Το να περνάμε χρόνο με έναν δύσκολο άνθρωπο μπορεί να επηρεάσει τη διάθεσή μας βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι δύσκολες σχέσεις μπορεί να έχουν επιζήμια επίδραση στην σωματική μας υγεία, πιθανώς κάνοντάς μας να γερνάμε πιο γρήγορα!
Η μελέτη, η οποία χρηματοδοτήθηκε από το αμερικανικό Ινστιτούτο Γήρανσης και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences, εξέτασε τις επιπτώσεις που έχει στην υγεία η συνύπαρξη με ανθρώπους «που δημιουργούν προβλήματα ή κάνουν τη ζωή πιο δύσκολη», όπως τους περιέγραψαν οι επιστήμονες.
Οπως αναφέρει η Washington Post παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα της μελέτης, ενώ οι θετικές σχέσεις έχουν από καιρό συνδεθεί με μια πιο υγιή και μακροχρόνια ζωή, οι ενοχλητικοί άνθρωποι φαίνεται να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα, αυξάνοντας το χρόνιο άγχος και ανεβάζοντας τους βιοδείκτες που σχετίζονται με τη γήρανση.
Η Washington Post ρώτησε μια σειρά από ειδικούς, πώς συμβαίνει αυτό αλλά και πώς μπορούμε να «θωρακιστούμε» απέναντι σε έναν δύσκολο χαρακτήρα.
Πώς οι κοινωνικοί δεσμοί επηρεάζουν τη γήρανση
Είναι γνωστό ότι ένα ισχυρό κοινωνικό δίκτυο προσφέρει προστατευτικά οφέλη καθώς μεγαλώνουμε, καθώς συμβάλλει στη μείωσης του κινδύνου γνωστικής εξασθένησης. Ορισμένες έρευνες έχουν δείξει ότι οι φιλίες μπορεί να έχουν ρόλο ακόμη και στην επιβράδυνση της γήρανσης σε κυτταρικό επίπεδο. «Ομως δεν είναι όλοι οι κοινωνικοί δεσμοί υποστηρικτικοί», δήλωσε στη WP ο Μπιούνγκγιου Λι, επίκουρος καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και κύριος συγγραφέας της μελέτης.
Για παράδειγμα, ορισμένες φιλίες μπορεί να προκαλούν αμφιθυμία, πράγμα που σημαίνει ότι προκαλούν προβλήματα ή δημιουργούν στρες, αν και ταυτόχρονα προσφέρουν και θετικά στοιχεία, όπως υποστήριξη και συντροφικότητα, εξήγησε από την πλευρά της η καθηγήτρια Κοινωνιολογίας Μπρία Πέρι, αναπληρώτρια διευθύντρια στο Ινστιτούτο Κοινωνιοϊατρικών Ερευνών Irsay, η οποία επίσης συμμετείχε στη μελέτη. Αλλες σχέσεις είναι «σχεδόν αποκλειστικά στρεσογόνες», σύμφωνα με την ίδια.
Οι επαφές με δύσκολους ανθρώπους μπορεί να λειτουργούν ως χρόνιοι στρεσογόνοι παράγοντες, κάνοντας τη ζωή πραγματικά πολύ δύσκολη», εξήγησαν οι επιστήμονες.
Για να κατανοήσουν πώς οι αρνητικές σχέσεις μπορεί να επηρεάζουν τη βιολογική γήρανση — δηλαδή το πόσο γρήγορα γερνούν τα κύτταρά σας, κάτι που δεν συμβαδίζει πάντα με τη χρονολογική ηλικία ενός ατόμου — ο Λι και οι συνεργάτες του συνέλεξαν δεδομένα για περισσότερα από 2.000 άτομα.
Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με τις κοινωνικές σχέσεις που είχαν κατά τους προηγούμενους έξι μήνες. Στη συνέχεια απάντησαν σε συμπληρωματικές ερωτήσεις, όπως πόσο συχνά κάποιο άτομο τους ενοχλούσε, δημιουργούσε προβλήματα ή γενικά έκανε τη ζωή τους πιο δύσκολη. Τούς ζητήθηκε επίσης να αξιολογήσουν οι ίδιοι τη συνολική κατάσταση της υγείας τους, ενώ έδωσαν και δείγματα σάλιου, τα οποία οι ερευνητές ανέλυσαν για μεταβολές στο DNA που σηματοδοτούν τη βιολογική γήρανση, με σκοπό να συγκρίνουν τους ρυθμούς γήρανσης εκείνων που είχαν «ενοχλητικούς» ανθρώπους στον κοινωνικό τους κύκλο, με εκείνους που δεν είχαν.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι για κάθε επιπλέον τέτοιο άτομο, ο ρυθμός γήρανσής τους αυξανόταν κατά 1,5%. Με άλλα λόγια, αντί να γερνά ένα βιολογικό έτος ανά ημερολογιακό έτος, ένα άτομο με τουλάχιστον έναν επιπλέον «ενοχλητικό» άνθρωπο στο περιβάλλον του θα γερνούσε περίπου 1,015 χρόνια στο ίδιο χρονικό διάστημα.
«Ακόμη και μικρές επιδράσεις στη βιολογική γήρανση μπορούν να συσσωρεύονται, κάτι που μπορεί να συμβάλει στην εμφάνιση χρόνιων ασθενειών σε πιο πρώιμο στάδιο», ανάφερε στην Washington Post η Πέρι.
Οι επιδράσεις αυτές ήταν ιδιαίτερα έντονες για τους συμμετέχοντες που ανέφεραν ότι είχαν δύο ή περισσότερα τέτοια άτομα στον κύκλο τους.
Γιατί ορισμένοι άνθρωποι είναι πιο επιρρεπείς σε τέτοιες σχέσεις
Οι συγγραφείς της μελέτης διαπίστωσαν ότι ορισμένες ομάδες ήταν πιο πιθανό να αναφέρουν την ύπαρξη τέτοιων σχέσεων. Οι γυναίκες συνήθως είχαν στη ζωή τους περισσότερους «ενοχλητικούς» ανθρώπους από τους άνδρες.
Η υπάρχουσα βιβλιογραφία δείχνει ότι άνδρες και γυναίκες μπορεί να βιώνουν τις σχέσεις με διαφορετικό τρόπο. Για παράδειγμα, «οι γυναίκες τείνουν να επηρεάζονται δυσανάλογα τόσο θετικά όσο και αρνητικά από όσα συμβαίνουν στις σχέσεις και από τη σχέση τους με τους άλλους ανθρώπους», εξήγησε η Πέρι.
«Eτσι δεν μας προκάλεσε έκπληξη ότι οι γυναίκες μπορεί να έχουν περισσότερους ανθρώπους που δημιουργούν προβλήματα στη ζωή τους, εν μέρει επειδή είναι πιθανό να αντιλαμβάνονται περισσότερο τα προβλήματα των άλλων, να τα βιώνουν πιο έντονα και να τα φορτώνονται ως στρες», πρόσθεσε στη Washington Post.
Aτομα με χειρότερη υγεία ήταν επίσης πιο πιθανό να έχουν τέτοιους ανθρώπους στο περιβάλλον τους, όπως και οι συμμετέχοντες που είχαν βιώσει αρνητικές εμπειρίες στην παιδική ηλικία.
Ποιοι είναι οι ενοχλητικοί στη ζωή σου
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι πολλοί από αυτούς τους ενοχλητικούς ανθρώπους είναι μέλη της οικογένειας. Αρα, όπως λέει η Πέρι, «έίναι άνθρωποι ενσωματωμένοι στη ζωή σου και είναι δύσκολο να ξεφύγεις ή να επαναδιαπραγματευτείς τη σχέση».
Μέσα στις οικογένειες, οι γονείς και τα παιδιά ήταν πιο πιθανό να λειτουργούν ως «ενοχλητικοί» παρά οι σύντροφοι ή οι σύζυγοι.
Στις σχέσεις εκτός συγγένειας, οι άνθρωποι ανέφεραν ότι οι συνάδελφοι, οι συγκάτοικοι και, σε μικρότερο βαθμό, οι γείτονες ήταν πιο πιθανό να είναι «ενοχλητικοί» από τους φίλους τους. Οπως και στην οικογένεια, αυτές οι ομάδες συχνά συνεπάγονται υποχρεώσεις και διαχείριση κοινών χώρων, σημείωσαν οι συγγραφείς της μελέτης.
Πώς να προστατευτείς από τέτοιες σχέσεις
Η προφανής συμβουλή, όπως λέει ο Λι στην Washington Post, είναι να διαλέγει κανείς προσεκτικά τις σχέσεις του, αποφεύγοντας τέτοιους ανθρώπους όποτε είναι δυνατόν και διακόπτοντας δεσμούς αν αισθάνεται ότι κάποιος προσθέτει πολλή αρνητικότητα και στρες στη ζωή του – αν και πρόκειται για μια εξαιρετικά δύσκολη απόφαση.
Στην πραγματικότητα, ωστόσο, το να απομακρυνθεί κανείς από κάθε σχέση με ενοχλητικούς ανθρώπους πιθανότατα δεν είναι ρεαλιστικό. Για παράδειγμα, οι οικογενειακές σχέσεις είναι για τους περισσότερους υπεχρεωτικό να διατηρούνται. Αλλες σχέσεις μπορεί να προσθέτουν και θετικά στοιχεία στη ζωή μας, πέρα από έναν βαθμό ενόχλησης.
Εκεί, πρέπει να βάλεις όρια. «Ο περιορισμός του χρόνου που περνάμε μαζί του ή η σκέψη για ψυχοθεραπεία ώστε να βελτιωθούν οι δύσκολες πλευρές της σχέσης μπορεί να αξίζει τον κόπο. Για μένα, το να θέτεις όρια είναι σημαντικό. Μόλις συνειδητοποιήσεις ότι κάποιος σε επιβαρύνει, βάλε όρια σε όσα επενδύεις σε αυτή τη σχέση»,. είπε η στην Washington Post η Πέρι.
Επίσης, φρόντισε να δημιουργείς αρκετά «κοινωνικά μαξιλάρια», επενδύοντας σε σχέσεις που πράγματι προσφέρουν υποστήριξη. Αν έχεις αρκετούς ανθρώπους που δεν σε επιβαρύνουν, αυτοί θα υποστηρίξουν και τον τρόπο που γερνάς περισσότερο από όσο θα σε επηρεάσουν οι ενοχλητικοί.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News