Αν και δεν πρόκειται για κάποιο «φυσικό υπνωτικό», μικρές μελέτες έχουν συνδέσει το ακτινίδιο πριν από τον ύπνο με βελτιώσεις σε ορισμένους δείκτες της ποιότητάς του. Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία για τα οφέλη του στην πέψη και ιδιαίτερα στη δυσκοιλιότητα είναι σαφώς ισχυρότερα.
Το ενδιαφέρον είναι ότι στις σχετικές έρευνες επαναλαμβάνεται ένας πολύ συγκεκριμένος αριθμός: δύο ακτινίδια την ημέρα. Αξίζει λοιπόν να δούμε τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα – και πού χρειάζεται ακόμη περισσότερη έρευνα.
Δυο ακτινίδια πριν από τον ύπνο;
Μία από τις μελέτες που προκάλεσαν το επιστημονικό ενδιαφέρον για το ακτινίδιο και τον ύπνο δημοσιεύθηκε στο Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition. Σε αυτή συμμετείχαν 24 ενήλικες ηλικίας 20 έως 55 ετών, οι οποίοι αντιμετώπιζαν προβλήματα ύπνου.
Για τέσσερις εβδομάδες, οι συμμετέχοντες έτρωγαν δύο ακτινίδια περίπου μία ώρα πριν πέσουν για ύπνο. Μετά το τέλος της παρέμβασης, οι ερευνητές κατέγραψαν βελτιώσεις στον χρόνο που χρειάζονταν για να αποκοιμηθούν, στον χρόνο που παρέμεναν ξύπνιοι μετά την έναρξη του ύπνου, καθώς και στη συνολική διάρκεια και ποιότητά του.
Μάλιστα, ο συνολικός χρόνος ύπνου αυξήθηκε κατά 13,4%. Ωστόσο, η συγκεκριμένη μελέτη ήταν πολύ μικρή και δεν διέθετε ξεχωριστή ομάδα ελέγχου. Επομένως, τα αποτελέσματά της είναι ενδιαφέροντα, αλλά δεν αρκούν για να αποδείξουν ότι το ακτινίδιο βελτιώνει τον ύπνο.
Ύπνος & πέψη: Γιατί το ακτινίδιο έχει μπει στο μικροσκόπιο;
Έχουν προταθεί διάφορες πιθανές εξηγήσεις για τη σχέση του ακτινιδίου με τον ύπνο. Το φρούτο περιέχει μεταξύ άλλων σεροτονίνη, φυλλικό οξύ και αντιοξειδωτικές ενώσεις, ενώ ξεχωρίζει για την υψηλή περιεκτικότητά του σε βιταμίνη C.
Η σεροτονίνη συμμετέχει στη ρύθμιση του κύκλου ύπνου-αφύπνισης και αποτελεί πρόδρομη ουσία για τη σύνθεση μελατονίνης. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως η σεροτονίνη που περιέχει το ακτινίδιο είναι υπεύθυνη για καλύτερο ύπνο. Οι μηχανισμοί που θα μπορούσαν να εξηγήσουν τα πρώιμα ευρήματα δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί.
Γι’ αυτό και το ακτινίδιο δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως θεραπεία για την αϋπνία. Ειδικά όταν οι δυσκολίες στον ύπνο επιμένουν, χρειάζεται να διερευνηθούν οι αιτίες τους και όχι απλώς να αναζητηθεί ένα τρόφιμο που θα τις «διορθώσει».
Στην πέψη, τα στοιχεία είναι ισχυρότερα
Εκεί όπου το ακτινίδιο έχει πιο γερή επιστημονική βάση είναι η λειτουργία του εντέρου.
Μεγάλη διεθνής μελέτη εξέτασε άτομα με λειτουργική δυσκοιλιότητα, άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου με δυσκοιλιότητα και υγιείς συμμετέχοντες. Οι εθελοντές κατανάλωναν δύο πράσινα ακτινίδια καθημερινά για τέσσερις εβδομάδες.
Η καθημερινή κατανάλωση ακτινιδίων συνδέθηκε με κλινικά σημαντική αύξηση των πλήρων αυθόρμητων κενώσεων στα άτομα με δυσκοιλιότητα, καθώς και με μείωση των ενοχλήσεων από το πεπτικό σύστημα.
Τα ακτινίδια περιέχουν φυτικές ίνες, ενώ η υψηλή περιεκτικότητά τους σε νερό και άλλα συστατικά τους έχει επίσης μελετηθεί για τον πιθανό ρόλο τους στη λειτουργία του πεπτικού συστήματος.
Ένα μικρό φρούτο με μεγάλη διατροφική αξία
Ανεξάρτητα από το αν τελικά αποδειχθεί ότι το ακτινίδιο μπορεί πράγματι να βοηθήσει τον ύπνο, παραμένει ένα θρεπτικό φρούτο που μπορεί εύκολα να ενταχθεί σε μια ισορροπημένη διατροφή.
Προσφέρει φυτικές ίνες, κάλιο και άλλα μικροθρεπτικά συστατικά, ενώ είναι ιδιαίτερα πλούσιο σε βιταμίνη C. Επιπλέον, δεν χρειάζεται ιδιαίτερη προετοιμασία: μπορείτε να το καταναλώσετε μόνο του ή να το συνδυάσετε, για παράδειγμα, με γιαούρτι.
Πότε να το φάτε;
Στην αρχική μελέτη για τον ύπνο, οι συμμετέχοντες κατανάλωναν δύο ακτινίδια μία ώρα πριν από την κατάκλιση για τέσσερις εβδομάδες. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η μία ώρα αποτελεί κάποια αποδεδειγμένη «ιδανική» χρονική στιγμή.
Αν σας αρέσει το ακτινίδιο και δεν σας προκαλεί ενόχληση, μπορείτε απλώς να το εντάξετε στο βραδινό σας σνακ. Μην περιμένετε βέβαια ότι δύο ακτινίδια θα λειτουργήσουν σαν… υπνωτικό.
Η μέχρι σήμερα εικόνα είναι περισσότερο υποσχόμενη παρά οριστική: για την πέψη υπάρχουν αρκετά ισχυρά δεδομένα, ενώ για τον ύπνο υπάρχουν ενδιαφέρουσες πρώτες ενδείξεις που χρειάζονται επιβεβαίωση από μεγαλύτερες και καλύτερα ελεγχόμενες μελέτες. Και μέχρι να έχουμε αυτές τις απαντήσεις, το ακτινίδιο παραμένει πρωτίστως αυτό που ήταν πάντα: ένα θρεπτικό φρούτο – με μερικά επιπλέον πιθανά οφέλη που η επιστήμη συνεχίζει να εξετάζει.