
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει αρχίσει να αλλάζει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, προσφέροντας ταχύτητα, ευκολία και βοήθεια σε πολλές επαγγελματικές δραστηριότητες. Ωστόσο, όσο περισσότερο οι εργαζόμενοι βασίζονται σε αυτά τα εργαλεία, τόσο περισσότερο αναδεικνύεται ένα σημαντικό ερώτημα: Μήπως η υπερβολική χρήση της AI οδηγεί σταδιακά στην απώλεια δεξιοτήτων;
Νέα επιστημονική εργασία από τη φιλόσοφο Kaisa Kärki, του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι, εξετάζει ακριβώς αυτό το ενδεχόμενο. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Human Affairs, συγκεντρώνει ευρήματα προηγούμενων ερευνών σχετικά με το πώς η εξάρτηση από την τεχνολογία μπορεί να επηρεάσει τις επαγγελματικές ικανότητες.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι όταν ένα εργαλείο αναλαμβάνει συστηματικά ένα μέρος της δουλειάς μας, υπάρχει ο κίνδυνος να περιοριστεί η εξάσκηση και η σταδιακή ανάπτυξη ορισμένων δεξιοτήτων.
Όταν η AI κάνει τη δουλειά πιο εύκολη
Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύονται είναι ότι οι δεξιότητες χρειάζονται συνεχή εξάσκηση για να διατηρούνται.
Όταν ένας επαγγελματίας συνηθίζει να χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για να ολοκληρώνει δύσκολες εργασίες, μπορεί σταδιακά να χάνει την ευκαιρία να εξασκεί τη δική του κρίση και να αντιμετωπίζει προβλήματα χωρίς εξωτερική βοήθεια.
Ένα απλό παράδειγμα είναι ένας οδηγός που χρησιμοποιεί πάντα GPS. Αν κάποια στιγμή δεν έχει πρόσβαση στην πλοήγηση, μπορεί να δυσκολευτεί περισσότερο να βρει μόνος του τη διαδρομή.
Αντίστοιχα, ένας εργαζόμενος που βασίζεται συνεχώς στην τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δυσκολευτεί όταν χρειαστεί να εκτελέσει μια εργασία χωρίς τη βοήθειά της.
Τι έδειξαν οι έρευνες στους γιατρούς
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία από προηγούμενες έρευνες στον ιατρικό χώρο.
Σε μία από αυτές, γιατροί με μεγάλη εμπειρία στις κολονοσκοπήσεις εμφάνισαν ενδείξεις μειωμένης ικανότητας εντοπισμού ορισμένων καρκινικών αλλοιώσεων, όταν κλήθηκαν να εργαστούν χωρίς τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, αφού είχαν προηγουμένως εξοικειωθεί με τη χρήση της.
Παρόμοια ευρήματα αναφέρθηκαν και σε έρευνες που αφορούσαν την αξιολόγηση μαστογραφιών.
Τα αποτελέσματα αυτά δεν σημαίνουν ότι η AI προκαλεί απαραίτητα απώλεια δεξιοτήτων σε όλους τους γιατρούς. Αναδεικνύουν, όμως, την ανάγκη να εξεταστεί προσεκτικά ο τρόπος με τον οποίο ενσωματώνεται στην ιατρική πράξη.
Ο κίνδυνος για τους νεότερους εργαζομένους
Η εργασία επισημαίνει και μια ακόμη διάσταση του προβλήματος. Οι νεότεροι επαγγελματίες μπορεί να μην προλάβουν να αναπτύξουν ορισμένες βασικές δεξιότητες, εάν από τα πρώτα στάδια της εκπαίδευσης και της εργασίας τους βασίζονται υπερβολικά στην τεχνητή νοημοσύνη.
Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει μόνο ο κίνδυνος να χάσει κάποιος μια ικανότητα που ήδη έχει αποκτήσει, αλλά και ο κίνδυνος να μην την αναπτύξει ποτέ επαρκώς.
Η πρακτική εξάσκηση, η επίλυση προβλημάτων και η προσωπική προσπάθεια εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά στοιχεία της επαγγελματικής εκπαίδευσης.
Γιατί μπορεί να μην αντιλαμβανόμαστε την απώλεια δεξιοτήτων;
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της εργασίας είναι ότι οι ίδιοι οι επαγγελματίες ενδέχεται να μην αντιλαμβάνονται εύκολα αν έχουν χάσει μέρος των ικανοτήτων τους.
Αυτό συμβαίνει επειδή εξακολουθούν να εκτελούν τις εργασίες τους, απλώς με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. Έτσι, μπορεί να αισθάνονται ότι εξασκούνται κανονικά, ενώ στην πραγματικότητα ένα μέρος της διαδικασίας σκέψης και λήψης αποφάσεων έχει μεταφερθεί στο ψηφιακό εργαλείο.
Η αυτοαξιολόγηση δεν είναι πάντα αρκετή για να αποκαλύψει τέτοιες αλλαγές. Χρειάζονται και αντικειμενικοί τρόποι ελέγχου των επαγγελματικών δεξιοτήτων.



