Ο οργανισμός χρειάζεται να διατηρεί τη θερμοκρασία του μέσα σε σχετικά στενά όρια. Όταν το περιβάλλον είναι πολύ ζεστό ή όταν παράγουμε πολλή θερμότητα κατά τη σωματική δραστηριότητα, ενεργοποιούνται μηχανισμοί που βοηθούν το σώμα να ψυχθεί.
Ένας από τους σημαντικότερους είναι η εφίδρωση. Όταν ο ιδρώτας εξατμίζεται από την επιφάνεια του δέρματος, απομακρύνεται θερμότητα από το σώμα. Παράλληλα, τα επιφανειακά αιμοφόρα αγγεία διαστέλλονται, ώστε περισσότερη θερμότητα να μεταφερθεί προς το δέρμα.
Η διαδικασία αυτή λειτουργεί καλύτερα όταν ο αέρας δεν είναι υπερβολικά υγρός. Σε περιβάλλον με υψηλή υγρασία, ο ιδρώτας εξατμίζεται δυσκολότερα και η ψύξη γίνεται λιγότερο αποτελεσματική.
Όταν το σώμα συνεχίζει να θερμαίνεται, μπορεί να εμφανιστούν σημάδια όπως έντονη εφίδρωση, αδυναμία, πονοκέφαλος, ζάλη, ναυτία ή κράμπες. Αυτά αποτελούν προειδοποιητικά σημάδια ότι χρειάζεται άμεση απομάκρυνση από τη ζέστη και προσπάθεια ψύξης.
Σε πιο σοβαρή υπερθέρμανση μπορεί να επηρεαστεί η λειτουργία του εγκεφάλου, με σύγχυση, αλλαγή συμπεριφοράς ή απώλεια συνείδησης. Η κατάσταση αυτή αποτελεί επείγον περιστατικό.
Η πρόληψη είναι σημαντική ιδιαίτερα τις πολύ ζεστές ημέρες. Η παραμονή σε δροσερό χώρο, η αποφυγή έντονης δραστηριότητας στις θερμότερες ώρες και η κατάλληλη ένδυση μπορούν να μειώσουν την επιβάρυνση.
Δεν πρέπει όμως να περιμένουμε να αισθανθούμε ακραία δίψα ή εξάντληση για να κάνουμε διάλειμμα. Η έγκαιρη απομάκρυνση από τη ζέστη είναι πολύ πιο αποτελεσματική.
Το σώμα διαθέτει ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό σύστημα θερμορύθμισης, αλλά υπάρχουν όρια. Όταν η θερμότητα που παράγεται ή απορροφάται είναι μεγαλύτερη από εκείνη που μπορεί να αποβληθεί, η θερμοκρασία του οργανισμού μπορεί να αρχίσει να αυξάνεται επικίνδυνα.