Στο προσκήνιο ήρθε και πάλι, με αφορμή τον θάνατο του παλαίμαχου ποδοσφαιριστή Παρασκευά Άντζα, η ALS, γνωστή και ως νόσος κινητικού νευρώνα ή Αμυοτροφική Πλευρική Σκλήρυνση.
Πρόκειται για μια σπάνια, αλλά σοβαρή νευροεκφυλιστική ασθένεια που επηρεάζει σταδιακά τα νευρικά κύτταρα τα οποία ελέγχουν τις κινήσεις των μυών.
Παρόλο που θεωρείται σχετικά σπάνια, η έγκαιρη αναγνώριση των πρώτων συμπτωμάτων μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στη σωστή διάγνωση και στην καλύτερη διαχείριση της καθημερινότητας του ασθενούς.
Τα πρώτα σημάδια της ALS
Συχνά εμφανίζονται ύπουλα και εξελίσσονται αργά, με αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι να τα αποδίδουν αρχικά στην κόπωση, στο άγχος ή σε μυοσκελετικά προβλήματα. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται.
-Μυϊκή αδυναμία χωρίς προφανή λόγο
Ένα από τα πιο συχνά πρώιμα σημάδια της ALS είναι η ανεξήγητη μυϊκή αδυναμία. Κάποιος μπορεί να αρχίσει να δυσκολεύεται να σηκώσει αντικείμενα, να κουμπώσει ένα πουκάμισο ή να κρατήσει σταθερά ένα ποτήρι.
Σε άλλες περιπτώσεις, η αδυναμία εμφανίζεται στα πόδια και εκδηλώνεται με αστάθεια στο περπάτημα ή συχνά σκοντάμματα.
Η αδυναμία συνήθως ξεκινά σε μία περιοχή του σώματος και σταδιακά επεκτείνεται.
-Μυϊκές συσπάσεις και κράμπες
Οι μικρές ακούσιες συσπάσεις των μυών — γνωστές ως «μυοκυμίες» — αποτελούν επίσης πιθανό πρώιμο σύμπτωμα. Αν και μπορεί να εμφανιστούν και σε υγιείς ανθρώπους, όταν συνοδεύονται από αδυναμία ή επιδείνωση της κινητικότητας χρειάζονται αξιολόγηση από νευρολόγο.
-Δυσκολία στην ομιλία
Σε ορισμένες μορφές της ασθένειας, αρχικά επηρεάζεται η ομιλία. Έτσι, η φωνή μπορεί να γίνει πιο αργή, βραχνή ή μπερδεμένη.
Μερικοί άνθρωποι δυσκολεύονται να προφέρουν συγκεκριμένες λέξεις ή νιώθουν ότι «βαραίνει» η γλώσσα τους.
-Δυσκολία στην κατάποση
Η δυσκολία στην κατάποση τροφών ή υγρών μπορεί επίσης να αποτελεί πρώιμη ένδειξη της νόσου και μπορεί να οδηγήσει σε υποσιτισμό ή αφυδάτωση αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.
-Αλλαγές στο περπάτημα και στην ισορροπία
Άτομα με πρώιμη ALS συχνά παρατηρούν αλλαγές στον τρόπο που περπατούν.
Μπορεί να εμφανιστούν αστάθεια, πτώσεις χωρίς εμφανή λόγο, αδυναμία στο ένα πόδι, κόπωση μετά από μικρή απόσταση, δυσκολία στο ανέβασμα σκάλας.
-Κόπωση και μειωμένη αντοχή
Η έντονη κόπωση αποτελεί ένα ακόμη σύμπτωμα που πολλοί ασθενείς περιγράφουν πριν από τη διάγνωση.
Ακόμη και απλές καθημερινές δραστηριότητες μπορεί να γίνουν πιο δύσκολες, με την εξάντληση να μην σχετίζεται απαραίτητα με έλλειψη ύπνου ή υπερκόπωση.
Πότε πρέπει κάποιος να απευθυνθεί σε γιατρό
Τα παραπάνω συμπτώματα δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι κάποιος πάσχει από ALS, καθώς πολλές άλλες παθήσεις μπορούν να προκαλέσουν παρόμοια σημάδια.
Αλλά, όταν τα συμπτώματα επιμένουν, επιδεινώνονται ή συνδυάζονται είναι σημαντικό να γίνει αξιολόγηση από ειδικό νευρολόγο.