Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «The Lancet Digital Health» αποκαλύπτει μια αναπάντεχη αντίδραση του εγκεφάλου μετά από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο. Ερευνητές από το Ινστιτούτο Νευροαπεικόνισης και Πληροφορικής Stevens (INI) του USC διαπίστωσαν ότι, ενώ η πλευρά που υπέστη τη βλάβη γερνάει ταχύτερα, η αντίθετη, υγιής πλευρά μπορεί να εμφανίσει μια δομή που μοιάζει «νεότερη».
Η αποκάλυψη μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε σαρώσεις εγκεφάλου από περισσότερους από 500 επιζώντες εγκεφαλικού επεισοδίου σε 34 ερευνητικά κέντρα παγκοσμίως. Χρησιμοποιώντας μοντέλα βαθιάς μάθησης (deep learning), οι επιστήμονες εκτίμησαν τη «βιολογική ηλικία» 18 διαφορετικών περιοχών του εγκεφάλου.
«Διαπιστώσαμε ότι τα μεγάλα εγκεφαλικά επιταχύνουν τη γήρανση στο κατεστραμμένο ημισφαίριο, αλλά παραδόξως κάνουν την αντίθετη πλευρά να φαίνεται νεότερη», δήλωσε ο Δρ. Hosung Kim. Αυτό το μοτίβο υποδηλώνει ότι ο εγκέφαλος αναδιοργανώνεται, «αναζωογονώντας» ουσιαστικά τα άθικτα δίκτυα για να αναπληρώσει τις χαμένες λειτουργίες.
Νευροπλαστικότητα και κινητική αποκατάσταση
Η έρευνα έδειξε ότι οι ασθενείς με σοβαρή κινητική εξασθένηση εμφάνιζαν πιο έντονα αυτό το φαινόμενο της «νεανικής» δομής στην υγιή πλευρά, ιδιαίτερα στο μετωποβρεγματικό δίκτυο. Η περιοχή αυτή είναι κρίσιμη για τον προγραμματισμό της κίνησης, την προσοχή και τον συντονισμό.
Αντί να υποδηλώνει πλήρη ανάρρωση, αυτή η αλλαγή αντανακλά την απεγνωσμένη προσπάθεια του εγκεφάλου να προσαρμοστεί όταν το κύριο κινητικό σύστημα δεν μπορεί πλέον να λειτουργήσει κανονικά. Πρόκειται για μια μορφή νευροπλαστικότητας που οι παραδοσιακές μέθοδοι απεικόνισης δεν μπορούσαν να εντοπίσουν μέχρι σήμερα.
Προς μια εξατομικευμένη αποκατάσταση
Η αξιοποίηση των δεδομένων από το παγκόσμιο δίκτυο ENIGMA επέτρεψε στους ερευνητές να εντοπίσουν λεπτές αλλαγές που θα ήταν αόρατες σε μικρότερες μελέτες. Ο Δρ. Arthur W. Toga σημείωσε ότι αυτά τα ευρήματα για τη διαφορική γήρανση του εγκεφάλου θα μπορούσαν μελλοντικά να οδηγήσουν σε εξατομικευμένες στρατηγικές αποκατάστασης.
Οι επιστήμονες σκοπεύουν τώρα να παρακολουθήσουν τους ασθενείς σε βάθος χρόνου, από τα πρώτα στάδια μετά το επεισόδιο έως τη μακροχρόνια ανάρρωση, για να κατανοήσουν πώς εξελίσσονται αυτά τα μοτίβα και πώς μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των επιζώντων.