως συνήθως υπάρχουν και άλλα συμπτώματα, όπως πόνος, δυσκαμψία ή πρήξιμο. Για παράδειγμα, μπορεί να δυσκολευόμαστε στις σκάλες ή να νιώθουμε το γόνατο δύσκαμπτο όταν σηκωνόμαστε αφού μείναμε για ώρα καθιστοί. Ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση, η τακτική κίνηση και η κατάλληλη ενδυνάμωση μπορούν να βοηθήσουν στη λειτουργία του γονάτου.
Μεγαλύτερη κινητικότητα ή αστάθεια στο γόνατο
Μερικοί άνθρωποι έχουν αρθρώσεις με μεγαλύτερο εύρος κίνησης. Αυτό από μόνο του δεν αποτελεί πρόβλημα, μπορεί όμως να συνδέεται με αστάθεια της επιγονατίδας. Αν μαζί με τον ήχο νιώθουμε ότι η επιγονατίδα «γλιστρά» ή ότι το γόνατο υποχωρεί, χρειάζεται αξιολόγηση, ιδιαίτερα αν η αίσθηση εμφανίστηκε μετά από τραυματισμό.
Πότε χρειάζεται έλεγχος;
Αν το «κρακ» συνοδεύεται από πόνο που επιμένει, πρήξιμο ή αίσθηση ότι το γόνατο υποχωρεί, καλό είναι να ζητήσουμε ιατρική αξιολόγηση. Χρειάζεται πιο άμεση εκτίμηση αν «κλειδώνει», δεν μπορούμε να στηριχτούμε στο πόδι, εμφανιστεί έντονο πρήξιμο ή το γόνατο είναι κόκκινο και ζεστό και έχουμε πυρετό. Αυτό που μας καθοδηγεί, τελικά, δεν είναι μόνο ο ήχος αλλά το πώς νιώθουμε και πώς κινείται συνολικά το γόνατο.