Τι σημαίνει «καλή ανδρική γονιμότητα»;
Αλκοόλ: Πόσο είναι «πολύ»;
Η συστηματική ή υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ έχει συσχετιστεί με:
Ένα ποτό περιστασιακά δεν αποτελεί πρόβλημα, αλλά η καθημερινή υπερβολή μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη γονιμότητα.
Κάπνισμα και κάνναβη
Το κάπνισμα δεν βλάπτει μόνο τους πνεύμονες και την καρδιά.
Έρευνες δείχνουν ότι:
- επηρεάζει το DNA του σπέρματος
- μειώνει τον αριθμό και την κινητικότητα
- αυξάνει τα σπερματοζωάρια με ανώμαλη μορφολογία
Το ίδιο ισχύει και για τη μαριχουάνα, ενώ ακόμη και το vaping θεωρείται πλέον πιθανός παράγοντας κινδύνου.
Θερμότητα: ο «σιωπηλός εχθρός»
Οι όρχεις λειτουργούν καλύτερα σε θερμοκρασία ελαφρώς χαμηλότερη από αυτή του σώματος.
Η συχνή έκθεση σε υψηλή θερμότητα, όπως:
- τζακούζι και σάουνες
- πολύ στενά εσώρουχα
- laptop πάνω στα πόδια για ώρες
μπορεί να μειώσει προσωρινά ή και μακροπρόθεσμα την παραγωγή σπέρματος.
Κακός ύπνος και ακανόνιστα ωράρια
Η έλλειψη ύπνου και το «σπασμένο» πρόγραμμα ξεκούρασης διαταράσσουν τις ορμόνες που σχετίζονται με την παραγωγή σπέρματος. Ο στόχος είναι 7–9 ώρες ποιοτικού ύπνου κάθε βράδυ.
Διατροφή και ανδρική γονιμότητα: Είσαι ό,τι τρως
Η διατροφή λειτουργεί σαν καύσιμο για το σώμα και το σπέρμα δεν αποτελεί εξαίρεση.
Τροφές που ενισχύουν τη γονιμότητα
- Φρούτα και λαχανικά με έντονα χρώματα: πλούσια σε αντιοξειδωτικά που προστατεύουν το σπέρμα από οξειδωτικό στρες
- Ωμέγα-3 λιπαρά: σολομός, καρύδια, λιναρόσπορος – βοηθούν την κινητικότητα
- Ολικής άλεσης τρόφιμα και όσπρια: παρέχουν βιταμίνες Β και φυλλικό οξύ
- Ξηροί καρποί και σπόροι: ψευδάργυρος και σελήνιο, απαραίτητα για την παραγωγή σπέρματος
Τι καλό είναι να περιορίσεις
- επεξεργασμένα κρέατα
- τρανς λιπαρά
- ζάχαρη και αναψυκτικά
- fast food
Με τον καιρό, αυτά τα τρόφιμα συνδέονται με χαμηλότερη ποιότητα σπέρματος.
Άσκηση: σύμμαχος ή εχθρός;
Η μέτρια, τακτική άσκηση:
- αυξάνει την τεστοστερόνη
- βελτιώνει την κυκλοφορία
- βοηθά στη διατήρηση υγιούς βάρους
Ωστόσο, η υπερβολή, ειδικά η υπερπροπόνηση ή η χρήση αναβολικών και «ενισχυτικών» συμπληρωμάτων, μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα και να καταστείλει την παραγωγή σπέρματος.
Στρες, βάρος και ορμόνες
Το χρόνιο άγχος αυξάνει την κορτιζόλη, η οποία επηρεάζει αρνητικά τις αναπαραγωγικές ορμόνες.
Παράλληλα, το αυξημένο σωματικό βάρος μπορεί να:
- μειώσει την τεστοστερόνη
- αυξήσει τα οιστρογόνα
- επιβραδύνει την παραγωγή σπέρματος
Απλές πρακτικές, όπως περπάτημα, διαλογισμός, βαθιές αναπνοές ή ακόμα και ένα χόμπι, μπορούν να κάνουν διαφορά.
Τεστοστερόνη και γονιμότητα: μια παρεξήγηση
Η θεραπεία υποκατάστασης τεστοστερόνης μπορεί να βοηθήσει σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, αλλά είναι γνωστός παράγοντας μείωσης της παραγωγής σπέρματος.
Πολλοί άνδρες δεν γνωρίζουν ότι η εξωτερική τεστοστερόνη «μπλοκάρει» το φυσικό σήμα του σώματος για παραγωγή σπέρματος.
Γενική υγεία και ασθένειες
Η συνολική υγεία παίζει τεράστιο ρόλο. Ακόμη και μια σοβαρή ίωση ή υψηλός πυρετός μπορεί να επηρεάσει προσωρινά την ποιότητα του σπέρματος για εβδομάδες ή και μήνες.
Πότε να απευθυνθείς σε ειδικό
Αν προσπαθείτε να αποκτήσετε παιδί:
- για 12 μήνες χωρίς αποτέλεσμα
- ή για 6 μήνες, αν η σύντροφός σου είναι άνω των 35
τότε μια απλή εξέταση γονιμότητας μπορεί να δώσει απαντήσεις και λύσεις.