Το πώς φροντίζουμε την καρδιά μας στη μέση ηλικία μπορεί να επηρεάζει την κατάσταση της υγείας μας στα 70, τα 80 ή τα 90 μας. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα νέας ανάλυσης της Helsinki Businessmen Study, μιας από τις μακροχρόνιες μελέτες που έχουν παρακολουθήσει την υγεία ανθρώπων για πολλές δεκαετίες.
Οι ερευνητές εξέτασαν 2.690 άνδρες, οι οποίοι ήταν περίπου 42 ετών όταν αξιολογήθηκαν για πρώτη φορά. Τότε καταγράφηκαν πέντε βασικοί δείκτες καρδιαγγειακής υγείας: το κάπνισμα, το σωματικό βάρος, η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη και το σάκχαρο στο αίμα.
Η πορεία τους παρακολουθήθηκε για δεκαετίες, μέχρι και τον Ιανουάριο του 2025. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό European Journal of Preventive Cardiology.
Η καρδιά στη μέση ηλικία
Τα αποτελέσματα έδειξαν μια σταθερή σχέση: όσο περισσότερους ευνοϊκούς παράγοντες υγείας είχε ένας άνδρας στα 40 του, τόσο μεγαλύτερη ήταν η πιθανότητα να ζήσει μέχρι τα 90.
Μόλις 6,8% των ανδρών που δεν είχαν κανέναν από τους πέντε ευνοϊκούς δείκτες έφτασαν τα 90. Στην ομάδα που είχε και τους πέντε, το ποσοστό έφτασε το 41,9%.
Η διαφορά, επομένως, δεν αφορούσε απλώς λίγα επιπλέον χρόνια ζωής. Συνδεόταν και με το πώς ήταν αυτά τα χρόνια.
Η καλή καρδιαγγειακή υγεία δεν συνδέθηκε μόνο με μεγαλύτερη επιβίωση, αλλά και με μεγαλύτερη πιθανότητα να φτάσει κάποιος σε προχωρημένη ηλικία διατηρώντας καλύτερη λειτουργικότητα.
Το βάρος και οι συνήθειες έχουν σημασία από νωρίς
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η μεταβολή του σωματικού βάρους.
Οι άνδρες με το χειρότερο προφίλ υγείας είχαν πάρει κατά μέσο όρο περίπου 18 κιλά από την ηλικία των 25 ετών έως τη μέση ηλικία. Αντίθετα, όσοι είχαν και τους πέντε ευνοϊκούς δείκτες είχαν πάρει περίπου 3,5 κιλά.
Το εύρημα δεν σημαίνει ότι η διατήρηση ενός συγκεκριμένου βάρους εξασφαλίζει μακροζωία. Δείχνει όμως πόσο σημαντικό μπορεί να είναι να περιορίζονται οι παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου πριν εγκατασταθούν για πολλά χρόνια.
Το ίδιο ισχύει για το κάπνισμα, την αρτηριακή πίεση, τη χοληστερόλη και το σάκχαρο. Πρόκειται για παράγοντες που μπορούν σε μεγάλο βαθμό να παρακολουθούνται και, ανάλογα με την περίπτωση, να αντιμετωπίζονται έγκαιρα.
Δεν μετρά μόνο το πόσο θα ζήσουμε
Η μελέτη φωτίζει μια πλευρά της μακροζωίας που συχνά περνά σε δεύτερο πλάνο.
Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να προσθέσουμε χρόνια στη ζωή, αλλά να αυξήσουμε τις πιθανότητες αυτά τα χρόνια να συνοδεύονται από καλή λειτουργικότητα, ανεξαρτησία και καλύτερη ποιότητα ζωής.
Φυσικά, κανένας συνδυασμός παραγόντων δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα πόσα χρόνια θα ζήσει ένας άνθρωπος ή πώς θα γεράσει. Η συγκεκριμένη έρευνα αφορά άνδρες μιας συγκεκριμένης γενιάς και πληθυσμού και, επειδή είναι μελέτη παρατήρησης, δεν αποδεικνύει ότι ένας συγκεκριμένος παράγοντας προκαλεί από μόνος του τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.