H ισπανίδα Μαρία Μπράνιας Μορέρα ήταν ο γηραιότερος άνθρωπος στον κόσμο, όταν πέθανε τον Αύγουστο του 2024 σε ηλικία 117,5 ετών στο γηροκομείο «Santa Maria del Tura» της πόλης Ολότ, στη βορειοανατολική Ισπανία, όπου ζούσε τα τελευταία 20 χρόνια.
«Δεν έκανα τίποτα το ιδιαίτερο για να φτάσω σε αυτή την ηλικία», είχε πει σε συνέντευξή της στην El País πριν πεθάνει. Ωστόσο ο δρ Εστέλερ διαφωνεί. Εκτός από το γενετικό της προφίλ και τον υγιεινό τρόπο ζωής της, ο ισπανός γενετιστής δήλωσε στους New York Times πως το γεγονός ότι επέζησε από πολέμους και διάφορες κακουχίες τη βοήθησε να ζήσει περισσότερο: «Πιστεύεται ότι οι άνθρωποι που έχουν επιβιώσει από δυσκολίες έχουν ένα πλεονέκτημα», εξήγησε.
Η Μαρία Μπράνιας παντρεύτηκε έναν γιατρό με τον οποίο έζησε 40 χρόνια στη Ζιρόνα της Καταλονίας μέχρι τον θάνατό του συζύγου της σε ηλικία 72 ετών. Απέκτησαν τρία παιδιά (ο γιος της πέθανε περίπου 50 ετών, αλλά οι κόρες της, πάνω από 90 ετών σήμερα, ζουν και οι δύο), 11 εγγόνια και πολλά δισέγγονα.
Η υπεραιωνόβια Καταλανή πέθανε ήσυχα στον ύπνο της και μέχρι τέλους η υγεία της ήταν εκπληκτικά καλή, ανέφερε ο Guardian. «Το μυαλό της είναι απόλυτα διαυγές. Θυμάται με εντυπωσιακή ακρίβεια επεισόδια από τότε που ήταν μόλις τεσσάρων ετών και δεν έχει καρδιαγγειακή νόσο, η οποία είναι συχνή στους ηλικιωμένους. Τα μόνα που την ταλαιπωρούν είναι κάποια προβλήματα κινητικότητας και ακοής. Είναι απίστευτο», είχε δηλώσει το 2023 ο δρ Εστέλερ σε συνέντευξή του στην ισπανική εφημερίδα ABC.
Προστατευμένη μέχρι τα βαθιά γεράματα
Ανάμεσα σε μια σειρά από ανακαλύψεις, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα τελομερή (τα οποία ενεργούν ως προστατευτικά καλύμματα στα άκρα των χρωμοσωμάτων) της Μορέρα ήταν εξαιρετικά κοντά, ένα σαφές σημάδι γήρανσης στα κύτταρά της. Το ανοσοποιητικό της σύστημα έδειχνε επίσης σημάδια γήρανσης, ήταν επιρρεπές σε φλεγμονές και είχε αποκτήσει μεταλλάξεις που οδηγούν σε λευχαιμία.
Παρ’ όλα αυτά φαινόταν καλά προστατευμένη. Μια προσεκτική εξέταση του DNA της αποκάλυψε γονιδιακές παραλλαγές που προστάτευαν τα καρδιακά και εγκεφαλικά της κύτταρα από ασθένειες και άνοια. Είχε χαμηλά επίπεδα φλεγμονής σε όλο της το σώμα, γεγονός που μείωσε τον κίνδυνο καρκίνου και διαβήτη, και αποτελεσματικό μεταβολισμό χοληστερόλης και λίπους. «Ολα αυτά είναι κρίσιμα επειδή συνδέονται με ασθένειες που είναι τυπικές στους ηλικιωμένους και στο τέλος σε σκοτώνουν», εξήγησε ο Εστέλερ στον Guardian.
Στη συνέχεια η ομάδα στράφηκε σε επιγενετικά «ρολόγια», τα οποία εξετάζουν τα πρότυπα γονιδιακής έκφρασης (μετρούν πόσο γερασμένο είναι πραγματικά το σώμα μας), για να αξιολογήσουν τη βιολογική ηλικία της Μορέρα. «Hταν τουλάχιστον 10 με 15 χρόνια νεότερη [από την χρονολογική της ηλικία]», είπε ο Εστέλερ. Το μικροβίωμα του εντέρου της ήταν επίσης πολύ νεαρό για την ηλικία της, με άφθονο Bifidobacterium, το οποίο θεωρείται επίσης ευεργετικό για την υγεία.
Εκτός από το καλό της κύτταρο και τον υγιεινό τρόπο ζωής, η Μορέρα έζησε επίσης μια καλή κοινωνική ζωή, με φίλους και συγγενείς κοντά της. Σίγουρα όλα αυτά βοήθησαν, δήλωσε ο Εστέλερ.
Ο ισπανός γενετιστής ελπίζει, τέλος, ότι ο πλούτος των πληροφοριών που αποκόμισαν θα βοηθήσει τους επιστήμονες να αναπτύξουν νέες θεραπείες που θα διατηρούν τους ανθρώπους υγιείς στα γηρατειά. «Μπορούμε να αναπτύξουμε φάρμακα για να αναπαράγουμε τις επιδράσεις των καλών γονιδίων», είπε και διευκρίνισε: «Οι γονείς της Μαρίας της έδωσαν πολύ καλά γονίδια, αλλά δεν μπορούμε να επιλέγουμε τους γονείς μας».
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News


