Υπάρχει πραγματικά «ανδρική εμμηνόπαυση»;
Αν και η φυσιολογική μείωση της τεστοστερόνης παίζει ρόλο, δεν αποτελεί τον μοναδικό παράγοντα. Πολλές φορές η ορμονική πτώση είναι το αποτέλεσμα ενός ευρύτερου, πιο περίπλοκου μηχανισμού.
Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο:
- Παχυσαρκία και καθιστική ζωή
- Καρδιαγγειακά νοσήματα
- Υψηλή αρτηριακή πίεση
- Διαβήτης τύπου 2
- Κάπνισμα
- Υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
- Χρόνιο στρες ή άγχος
- Κακός ύπνος
Επιπλέον, ορισμένοι άνδρες περνούν μια περίοδο έντονης ψυχολογικής μετάβασης μεταξύ 40 και 55 ετών, την γνωστή «κρίση μέσης ηλικίας», η οποία μπορεί να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τα σωματικά συμπτώματα και τη συναισθηματική ισορροπία.
Διάγνωση: Πότε πρέπει κάποιος να απευθυνθεί σε γιατρό
Δεν υπάρχει επίσημη ιατρική διάγνωση με τίτλο «ανδρική εμμηνόπαυση». Ωστόσο, ένας ενδοκρινολόγος ή ουρολόγος μπορεί να αξιολογήσει αν ο άνδρας έχει υπογοναδισμό ή ανεπάρκεια τεστοστερόνης.
Η διάγνωση βασίζεται σε δύο κριτήρια:
- Τουλάχιστον τρία σεξουαλικά συμπτώματα (χαμηλή libido, προβλήματα στύσης, μειωμένες πρωινές στύσεις)
- Χαμηλές τιμές τεστοστερόνης σε αιματολογικό έλεγχο
Πριν γίνει οποιαδήποτε διάγνωση, ο γιατρός πρέπει να αποκλείσει άλλες αιτίες όπως:
- Θυρεοειδοπάθειες
- Κατάθλιψη
- Φλεγμονώδη ή χρόνια νοσήματα
- Παρενέργειες φαρμάκων
Θεραπεία: Ποιες είναι οι διαθέσιμες επιλογές
Η αντιμετώπιση επικεντρώνεται στα συμπτώματα και κυρίως στην αντιμετώπιση των παραγόντων που τα προκαλούν.
1. Βελτίωση τρόπου ζωής
Είναι το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα.
Περιλαμβάνει:
- Υγιεινή, ισορροπημένη διατροφή
- Τακτική άσκηση (αντιστάσεις + αερόβια)
- Μείωση αλκοόλ
- Διακοπή καπνίσματος
- Επαρκή ύπνο
- Διαχείριση άγχους
Πολλοί άνδρες βλέπουν σημαντική βελτίωση μόνο με αυτά.
2. Αντιμετώπιση υποκείμενων παθήσεων
Εάν υπάρχουν προβλήματα όπως παχυσαρκία, διαβήτης ή υπέρταση, η σωστή ρύθμισή τους οδηγεί συχνά σε αύξηση της τεστοστερόνης και υποχώρηση των συμπτωμάτων.
3. Ψυχολογική υποστήριξη
Συμπτώματα άγχους, χαμηλής διάθεσης ή κατάθλιψης συχνά αποτελούν μέρος της εικόνας.
Η ψυχοθεραπεία ή η συμβουλευτική μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά.
4. Ορμονική θεραπεία τεστοστερόνης
Η χορήγηση τεστοστερόνης δεν είναι λύση για όλους.
Εξετάζεται μόνο:
- όταν οι τιμές τεστοστερόνης είναι σημαντικά χαμηλές
- και συνοδεύονται από σοβαρά συμπτώματα
Παράλληλα, εγκυμονεί κινδύνους όπως:
- αύξηση PSA
- επιδείνωση καρκίνου του προστάτη
- επιπτώσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα
- επιδείνωση υπνικής άπνοιας
Για αυτό πρέπει να γίνεται μόνο υπό στενή ιατρική παρακολούθηση.