Ο επαρκής ύπνος δεν είναι σημαντικός μόνο για να ξυπνάμε ξεκούραστοι. Νέα μελέτη να επισημαίνει ότι ακόμη και η απώλεια λίγο παραπάνω από μίας ώρας ύπνου κάθε βράδυ, μπορεί να έχει μεγαλύτερες αρνητικές συνέπειες απ’ ό, τι ενδεχομένως φανταζόμασταν. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα ευρήματα, η συστηματική απώλεια περίπου 80 λεπτών ύπνου κάθε νύχτα φαίνεται να συνδέεται με μεγαλύτερο σωματικό βάρος και περισσότερες ώρες καθιστικής ζωής μέσα στην ημέρα. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι όταν δεν κοιμόμαστε αρκετά, δεν επηρεάζεται μόνο το επίπεδο της ενέργειάς μας, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται την πείνα, τον κορεσμό και την κατανάλωση ενέργειας.
Τι ακριβώς διαπίστωσαν οι ερευνητές
Στη μελέτη συμμετείχαν ενήλικες, των οποίων οι συνήθειες ύπνου, το σωματικό βάρος και τα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας αξιολογήθηκαν με αντικειμενικές μετρήσεις.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι κοιμούνταν κατά μέσο όρο περίπου μία ώρα και είκοσι λεπτά λιγότερο:
- είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι,
- περνούσαν περισσότερο χρόνο καθιστοί μέσα στην ημέρα,
- ήταν λιγότερο δραστήριοι συνολικά.
Οι ερευνητές επισημαίνουν, ωστόσο, ότι πρόκειται για παρατηρησιακή μελέτη, γεγονός που σημαίνει ότι τα ευρήματα δείχνουν συσχέτιση και όχι σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Με άλλα λόγια, η έρευνα δεν αποδεικνύει ότι η απώλεια ύπνου από μόνη της προκαλεί αύξηση βάρους. Ενισχύει όμως τα ήδη υπάρχοντα επιστημονικά στοιχεία που δείχνουν ότι ο ανεπαρκής ύπνος αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα που μπορεί να επηρεάζει τον μεταβολισμό, τις διατροφικές επιλογές και, μακροπρόθεσμα, το σωματικό βάρος.
Βάρος: Γιατί ο λίγος ύπνος επηρεάζει τη ζυγαριά;
Οι ειδικοί εξηγούν ότι ο ανεπαρκής ύπνος μπορεί να επηρεάσει τον οργανισμό με πολλούς τρόπους:
Οι ορμόνες της πείνας αλλάζουν
Όταν κοιμόμαστε λιγότερο, διαταράσσεται η ισορροπία δύο βασικών ορμονών που ρυθμίζουν την όρεξη: της γκρελίνης, που αυξάνει το αίσθημα της πείνας, και της λεπτίνης, που μας βοηθά να αισθανόμαστε χορτάτοι. Το αποτέλεσμα είναι ότι συχνά πεινάμε περισσότερο και δυσκολευόμαστε να ελέγξουμε την ποσότητα του φαγητού.
Έχουμε λιγότερη ενέργεια για κίνηση
Η κόπωση που προκαλεί η έλλειψη ύπνου μπορεί να μας οδηγήσει σε λιγότερη φυσική δραστηριότητα και περισσότερο χρόνο στον καναπέ ή μπροστά σε μια οθόνη. Αυτό σημαίνει ότι καίμε λιγότερες θερμίδες μέσα στην ημέρα.
Αυξάνονται οι λιγούρες
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι όταν δεν κοιμόμαστε αρκετά, ο εγκέφαλος ανταποκρίνεται πιο έντονα σε τροφές πλούσιες σε ζάχαρη και λιπαρά. Έτσι, είναι πιο πιθανό να αναζητήσουμε ενεργειακά πυκνά σνακ, ιδιαίτερα τις απογευματινές και βραδινές ώρες.
Πόσο ύπνο χρειαζόμαστε;
Οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται 7 με 9 ώρες ύπνου κάθε βράδυ, σύμφωνα με τις διεθνείς συστάσεις. Φυσικά, οι ανάγκες διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, όμως η σταθερή έλλειψη ύπνου έχει προφανώς επιπτώσεις που ξεπερνούν την απλή υπνηλία.
Μικρές αλλαγές που μπορούν να βοηθήσουν
Αν δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε αρκετά, οι ειδικοί προτείνουν:
- να πηγαίνετε για ύπνο και να ξυπνάτε περίπου την ίδια ώρα κάθε μέρα,
- να αποφεύγετε τις οθόνες τουλάχιστον μία ώρα πριν τον ύπνο,
- να περιορίζετε την καφεΐνη αργά το απόγευμα και το βράδυ,
- να διατηρείτε το υπνοδωμάτιο δροσερό, ήσυχο και σκοτεινό,
- να εντάξετε λίγη φυσική δραστηριότητα στην καθημερινότητά σας.
Το βάρος δεν εξαρτάται μόνο από το τι τρώμε
Η νέα μελέτη υπενθυμίζει ότι η διατήρηση ενός υγιούς βάρους δεν εξαρτάται μόνο από το τι τρώμε ή πόσο γυμναζόμαστε. Ο ύπνος αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό πυλώνα της υγείας, επηρεάζοντας τον μεταβολισμό, την όρεξη και την καθημερινή μας δραστηριότητα. Αν λοιπόν προσπαθείτε να ελέγξετε το βάρος σας, ίσως αξίζει να δώσετε την ίδια προσοχή και στις ώρες που κοιμάστε.