Δύο άνθρωποι με την ίδια πάθηση φτάνουν σε μια δομή υγείας. Ο ένας παραπέμπεται για χειρουργική επέμβαση ή άλλη εντατική θεραπεία, ενώ ο άλλος αντιμετωπίζεται κυρίως με φάρμακα. Η επιλογή μπορεί να εξαρτάται από πολλούς κλινικούς παράγοντες. Μια νέα ανασκόπηση, όμως, διαπιστώνει ότι το φύλο φαίνεται να συνδέεται σταθερά με το είδος της θεραπείας που προσφέρεται. Ερευνητές από το University of St Andrews στη Σκωτία ανέλυσαν 41 μελέτες που είχαν δημοσιευθεί από το 2018 έως το 2023. Σύμφωνα με την ανασκόπηση, οι γυναίκες φάνηκαν να έχουν μικρότερη πιθανότητα από τους άνδρες να λάβουν ή να τους προταθούν πιο επεμβατικές και εντατικές παρεμβάσεις, όπως χειρουργικές επεμβάσεις και ισχυρά αναλγητικά.
Το μοτίβο εμφανίστηκε σε διαφορετικούς τομείς της ιατρικής, μεταξύ των οποίων η καρδιολογία, η χειρουργική, οι μεταμοσχεύσεις και η επείγουσα φροντίδα αλλά και υπηρεσίες, γεγονός που προβλημάτισε περισσότερο τους ερευνητές.
Από την καρδιά μέχρι τη νόσο Πάρκινσον
Στην περίπτωση των καρδιαγγειακών παθήσεων, γυναίκες με καρδιακή ανεπάρκεια, έμφραγμα ή ταχυκαρδία αντιμετωπίζονταν συχνότερα συντηρητικά, κυρίως με φαρμακευτική αγωγή. Οι άνδρες φάνηκαν να έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να υποβληθούν σε επεμβατικές θεραπείες, όπως η αορτοστεφανιαία παράκαμψη, γνωστή ως bypass, ή η αγγειοπλαστική για τη διάνοιξη στενωμένων αρτηριών (μπαλονάκι).
Διαφορές καταγράφηκαν και στη νευρολογία. Στη περίπτωση νόσου Πάρκινσον, οι άνδρες παραπέμπονταν συχνότερα για εν τω βάθει εγκεφαλική διέγερση. Πρόκειται για θεραπεία κατά την οποία εμφυτεύεται μια συσκευή που στέλνει ηλεκτρικά ερεθίσματα σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου, με στόχο τον καλύτερο έλεγχο ορισμένων συμπτωμάτων.
Οι γυναίκες είχαν επίσης μικρότερη πιθανότητα να λάβουν μόσχευμα ήπατος ή να παραπεμφθούν για χειρουργική αντιμετώπιση. Παρότι τα επιμέρους ευρήματα δεν ήταν ίδια σε κάθε μελέτη, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι γυναίκες οδηγούνταν συχνότερα προς λιγότερο επεμβατικές επιλογές.
Διαφορετική θεραπεία δεν σημαίνει αυτομάτως χειρότερη φροντίδα
Μια επεμβατική ή εντατική θεραπεία δεν αποτελεί πάντοτε την καλύτερη επιλογή. Η ηλικία, η κατάσταση της υγείας, άλλες παθήσεις, η βαρύτητα των συμπτωμάτων, οι πιθανότητες επιτυχίας και οι προτιμήσεις του ασθενούς συνυπολογίζονται σε κάθε απόφαση.
Οι ερευνητές δεν μπόρεσαν να προσδιορίσουν εάν όλες οι διαφορές ήταν κλινικά τεκμηριωμένες ούτε εάν οδήγησαν σε χειρότερα αποτελέσματα για τις γυναίκες. Κατέγραψαν όμως, ένα αρκετά συνεπές μοτίβο που εγείρει το ερώτημα αν οι θεραπευτικές αποφάσεις βασίζονται πάντοτε αποκλειστικά στα κλινικά δεδομένα.
Που μπορεί να οφείλονται οι διαφορές σε γυναίκες και άνδρες;
Οι αιτίες παραμένουν ασαφείς. Μία πιθανή εξήγηση, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι η ιστορικά περιορισμένη συμμετοχή των γυναικών στις κλινικές δοκιμές. Για μεγάλο διάστημα, σημαντικό μέρος της ιατρικής γνώσης και αρκετές συστάσεις βασίστηκαν κυρίως σε δεδομένα από άνδρες. Αυτό ενδέχεται να έχει αφήσει κενά ως προς την αποτελεσματικότητα, τους κινδύνους και τις κατάλληλες ενδείξεις ορισμένων θεραπειών στις γυναίκες.
Παρότι η ανασκόπηση δεν αποδεικνύει ποιοι μηχανισμοί μπορεί να κρύβονται πίσω από το φαινόμενο, υπογραμμίζει την ανάγκη να διερευνηθούν συστηματικά.